I SA/Gl 167/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Paweł Kornacki (spr.), Dorota Kozłowska, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2017 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. W. C. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmawiającą przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. 2. Zaskarżona decyzja została wydana na gruncie następującego stanu sprawy. 2.1. Skarżący w dniu [...] r. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. W dniu [...] r. ZUS wydał dwie decyzje: a) nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; b) nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania (co do innego rodzaju składek). Ze zwrotnego poświadczenia odbioru tych decyzji wynika, że odebrała je w dniu [...] r. G. C. – żona skarżącego. 2.2. W dniu 22 sierpnia 2016 r. skarżący nadał w placówce pocztowej wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzjami z [...] r. nr [...] oraz [...]. ZUS w dniu [...] decyzjami nr [...] oraz [...] stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podał, że skoro decyzje zostały doręczone 5 sierpnia 2016 r., to wniosek o ponowne rozparzenie sprawy mógł zostać złożony do 19 sierpnia 2016 r. Wobec tego, że wniosek złożono z 3-dniowym opóźnieniem, gdyż nadano go dopiero 22 sierpnia 2016 r., należało stwierdzić uchybienie terminu do jego złożenia. Te decyzje zostały doręczone [...] r. 2.3. Wnioskiem nadanym [...] r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (zakończonej decyzjami z [...] r., nr [...] oraz [...]). Wskazał na kłopoty zdrowotne oraz finansowe. Zaznaczył, że uchybienie terminu nie było znaczne (3 dni). Nastąpiło też bez jego winy, ponieważ decyzje z [...] r. odebrała jego mama G. M., która ma 85 lat, czasami zaniki pamięci i od dłuższego czasu nie opuszcza domu. Gdy odebrała decyzje nie przekazała ich skarżącemu od razu, lecz po trzech dniach (8 sierpnia), nie informując kiedy przesyłka została odebrana. Wobec tego skarżący był pewien, że termin biegnie od otrzymania przez niego przesyłki. 2.4. Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej: k.p.a.) w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 58 k.p.a. w tym na konieczność złożenia przedmiotowego wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zaznaczył, że w tej sprawie skarżący twierdzi, iż odebrał decyzje w dniu 8 sierpnia 2016 r., a wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy złożył w dniu 22 sierpnia 2016 r. Dlatego, zdaniem organu, 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem 29 sierpnia 2016 r. Tymczasem, przedmiotowy wniosek został złożony dopiero 25 października 2016 r. Bezdyskusyjne jest zatem, że skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożył po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Oran nadmienił również, że decyzje z [...] r. odebrała żona skarżącego, a nie jego matka. 3.1. W skardze skarżący podniósł, że skoro przesyłkę wręczyła mu matka, to uznał, że to ona ją odebrała. Gdy okazał ją żonie, ta nie pamiętała faktu odebrania przesyłki. W związku z licznymi zadłużeniami do skarżącego przychodzi bardzo dużo korespondencji. Ponadto zaznaczył, że informację o uchybieniu terminowi uzyskał dopiero po odebraniu decyzji nr [...] i [...], doręczonych 18 października 2016 r. (powinno być: 19 października 2016 r.). Zatem wniosek o przywrócenie terminu złożył z zachowaniem 7-dniowego terminu, bo w dniu 25 października 2016 r. 3.2. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. 5. Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Na gruncie tej sprawy organ twierdzi, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który został określony w art. 58 § 2 k.p.a. Zdaniem organu, skoro skarżący – jak twierdzi – decyzje w przedmiocie umorzenia składek otrzymał [...] r., o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł w dniu 22 sierpnia 2016 r., to właśnie w dniu 22 sierpnia 2016 r. ustała przyczyna uchybienia terminu. Stanowisko organu nie jest prawidłowe. Nie można podzielić stanowiska ZUS-u, że podanie o przywrócenie terminu wniesione zostało z naruszeniem art. 58 § 2 k.p.a., bowiem z okoliczności sprawy wynika, iż strona dowiedziała się o uchybieniu terminu z chwilą powiadomienia jej o tym przez organ. Powiadomienie to nastąpiło zaś w dniu doręczenia decyzji z [...] r. o stwierdzeniu uchybienia terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do 19 października 2016 r. skarżący nie był świadomy uchybienia terminowi. W tej sytuacji termin do złożenia prośby o jego przywrócenie, należy liczyć od uzyskania przez skarżącego wiadomości o tym, iż podanie złożone zostało z uchybieniem terminu (por. wyrok NSA z 10 marca 2000 r., I SA/Lu1524/98, Lex nr 42915; wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., II GSK 334/13, Lex nr 1481783; A. Matan, Komentarz do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2010; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Wiktorowskiej, Warszawa 2013, s. 336). Skoro termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. rozpoczął bieg na skutek doręczenia decyzji w dniu [...] r., to złożenie w dniu 25 października 2016 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - nie było spóźnione. 6. Naruszenie przez ZUS przepisu art. 58 § 2 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), ponieważ nie można wykluczyć, że prawidłowa wykładnia tego przepisu i w następstwie tego, analiza pozostałych przesłanek instytucji przywrócenia terminu, mogłaby doprowadzić ZUS do innego sposobu załatwienia sprawy. 7. W postępowaniu ponownym ZUS będzie związany dokonaną przez Sąd interpretacją art. 58 § 2 k.p.a. Jednocześnie przeprowadzi analizę, czy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.). W tym zakresie organ w uzasadnieniu decyzji nie zamieścił jakichkolwiek (nawet bardzo syntetycznych rozważań). Taka sytuacja wyklucza analizę tego zagadnienia przez Sąd. Sąd nie może bowiem zastępować, czy wyręczać organu administracji publicznej. Zadaniem sądu administracyjnego jest skontrolować zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Jeśli zatem organ nie zamieścił w decyzji żadnych rozważań na określony temat (w tym przypadku przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a.), to Sąd nie może skontrolować czegoś, czego nie ma. 8. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.