I SA/Gl 1797/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-03-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Asesor WSA Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego, mimo podnoszenia przez zobowiązanego przesłanek umorzenia z art. 64e § 2 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych mieści się w granicach uznania administracyjnego, a organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zobowiązany nie wykazał niemożności poniesienia kosztów bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Pomimo stwierdzenia istnienia przesłanki ważnego interesu publicznego, całokształt okoliczności, w tym poprawiająca się sytuacja finansowa zobowiązanego i brak działań zapobiegających postępowaniu egzekucyjnemu, uzasadniał odmowę umorzenia.Stan faktyczny
Szpital Specjalistyczny "A" zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia kosztów związanych z egzekucją należności na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, uznając, że nie zaszły przesłanki z art. 64e ustawy egzekucyjnej, w szczególności zobowiązany nie wykazał niemożności poniesienia kosztów bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Szpital argumentował, że poniesienie kosztów zagroziłoby jego funkcjonowaniu i świadczeniu usług medycznych, powołując się na przesłanki z art. 64e § 2 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Asesor WSA Teresa Randak (spr.), Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Szpitala Specjalistycznego w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. działając jako organ egzekucyjny, odmówił "A" z siedzibą w Z., w dalszej części uzasadnienia określanym skrótem "A", umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł. powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] 2004 r. obejmującego należności z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od [...] 1999 r. do [...] 2003 r.
W uzasadnienia postanowienia przedstawiono przebieg postępowania egzekucyjnego wskazując, że należność objęta w/w tytułem wykonawczym została umorzona decyzją Ministra Polityki Społecznej nr BON – III – 0280 – 1210 – MR/2004 z dnia 23 marca 2005 r. W trakcie prowadzonego postępowania doszło do zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, jednakże na wniosek wierzyciela tj. Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z siedzibą w W. doszło do zawieszenia prowadzonej egzekucji i uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej. Jak podniósł organ egzekucyjny, z treści art. 58 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 36, poz. 161 z 1991 r. z późn. zm. ) w dalszej części uzasadnienia określanej "ustawą egzekucyjną", wynika, że uchylenie czynności egzekucyjnej nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny wystąpił o stanowisko wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie tych kosztów, który pismem z dnia [...] 2004 r. poinformował, ze koszty postępowania obciążają dłużnika.
Pismem z dnia [...] 2004 r. dłużnik wystąpił z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych, przedkładając dokumenty odzwierciedlające sytuację finansową zobowiązanego. Z oświadczenia dołączonego do dokumentacji wynikało, że środki trwałe zobowiązanego wolne są od obciążeń, tj. nie ustanowiono na nich zastawu, hipoteki, czy też przewłaszczenia. Porównując osiągnięte w latach 2002 – 2004 zyski, z wartością kapitału własnego oraz wartością zobowiązań i rezerw, organ wywiódł, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, określonych w art. 64 e § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, który taksatywnie wymienia te przesłanki.
Koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:
1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,
2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny,
3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Organ podatkowy podkreślił, że nie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 64 e § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, gdyż koszty egzekucyjne jakimi obciążono "A" wynosiły około 6% kwoty zaległości, a ponadto że dłużnik nie wykazał że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.
Zdaniem organu egzekucyjnego, w sprawie nie zaszła też przesłanka ważnego interesu publicznego, gdyż koszty egzekucyjne obciążają dłużnika, przy czym organ żądając ich uregulowania kieruje się ustawowymi zasadami, a nie subiektywnymi przekonaniami zobowiązanego. Organ zauważył ponadto, że od dnia wydania decyzji, która stanowiła podstawę tytułu wykonawczego i prowadzonej egzekucji upłynął znaczny okres czasu, w którym zobowiązany mógł podjąć działania zapobiegające wszczęciu egzekucji, a więc i kosztów egzekucyjnych i tak mógł wystąpić przykładowo o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania. Odnosząc się do twierdzeń wniosku, iż zapłata kosztów egzekucyjnych pogorszy jakość świadczonych usług medycznych, bądź też uniemożliwi świadczenie niektórych z nich stwarzając stan zagrożenia życia dla pacjentów, organ uznał, że w sytuacji wnioskodawcy brak było szczególnych okoliczności pozwalających na umorzenie kwoty kosztów egzekucyjnych.
Na postanowienie organu egzekucyjnego dłużnik wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w K., podnosząc, że organ egzekucyjny bezpodstawnie przyjął, że nie zaistniały w sprawie przesłanki określone w art. 64 e § 1 ustawy egzekucyjnej, gdyż w ocenie składającego zażalenie w sprawie zaistniały dwie przesłanki wynikające z tego przepisu, a określone w art. 64 e § 2 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej. Uzasadniając zażalenie "A" podkreślił, że zobowiązany wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Opisując szczegółowo zasady finansowania zakładu, a także kontraktowania usług w Narodowym Funduszu Zdrowia i wartości punktu, żalący wskazał, że "A" posiadał na dzień [...] 2004 r. zobowiązania i rezerwy w wysokości [...] zł., a poniesienie kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł. pozbawi jednostkę środków na pokrycie kosztów hospitalizacji i zabiegów sześciu pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym. Żalący wskazał także na obciążenie jednostki kosztami ustawy z dnia [...] 2000 r. o zmianie ustawy o negocjacyjnym systemie kształcenia przyrostu przeciętnych wynagrodzeń oraz o zmianie niektórych ustaw i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, która zobowiązała "A" do zapewnienia pracownikom przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Dodatkowo "A" – y odciążone zostały także znacznym wzrostem kosztów z tytułu nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług powodujących wzrost kosztów świadczonych usług zdrowotnych. Wskazując, że zobowiązania wobec dostawców na dzień [...] 2004 r. wyniosły [...] zł. żalący podniósł, że uiszczenie kosztów egzekucyjnych spowoduje wzrost zobowiązań wobec dostawców leków, materiałów medycznych i innych środków niezbędnych do funkcjonowania jednostki. "A" zwrócił także uwagę na niewspółmierność kosztów egzekucyjnych w stosunku do wykonanych czynności egzekucyjnych, które de facto sprowadziły się do wydania tytułu wykonawczego i dokonania zajęcia kont bankowych, a następnie zawieszenia postępowania i uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Dodatkowo, wskazano że żalący spełnił także warunek określony w § 3 wskazanego przepisu, gdyż obciążenie go obowiązkiem uiszczenia kosztów egzekucyjnych byłoby gospodarczo nieuzasadnione.
Żalący nie podzielił też poglądu organu egzekucyjnego, iż nie spełniona została przesłanka ważnego interesu publicznego. Pozbawienie pacjentów możliwości udzielania im świadczeń zdrowotnych wbrew obowiązkowi ciążącym na każdym zakładzie opieki zdrowotnej, stanowiłoby naruszenie konstytucyjnych praw obywatelskich, a zatem za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia także ważny interes publiczny.
Nie zgadzając się z zarzutem bezczynności przy podejmowaniu działań w celu zapobieżenia wszczęciu postępowania egzekucyjnego, żalący wskazał, że po pierwsze wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności i odsetek za zwłokę, a następnie złożył odwołanie od decyzji odmawiającej umorzenia należnych wpłat na rzecz PFRON, do Ministra Polityki Społecznej. W trakcie toczącej się procedury odwoławczej "A" został poinformowany o zajęciu rachunku bankowego. Także po dokonanych czynnościach egzekucyjnych, jednostka wyczerpała wszelkie możliwe środki, by nie dopuścić do załamania finansowego, w konsekwencji doprowadzając do zawieszenia prowadzonej egzekucji i uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych.
Odnosząc się do ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej ( Dz. U. nr 78, poz. 684 z późn. zm. ) żalący wskazał, że przewiduje ona redukcję zadłużenia tylko w wysokości 33%, a zatem organ egzekucyjny bezzasadnie odmówił umorzenia podnosząc możliwość ubiegania się "A" o pomoc finansową na podstawie powyższych przepisów.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98,poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.) w dalszej części uzasadnienia określanej skrótem "kpa" w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia, organ nadzoru podkreślił, iż jednostka w okresie od [...] do [...] 2005 r. osiągnęła zysk w kwocie [...] zł. w 2004 r. w wysokości [...] zł. a wartość środków trwałych na dzień [...] 2005 r. wyniosła [...] zł. i nie były one obciążone ani zastawem ani też hipoteką. Zdaniem organu nadzoru, organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że sytuacja materialna wnioskodawcy na przestrzeni lat 2002 – 2004 ulegała systematycznej poprawie, a zatem nie zaszła przesłanka określona w treści art. 64 e § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej.
Odnosząc się do istnienia przesłanki ważnego interesu publicznego, na którą powołał się "A", organ nadzoru zaprezentował stanowisko, że koszty egzekucyjne stanowią wynagrodzenie dla organów publicznych za realizację powierzonym im obowiązków i ze względu na ich szczególny i wyjątkowy charakter podlegają co do zasady zwrotowi. Organ zaznaczył, że przepisy dotyczące umorzenia tych należności należy interpretować według zasad wykładni gramatycznej, a zatem nawet stwierdzenie istnienia jednej z przesłanek określonych w/w przepisie nie obliguje organ egzekucyjny do umorzenia kosztów egzekucyjnych, gdyż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter uznania administracyjnego, o czym świadczy konstrukcja przepisu, zgodnie z którym "organ może umorzyć koszty postępowania egzekucyjnego". Na orzeczenie w tej sprawie mają także znaczenie takie okoliczności jak: sposób powstania kosztów egzekucyjnych oraz wpływ ewentualnego przyznania ulgi na poprawę sytuacji wnioskodawcy. Organ podkreślił, że zaległości w wpłatach na rzecz PFERON zaczęły powstawać w 1999 r. a jednostka w tamtym czasie nie podjęła żadnych czynności w celu zwolnienia się z ciążącego na niej zobowiązania. Podnosząc, że koszty egzekucyjne nie są daniną publiczną lecz opłatą związaną z poniesionymi przez organ egzekucyjny wydatkami na czynności egzekucyjne, organ nadzoru stwierdził że zwolnienie przedsiębiorcy z tego długu - przy braku zagrożenia upadłością – nie stanowi działania w interesie Skarbu Państwa, tym bardziej że to Skarb Państwa poniósł nakłady związane z funkcjonowaniem organu egzekucyjnego realizującego obowiązki wobec wierzycieli, a więc rezygnacja z kosztów egzekucyjnych przerzuci na podatników, w tym pacjentów szpitala skutki nieterminowego wywiązywania się z obowiązków finansowych tego szpitala. Za niezasadne i pozbawione podstaw prawnych organ uznał zarzuty zażalenia dotyczące naruszenia przez organ egzekucyjny art. 64 e § 3 ustawy egzekucyjnej, ustawy o pomocy (...) i art. 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. "A" złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący zarzucił organowi nadzoru naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 64 e § 2 i 3 ustawy egzekucyjnej,
2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
W uzasadnieniu skargi, podniesione zostały tożsame argumenty co w zażaleniu, przy czym szczególnie skarżący podkreślił spełnienie przesłanki wynikającej z treści art. 64 e § 2 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, gdyż jak wskazał zobowiązania "A" wyniosły [...] zł. i znacznie przekroczyły wartość majątku trwałego wynoszącą [...] zł., a ponadto na wysokość straty z lat ubiegłych wynoszącą [...] zł. Dodatkowo skarżący podniósł, że fakt braku obciążeń na majątku trwałym wynika z tego, że majątek ten nie stanowił jego własności, a został mu jedynie przekazany w nieodpłatne użytkowanie. Skarżący podniósł ponadto, że organ oceniając płynność finansową "A" – u wziął mylnie pod uwagę środki znajdujące się na koncie w ostatnim dniu miesiąca, gdyż środki te w wysokości [...] zł. zostały przekazane przez Narodowy Fundusz Zdrowia w dniu 23 miesiąca i stanowiły zapłatę za wykonane świadczenia medyczne za poprzedni miesiąc. Skarżący aby zabezpieczyć wypłatę pracownikom wynagrodzeń rezerwuje część tych środków do momentu naliczenia wynagrodzeń. Zdaniem skarżącego o płynności finansowej decyduje porównanie dwóch wartości tj. aktywów i zobowiązań. Optymalny wskaźnik płynności oscyluje wokół wartości 1,2 podczas gdy "A" posiadał ją za okres siedmiu miesięcy 2005 r. w wysokości 0,4. Skarżący wskazał także, iż wygenerowany w 2004 r. zysk nie był związany z działalnością statutową zakładu, gdyż ta przyniosła stratę w wysokości [...] zł. spowodowaną niedoszacowaniem kontraktu przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W pozostałej części argumenty skargi pokrywają się z zarzutami zażalenia, przy czym skarżący podkreślił, że niezasadne było stanowisko organu który uznając istnienie ważnego interesu publicznego, jednocześnie wskazując na okoliczności powstania kosztów egzekucyjnych uznał za zasadne stanowisko w sprawie odmowy umorzenia tych kosztów.
W końcowym fragmencie skargi, skarżący wskazał na brzmienie przepisów art. 77 § 1 i art. 80 kpa nie przedstawiając jednak na czym polegało ich naruszenie w rozpatrywanej sprawie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należy uznać za nieuzasadnioną.
Przedmiot sporu zasadniczo ogranicza się do ustalenia czy w objętym skargą rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K. dokonano prawidłowej oceny postanowienia organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych, a ściślej mówiąc, czy dokonane w toku postępowania instancyjnego ustalenia, pozwalały organowi administracji publicznej na rozstrzygnięcie sprawy, w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzono zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji (por. art. 64 i 64c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.). Z regulacji tej wypływa uprawnienie organu egzekucyjnego do obciążania dłużnika kosztami egzekucji i kwestia ta, jak też podstawa określenia wysokości tychże kosztów, w rozpatrywanym przypadku nie budzą wątpliwości.
Istotne jest zatem ustalenie poprawności zastosowania w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dyspozycji art. 64e ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w rozpatrywanym okresie) organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne (§ 1). Koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli (§ 2):
1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,
2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny,
3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.
Koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnych mogą być umorzone w przypadkach określonych w § 2 pkt 1, jeżeli obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione (§ 3).
Odnosząc się do podstaw umorzenia kosztów egzekucyjnych wynikających z powołanego przepisu ustawy egzekucyjnej, stwierdzić należy, iż postanowienie w tym przedmiocie oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, iż odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Zapewnienie jednak organowi administracji publicznej owej uznaniowości, nie zwalnia go z obowiązku oceny czy wskazywane przez zobowiązanego okoliczności mieszczą się w katalogu przesłanek umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych oraz czy istotnie znajdują uzasadnienie w stanie faktycznym, na który to aspekt sprawy słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy.
Zakres uznania administracyjnego nie został w sposób jednoznaczny określony przez prawo, a w sytuacji takiej, z jaką mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, kiedy przepis art. 64e ustawy egzekucyjnej nie zawiera obiektywnych kryteriów oceny, zakres ten wynika z przepisów proceduralnych, określających zasady działania organów administracji. Jeżeli organ administracyjny stwierdzi, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 64 e ustawy egzekucyjnej, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero wystąpienie takiej przesłanki nakazuje rozważyć w pierwszej kolejności czy należy dane koszty egzekucyjne umorzyć. Należy w tym miejscu zaakcentować, iż art. 18 ustawy egzekucyjnej odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli przepisy komentowanej ustawy nie stanowią inaczej. Organ egzekucyjny, dokonując wszczęcia oraz prowadząc postępowanie egzekucyjne, winien kierować się zatem również zasadami ogólnymi, określonymi w przepisach art. 7 – 12 K.p.a.
Tym nie mniej trzeba mieć również na uwadze i tę okoliczność, że w odróżnieniu od np. umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (również na zasadach uznania administracyjnego), ustawa egzekucyjna, w art. 64 § 2 pkt 1 wyraźnie przesuwa ciężar dowodu (wykazania istnienia przesłanek umorzenia) z organu na stronę zobowiązanego, przez stwierdzenie: "zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej". Zatem jedynie trudna sytuacja ekonomiczna strony nie jest przesłanką uzasadniającą umorzenie kosztów, jeżeli nie wykazała ona rzeczywistej niemożliwości zapłaty tych należności bez znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej (tak: R. Hauser, Z. Leoński: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, C.H. Beck , Warszawa 2004, s. 187)
W rozpatrywanym przypadku zobowiązany nie przedstawił konkretnego dowodu, który potwierdzałby ewentualnie istnienie określonych ustawą okoliczności, jedynie w sposób ogólny mówiąc o swojej sytuacji majątkowej i konsekwencjach wyegzekwowania należności. Słusznie, zdaniem Sądu, okoliczności na które powołał się skarżący – a związane ze świadczonymi usługami medycznymi – organ odwoławczy uznał za interes publiczny, a nie wykazanie przez skarżący "A" istnienie przesłanki wynikającej z art. 64 e § 2 pkt 1 ustawy egzekucyjnej tj. niemożności poniesienia kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Przy wypracowanych zyskach w latach 2002 - 2004, jak i w pierwszym kwartale 2005 r. w wysokości [...] zł. trudno uznać, że kwota [...] zł. z tytułu kosztów egzekucyjnych stanowiłaby niemożność jej poniesienia bez znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej. Zapłata takiej kwoty stanowić będzie uszczerbek w środkach finansowych skarżącego "A" – u ( jak każdy wydatek poniesiony ze środków jednostki ) , jednakże w ocenie Sądu nie jest to wydatek niemożliwy do poniesienia ze znacznym uszczerbkiem dla sytuacji finansowej. Osiąganie przez kolejne lata zysku, w ocenie Sądu, determinuje brak przesłanki wynikającej ze wskazanego przepisu, tym bardziej że należna kwota kosztów egzekucyjnych stanowi 20% zysku wypracowanego tylko w pierwszym kwartale 2005 r. Przesłanka określona w tym przepisie występuje w takiej okoliczności, kiedy uregulowanie kosztów egzekucyjnych spowodowałoby skutki finansowe, które zagrażałyby bytowi tej jednostki, a nie sytuacji gdy zapłata ta zmniejszy jej zysk. Ustawa egzekucyjna – co już wcześniej podkreślono – nie wymienia kryteriów oceny, ani niemożliwości poniesienia, ani znacznego uszczerbku finansowego, ale znaczenie tych przesłanek należy ocenić fizyczną możliwością jej uregulowania, a także dalszą możliwością funkcjonowania podmiotu. Znaczny uszczerbek bowiem to taki – zdaniem Sądu – który zagraża jednostce w jej funkcjonowaniu. W rozpatrywanej sprawie, jakkolwiek "A" posiada zaległości w spłacie zobowiązań, to jego ogólna sytuacja finansowa, a zwłaszcza posiadany majątek i osiągany zysk nie kwalifikują zapłaty kosztów egzekucyjnych, jako okoliczności wymienionej w art. 16 e § 2 ustawy egzekucyjnej.
W wyniku rozpatrzenia sprawy organ nadzoru, jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej – w ocenie Sądu – dokonał na tyle wyczerpującego ustalenia oraz oceny stanu faktycznego zobowiązanego (wykazanie wartości majątku ruchomego i nieruchomego strony, wysokości zysków "A" – u, wartości zobowiązań), że postanowienie z dnia 6 września 2005 r. nie wykracza poza sferę dopuszczalnego uznania administracyjnego. Tym samym, dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej w rozstrzygnięciu objętym skargą, weryfikacja postanowienia pierwszoinstancyjnego, winna zostać uznana na poprawną. Organ ten stwierdził istnienie interesu publicznego, jednakże uznał, że całość okoliczności sprawy, a zwłaszcza brak działań zobowiązanego, mających na celu niedopuszczenie do postępowania egzekucyjnego, a także poprawiająca się od 2002 r. sytuacja finansowa "A" – u oraz osiąganie zysku, uzasadnia odmowę umorzenia należnych kosztów egzekucyjnych. Podkreślenia wymaga zasada dotycząca rozstrzygnięć uznaniowych, zgodnie z którą stwierdzenie istnienia przesłanek lub tylko jednej z nich ( taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie ), nie obliguje organ do umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Postanowienie polegające na odmowie umorzenia zobowiązania kosztów egzekucyjnych, winny zawierać określone motywy takiego rozstrzygnięcia, a te – w ocenie Sądu – zawarte były w zaskarżonym postanowieniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż kontroli przez Sąd nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 09.01.2002 w sprawie III S.A. 830/00).
Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Oznacza to, że decyzja (postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia prawa materialnego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.
W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło