I SA/Gl 1732/20
WyrokWSA w Gliwicach2022-01-13
Skład orzekający: WSA Paweł Kornacki, WSA Krzysztof Kandut, WSA Bożena Pindel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dłużnik zajętej wierzytelności, który po zajęciu dokonał płatności na rzecz zobowiązanego, uchyla się bezpodstawnie od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, jeśli twierdzi, że płatności te dotyczyły umowy pożyczki, a nie wierzytelności objętej zajęciem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylił się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Płatności dokonane przez skarżącego na rzecz zobowiązanego po zajęciu wierzytelności zostały uznane za niewiarygodne w kontekście twierdzeń o rozliczeniu umowy pożyczki, zwłaszcza że wersja ta pojawiła się dopiero na etapie zażalenia, a pierwotne oświadczenie o zapłacie za towar było bardziej spójne z dokumentacją faktur. Sąd oddalił skargę, uznając postanowienie organu egzekucyjnego za zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący, będący dłużnikiem zajętej wierzytelności, dokonał płatności na rzecz zobowiązanego (L. K.) po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Skarżący twierdził, że płatności te dotyczyły rozliczenia umowy pożyczki, a nie wierzytelności objętej zajęciem. Organ egzekucyjny (NUS) uznał te płatności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności i wydał postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymał w mocy postanowienie NUS. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Krzysztof Kandut, Bożena Pindel, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej przez dłużnika kwoty zajętej wierzytelności oddala skargę.
1. M. B. (dłużnik zajętej wierzytelności) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności na podstawie art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie t.j. Dz.U. z 2020 r. 1427, ze zm. – dalej: u.p.e.a.).
2. Stan sprawy.
2.1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: NUS) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec L. K..
Na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. zawiadomieniem z [...] dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych przysługujących L. K. z tytułu dostaw, robót i usług oraz wszelkich umów cywilnoprawnych wobec skarżącego. Jako sumę dochodzonych należności wskazano kwotę [...]zł.
Zawiadomienie to zostało doręczone skarżącemu (dłużnikowi zajętej wierzytelności) oraz L. K. (zobowiązanemu) w dniu [...].
W odpowiedzi na dokonane zajęcie, pismem z 22 maja 2019 r. skarżący wskazał, że w dniach 5 maja 2019 r., 8 maja 2019 r., 10 maja 2019 r. i 17 maja 2019 r. wymagana kwota została uiszczona gotówką do rąk L. K.. W załączeniu przedłożył dowody wpłat gotówkowych w ww. dniach, w kwotach [...]zł, [...]zł, [...]zł, [...]zł – jak podał, jeszcze przed powzięciem wiedzy o prowadzonej egzekucji.
Pismem z 24 lipca 2019 r. NUS zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności (skarżącego), dotyczącej wierzytelności należnych L. K. i prawidłowości realizacji zajęcia z [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. przy piśmie z 2 września 2019 r. przekazał organowi egzekucyjnemu protokół kontroli dłużnika zajętej wierzytelności (skarżącego) z [...]. Jak wynika z protokołu, skarżący podał, że L. K. świadczy na jego rzecz usługi od około 2010 r. - zakup maszyn i urządzeń warsztatowych. Ponadto skarżący oświadczył, że po zajęciu dokonał dwóch płatności po [...]zł, co miało miejsce w dniach 28 maja 2019 r. i 30 maja 2019 r. Skarżący wskazał, że (cytat) "nie doczytał pouczenia i zapłacił za towar gotówką".
2.2. NUS postanowieniem z [...], nr [...] określił wysokość należnej L. K. nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez skarżącego wierzytelności w kwocie [...]zł, z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnych u dłużnika zajętej wierzytelności, dokonanej zawiadomieniem z [...].
2.3. Pismem z 2 października 2019 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z [...]. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym uznaniu, że w wyniku zaniechania złożenia przez dłużnika zajętej wierzytelności zastrzeżeń do protokołu z kontroli, spełnione zostały przesłanki opisane w art. 71a § 9 u.p.e.a., w sytuacji, w której nie zachodzi bezprawność zachowania dłużnika, albowiem składając oświadczenia do protokołu z kontroli z [...] pominął fakt istnienia zawartej między stronami umowy pożyczki z [...], która została skutecznie wypowiedziana jeszcze przed otrzymaniem zawiadomienia o ciążących na jego osobie zobowiązaniach.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie NUS stanowiło logiczną konsekwencję informacji zawartych w protokole z kontroli dłużnika zajętej wierzytelności, która miała miejsce w dniu [...], a do treści przedmiotowego protokołu nie zostały złożone dodatkowe wyjaśnienia lub zastrzeżenia. Opisana procedura przeprowadzona została zgodnie z przepisami prawa i strona nie podnosi uwag lub zastrzeżeń w tym zakresie. Żalący nie zdając sobie sprawy ze znaczenia składanych oświadczeń lub zaniechania złożenia takowych znalazł się w sytuacji, która nie powinna spotkać go jako przedsiębiorcy, ponieważ jego zachowanie nie zrealizowało znamienia "bezpodstawnie uchylać się". Zwrócił uwagę na fakt, iż protokół zawiera pewną nieścisłość, a mianowicie z jego treści wynika, iż były dwie faktury podczas, gdy w rzeczywistości było ich 4, których łączna suma stanowi kwota określonej, a nie przekazanej organowi wierzytelności.
Wskazał, że zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. O braku bezpodstawności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności można mówić w tych przypadkach, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela.
Jak stwierdził, w realiach tej sprawy z przedmiotową sytuacją mamy do czynienia, przynajmniej do kwoty [...]zł, powiększonej o należne odsetki. Odniósł się w tym zakresie do zawarcia miedzy stronami w dniu [...] umowy pożyczki opiewającej na kwotę [...]zł, której zabezpieczenie stanowiły 32 sztuki opon marki [...]. Umowa została wypowiedziana w dniu [...] zawierając jednocześnie wezwanie do zwrotu udzielonej pożyczki. Termin zwrotu przedmiotowej pożyczki upłynął w dniu 27 kwietnia 2019 r.
Celem realizacji przedmiotowych rozliczeń wystawione zostały faktury gotówkowe, z których dwie obejmowały w całości zwrot przedmiotu pożyczki natomiast trzecia w części. Faktura trzecia i czwarta z dnia 30 maja 2019 r. obejmowała również zapłatę za "dodatkowe" opony w liczbie 8 sztuk, za które niestety wbrew wezwaniu organu podatkowego nie uczynił zadość.
Dalej stwierdzono w zażaleniu, że w konsekwencji, w przedmiotowym zakresie, różnica między kwotą opiewającą na fakturach ([...]zł) i kwotą umowy pożyczki ([...]zł) - winna zostać określona jako wysokość nieprzekazanej kwoty należności, to jest [...]zł.
Celem potwierdzenia powołanych okoliczności skarżący przedłożył umowę pożyczki z [...] i oświadczenie o wypowiedzeniu umowy wraz z wezwaniem do zwrotu pożyczki z [...]r.
Skarżący wskazał również, że faktyczny dłużnik – L. K., nadal poczuwa się do obowiązku spłaty ciążącego na jego osobie długu, stąd w dniu 31 lipca 2019 r. złożył wniosek o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. Owa okoliczność nie powinna umknąć uwadze organowi podatkowemu, skoro prowadzi on rozmowy w powołanym zakresie i powinien z uwagi na upływ czasu wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku. W konsekwencji to zobowiązany winien stanowić źródło zobowiązań, tym bardziej, że składając oświadczenia, skarżący został pouczony, iż zostanie na niego nałożona kara [...]zł, co będzie stanowiło logiczną i jedyną wyłącznie konsekwencję jego działań. Owo pouczenie stanowiło również okoliczność, która uśpiła jego czujność co do szczegółowości składanych oświadczeń, bowiem jak wskazał, faktycznie naruszył swoje obowiązki.
2.4. DIAS postanowieniem z [...], nr [...]utrzymał w mocy postanowienie NUS z [...]r.
W uzasadnieniu zacytował art. 71a u.p.e.a. oraz omówił przesłanki stosowania jego § 9. W nawiązaniu do realiów sprawy organ II instancji podkreślił, że skarżący po dacie zajęcia przysługującej mu wierzytelności wobec L. K. dokonał płatności na rzecz tego kontrahenta, które powinny być przekazane organowi egzekucyjnemu. To działanie nosi znamiona bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności w rozumieniu art. 71a § 9 u.p.e.a. Powoływanie się przez skarżącego ma błędne przeświadczenie o prawidłowości swego działania nie usprawiedliwia jego działania. W odniesieniu do umowy pożyczki DIAS podniósł, że skarżący nie wspomniał o niej do protokołu kontroli z [...] a umowę pożyczki ujawnił dopiero na etapie zażalenia. Organ dodał, że po prawie trzech latach od zawarcia umowy pożyczki nie odnotowano wpływu deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczącej tejże pożyczki. DIAS wskazał, że wierzytelność z umowy pożyczki i wierzytelności z faktur to dwie odrębne wierzytelności i w dniach, w których organ egzekucyjny dokonywał zajęć, zobowiązany posiadał wierzytelności wobec skarżącego wynikające z faktur.
3.1. W skardze zarzucono:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym uznaniu, w wyniku zaniechania złożenia przez dłużnika zajętej wierzytelności zastrzeżeń do protokołu z kontroli, w realiach przedmiotowej sprawy spełnione zostały przesłanki opisane w art. 71a § 9 u.p.e.a., w sytuacji, w której nie zachodzi bezprawność zachowania dłużnika, albowiem składając oświadczenia do protokołu z kontroli z dnia [...] pominął fakt istnienia zawartej między stronami umowy pożyczki z dnia [...], która została skutecznie wypowiedziana jeszcze przed otrzymaniem zawiadomienia o ciążących na jego osobie zobowiązaniach;
2) obrazę art. 71a § 9 u.p.e.a. przez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji błędne uznanie, iż w realiach przedmiotowej sprawy doszło do bezprawności działania dłużnika, w sytuacji gdy organ podatkowy sam sankcjonuje zachowanie jednej ze stron umowy cywilnoprawnej - umowy pożyczki.
Wniesiono o uchylenie postanowienia DIAS.
W uzasadnieniu powołano te same argumenty co w zażaleniu. Dodano zaś, że L. K. w dniu 8 listopada 2019 r. złożył deklaracje w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, która została przyjęta i opłacona.
3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zatem skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329).
5. Podstawę prawną do wydania kontrolowanego postanowienia stanowiły przepisy art. 71a u.p.e.a. Stanowią one, że:
"§ 1. Organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2.
[...]
§ 4. Czynności kontrolnych dokonuje się w obecności dłużnika zajętej wierzytelności lub osoby odpowiedzialnej za realizację zajęcia.
§ 5. Osoba dokonująca czynności kontrolnych obowiązana jest okazać pisemne upoważnienie organu egzekucyjnego do dokonywania tych czynności.
§ 6. Kopię protokołu z czynności kontrolnych doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności lub osobie odpowiedzialnej za realizację zajęcia.
§ 7. Jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole, może zgłosić niezwłocznie do protokołu odpowiednie wyjaśnienia lub zastrzeżenia albo w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedłożyć je w formie pisemnej.
§ 8. Przepisy § 1-7 stosuje się odpowiednio do zobowiązanego.
§ 9. Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie."
Przesłankami do wydania postanowienia w oparciu o przepis art. 71a § 9 u.p.e.a., jest fakt nieprzekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności lub jej części oraz wykazanie bezpodstawnego charakteru uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od tegoż przekazania. Postanowienie wydawane na podstawie przepisu art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jej dłużnika i stwierdzenia, iż dłużnik zajętej wierzytelności (tu: skarżący) bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu w całości lub w części. Celem tego postępowania, które powinno (aczkolwiek nie musi) być poprzedzone czynnościami kontrolnymi, o których mowa w art. 71a § 1-7 u.p.e.a., jest ustalenie czy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie nie uchylił się od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał jej zajęcia. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o przepis art. 71a § 9 u.p.e.a., następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności albo części tej wierzytelności. Odpowiedzialność z tego tytułu może być realizowana wobec dłużnika zajętej wierzytelności także w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, a podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w tym zakresie jest właśnie postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.
6. W tej sprawie NUS postanowieniem z [...] określił wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez skarżącego wierzytelności w kwocie [...]zł, należnej L. K. (zobowiązanemu), z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnych u dłużnika zajętej wierzytelności, dokonanej zawiadomieniem z [...].
Zajęcie egzekucyjne zdefiniowane w art. 1a pkt 18 u.p.e.a. stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie którego następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym.
Poprzez regulację art. 89 i n. u.p.e.a. ustawodawca umożliwił przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności pieniężnych innych niż określone w art. 72-87 u.p.e.a. W myśl art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. W tym przypadku, wobec skarżącego nastąpiło to w dniu [...]. Dokonane wobec skarżącego zajęcie – jak wskazano w zawiadomieniu o zajęciu "z tytułu dostaw, robót i usług oraz wszelkich umów cywilnoprawnych", dotyczy wierzytelności aktualnych, jak również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a miały powstać po tymże zajęciu.
Zgodnie z art. 67a § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności (...) wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji.
Z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci więc wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, a dłużnik jest zobligowany przekazać mu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.
Art. 91 u.p.e.a. upoważnia natomiast organ egzekucyjny do zastosowania wobec dłużnika zajętej wierzytelności trybu przewidzianego w art. 71b u.p.e.a., tj. możliwości ściągnięcia zajętej kwoty wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., a którego przesłankami do jego wydania jest ustalenie w wyniku przeprowadzonej kontroli, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi zatem konsekwencję dokonania uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W tym postanowieniu organ egzekucyjny dokonuje konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis art. 71 § 9 u.p.e.a. stanowi prawną podstawę do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu całej lub części zajętej wierzytelności.
7. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że zawiadomieniem z [...] dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności, to jest skarżącego. Zawiadomienie to sporządzone zostało zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1804) i zawierało pouczenie o możliwości ściągnięcia nieprzekazanej organowi wierzytelności bezpośrednio od dłużnika - w przypadku bezpodstawnego uchylenia się od przekazania zajętych wierzytelności.
Ponownie należy przypomnieć, że skarżący zawiadomienie to odebrał [...].
Następnie, w piśmie z 22 maja 2019 r. powiadomił organ egzekucyjny, że w dniach 5, 8, 10 i 17 maja 2019 r. do rąk zobowiązanego dokonał, jak to ujął, płatności gotówkowej. Z dołączonych dowodów wpłat wynika, że były to kwoty [...]zł, [...]zł, [...]zł, [...] zł, oraz że w tytule podano w każdym przypadku, że jest to wpłata do "[...]". Łącznie [...]zł.
Z kontroli przeprowadzanej przez organ egzekucyjny u skarżącego w dniu [...]sporządzono protokół. Z treści protokołu wynika, że już po doręczeniu skarżącemu zawiadomienia o zajęciu w dniu [...], aż do [...] zobowiązany - to jest L. K., świadczył usługi (zakup maszyn i urządzeń warsztatowych) w firmie skarżącego. Na poczet wynikłych z tego wierzytelności skarżący wypłacił dwukrotnie zobowiązanemu gotówkę, w kwotach za każdym razem po [...] zł, w dniach 28 i 31 maja 2019 r. Na uzasadnienie przekazania tychże kwot skarżący wyjaśnił, że "nie doczytał pouczenia i zapłacił za towar gotówką". W protokole zawarto wzmiankę, że jeśli dłużnik zajętej wierzytelności nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole, może zgłosić wyjaśnienia lub zastrzeżenia. Kopię protokołu, podpisanego przez skarżącego, wydano skarżącemu.
8. Mając na uwadze powyższe dane oraz argumenty przedstawione przez skarżącego w zażaleniu i w skardze, w celu wykazania, że nie uchylał się bezpodstawnie od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności – Sąd stwierdza, że stanowisko skarżącego nie podważa prawidłowości wydanych postanowień.
Zdaniem Sądu, nie zasługuje na wiarę twierdzenie skarżącego, że przekazując zobowiązanemu w dniach 28 i 31 maja 2019 r. gotówkę, dwukrotnie po [...]zł, realizował przysługujące mu wobec zobowiązanego roszczenia w związku z niewywiązaniem się przez L. K. z umowy pożyczki.
Tę argumentację strony skarżącej, Sąd miał w polu widzenia, ponieważ podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu - w rozumieniu art. 71a § 9 u.p.e.a. - mogą być okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela np. zarzut przedawnienia, potrącenia itp. (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2007 r., I FSK 984/06).
Jednakże, co ponownie Sąd podkreśla, argumentacja skarżącego jest niewiarygodna, wykazuje cechy wykreowania jej specjalnie na potrzeby obrony w niniejszym postępowaniu. Świadczą o tym, następujące okoliczności.
8.1. Po pierwsze, w tym zakresie Sąd zauważa, że bez znaczenia pozostaje afirmowany w skardze argument, iż skarżący dokonał na rzecz L. K. dwóch wpłat, zaś wystawionych faktur w okresie 28-31 maja 2019 r. było cztery. Z załączonych do akt administracyjnych danych dotyczących plików JPK wynika, że co prawda L. K. wystawił wobec skarżącego cztery faktury, ale po dwie w tym samym dniu, to jest dwie 28 maja i dwie 31 maja 2019 r. Z tym, doskonale koreluje oświadczenie skarżącego zawarte w protokole kontroli, że w dniu 28 maja 2019 r. oraz w dniu 31 maja 2019 r. przekazał L. K. kwoty po [...]zł.
Co więcej, z tychże danych dotyczących plików JPK wynika, że każda z wystawionych faktur (ich numery: [...]; [...]; [...]; [...]) opiewa na kwotę [...]zł netto, co stanowi [...]zł brutto. Dwukrotność kwoty [...]zł to właśnie kwota [...]zł – która wynika z protokołu kontroli, jako przekazana L. K. przez skarżącego w dniu 28 maja 2019 r. (a więc płatność za dwie faktury z tego dnia) oraz w dniu 31 maja 2019 r. (a więc płatność za kolejne dwie faktury, wystawione tym razem 31 maja 2019 r.).
Zatem, zestawienie oświadczeń skarżącego składanych podczas kontroli z danymi z faktur, tworzy w pełni harmonijną wersję i pozwala uznać ją za wiarygodną. W ocenie Sądu wiarygodne jest zatem, że skarżący po doręczeniu mu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w dniu [...], przekazał L. K. gotówkę (dwa razy po [...] zł) na poczet realizacji zobowiązań wynikających z "zakupu maszyn i urządzeń warsztatowych", ponieważ (cytat) "nie doczytał pouczenia" zawartego na zawiadomieniu o zajęciu.
Tym samym, jako twierdzenie niewiarygodne, wykreowane na potrzeby niniejszego postępowania, Sąd uznaje wersję, że przekazanie L. K., kwot po [...] zł, w dniach 28 i 31 maja 2019 r., nastąpiło (cytat) "celem realizacji przedmiotowych rozliczeń", czyli dotyczących umowy pożyczki z [...]r.
8.2. Symptomatyczne jest to, że wersja o "realizacji rozliczeń" związanych z pożyczką pojawiła się dopiero w zażaleniu, a więc piśmie z 2 października 2019 r. i w reakcji na postanowienie organu I instancji. Tymczasem twierdzenie o przekazaniu L. K. kwoty łącznie [...]zł, w związku z "zakupem maszyn i urządzeń warsztatowych" od L. K., zostało wskazane spontanicznie, podczas kontroli, co także wskazuje na jego wiarygodność.
8.3. Sąd zauważa, że jeśli skarżący wypowiedział L. K. umowę pożyczki i termin jej zwrotu upływał 27 kwietnia 2019 r., to nic nie stało na przeszkodzie, aby stosownych "rozliczeń" np. potrącenia na poczet swojego zadłużenia wobec L. K., skarżący dokonał wcześniej, czyli przy okazji usług lub dostaw wynikających z faktury [...], z związku z którą przekazywał – także gotówkę – do rąk L. K. w dniach 5, 8, 10 i 17 maja 2019 r., łącznie [...]zł.
8.4. Z załączonej do akt administracyjnych kopii umowy pożyczki wynika, że pożyczkobiorca (L. K.) na zabezpieczenie pożyczonej kwoty [...]zł, pozostawił w zastawie 32 sztuki opon [...] [...], oraz że w razie braku spłaty pożyczki, opony przejdą na własność pożyczkodawcy (skarżącego). Wobec tego nasuwa się pytanie o realizację tego postanowienia umowy. Czyżby skarżący przejął przedmiot zastawu (którego wartość pokrywała sumę pożyczki), a ponadto dokonał potrącenia wierzytelności wynikających z wystawionych wobec niego, przez L. K., faktur? Ani zażalenie, ani skarga w tej mierze wyjaśnień nie zawiera, co także podważa wiarygodność forsowanej w skardze tezy.
8.5. Symptomatyczne jest także, że ani zażalenie, ani skarga nie zawierają bliższych danych co do sposobu, czy prawnej formy rozliczeń z tytułu pożyczki, które miałyby być podstawą do odmowy przez skarżącego przekazania organowi egzekucyjnemu na poczet zajętej wierzytelności, kwot po [...] zł w dniach 28 i 31 maja 2019 r. Na przykład, czy skarżący wykonał prawo potrącenia, o którym mowa w art. 498 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.). Właśnie potrącenie nasuwa się w tej sytuacji jako oczywiste rozwiązanie. Rzecz jednak w tym, że wykonuje się je poprzez samo złożenie oświadczenia drugiej stronie (tu: wobec L. K.), jak stanowi art. 499 Kodeksu cywilnego, a tym przypadku do wzajemnych rozliczeń miało dojść poprzez przekazanie L. K. gotówki – co spontanicznie, do protokołu kontroli podał skarżący.
Zastanawiające jest, że skarżący realizację swojej wierzytelności wobec L. K. na kwotę [...]zł (plus odsetki) miał wykonać poprzez przekazanie L. K. gotówki, co najmniej w wysokości [...]zł (pierwsza płatność, za dwie faktury). Z logicznego punktu widzenia powinno być odwrotnie, czyli albo L. K. powinien przekazać gotówkę skarżącemu, albo skarżący powinien złożyć oświadczenie o wykonaniu prawa potrącenia.
Brak wyjaśnienia także tych kwestii, także czyni stanowisko strony skarżącej niewiarygodne.
9. Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, że skarżący, jako dłużnik zajętej wierzytelności, przekazując L. K. w dniach 28 i 31 maja 2019 r. kwoty po [...]zł, uchylił się - w rozumieniu art. 71a § 9 u.p.e.a. - od ich przekazania organowi egzekucyjnemu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w zgodzie z tym przepisem, a w konsekwencji skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło