I SA/Gl 1806/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana Sędzia NSA Marek Kołaczek Asesor WSA Teresa Randak/sprawozdawca/ Protokolant Anna Florek po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...] określającej K. O. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, iż podstawą wniosku podatniczki o wznowienie postępowania był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 maja 2004 r. uznający za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 14, poz. 176 z 2000 r. z późn. zm.). Organ podatkowy, powołując się na treść art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) podniósł, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisu, którego niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie natomiast z art. 214 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wznowienie następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Z akt sprawy wynika, że podatniczka nie zachowała wskazanego terminu, gdyż żądanie o wznowienie postępowania wniosła za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w dniu 24 czerwca 2004 r. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 8/03 w przedmiocie określenia niezgodności z prawem art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zapadł w dniu 4 maja 2004 r. Miesięczny termin, określony przez art. 214 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, liczy się od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a zatem od dnia jego ogłoszenia w organie publikacyjnym. Dzień ogłoszenia to dzień wydania aktu publikacyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 maja 2004 r. ogłoszony został w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2004 r. Nr 109, poz. 1169. Od decyzji tej podatniczka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, podnosząc, że o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego dowiedziała się z krótkiej notatki prasowej. Dla uzyskania pewności podatniczka skorzystała z internetowego serwisu prawnego, otrzymując wydruk datowany na dzień 21 czerwca 2004 r., a pismo o wznowienie postępowania złożyła w dniu 24 czerwca 2004 r., a więc niezwłocznie po powzięciu wiadomości o treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem podatniczki, podanie zostało złożone w ustawowym terminie określonym w art. 242 § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał w całości stanowisko organu pierwszej instancji, podnosząc dodatkowo, że termin określony w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na który powołała się odwołująca nie ma zastosowania, do wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 8, a więc w sytuacji gdy przyczyną wznowienia postępowania jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, bowiem w takiej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona przez podatniczkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącej termin miesięczny, wskazany przez organ, ma zastosowania w odniesieniu do osoby, która zaskarżyła dany akt, bowiem jako uczestnik postępowania znała treść orzeczenia. W odniesieniu do pozostałych podatników zastosowanie powinien mieć miesięczny termin, od dnia powzięcia wiadomości, co gwarantuje zasada równości stron postępowania podatkowego. Skarżąca przytoczyła wypowiedź Rzecznika Praw Obywatelskich, z posiedzenia Sejmu w drugiej połowie czerwca 2004 r., zgodnie z którą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma zastosowanie do wszystkich obywateli, w stosunku do których określono zobowiązanie podatkowe, na podstawie przepisu, którego niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje. Skarga - wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem. W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku gdy, nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie. Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy skarżąca zachowała termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, a w konsekwencji rozstrzygniecie czy w sprawie miał zastosowanie art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na który powołała się skarżąca, czy też art. 241 § 2 pkt 2 tej Ordynacji, na podstawie którego orzekł w sprawie organ podatkowy. Ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny, a skarżąca potwierdziła w wywodzie skargi, że podstawą jej wniosku o wznowienie postępowania było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na podstawie którego organy podatkowe określiły podatniczce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł w dniu 4 maja 2004 r. , a jego ogłoszenie nastąpiło w dniu 12 maja 2004 r. w Dzienniku Ustaw Nr 109, pod pozycją 1169. Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w dniu 24 czerwca 2004 r. Wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajną instytucję procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych. Należy podkreślić, że katalog podstaw wznowienia postępowania, określony w art. 240 Ordynacji podatkowej ma charakter zamknięty, co oznacza niedopuszczalność wznowienia postępowania z jakiejkolwiek innej przyczyny, niż wymieniona w komentowanym przepisie. Zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisu, którego niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. W rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma treść art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej, który określa, iż odmowa wznowienia postępowania następuje w formie decyzji administracyjnej. Do najczęściej wskazywanych w orzecznictwie przyczyn odmowy wznowienia postępowania należą przesłanki proceduralne, w tym: brak przymiotu strony przez osobę składającą wniosek, złożenie wniosku przez osobę nie posiadającą zdolności do czynności prawnych, czy też złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu zastrzeżonego do dokonania czynności ( por. wyrok NSA z dnia 6 marca 1996 r. SA/Wr 1652/WR, publik. System Informacji Prawnej LEX nr 26621, wyrok NSA z dnia 28 maja 1998 IISA/481/98, publik. System Informacji Prawnej LEX nr 41291). W rozpatrywanej sprawie za bezsporne i niekwestionowane należy przyjąć dwie daty, tj. 12 maja 2004 r., a więc dzień ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i dzień 24 czerwca 2004 r., a więc dzień wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu rację ma organ podatkowy, według którego wniosek o wznowienie postępowania, w przypadku, gdy podstawą wznowienia jest przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 8, a więc w sytuacji wydania decyzji na podstawie przepisu, którego niezgodność z Konstytucją – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – orzekł Trybunał Konstytucyjny, należy złożyć w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Taka konstatacja wynika bowiem wprost z treści art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 240 § 1 pkt 8 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jest natomiast zgodnie z treścią art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dzień jego ogłoszenia. Zatem, skoro orzeczenie w niniejszej sprawie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw Nr 109, pod poz. 1169. w dniu 12 maja 2004 r. to termin do zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął z dniem 12 czerwca 2004 r., a więc skarżąca uchybiła terminowi do jego wniesienia, a skoro tak to organ był uprawniony do odmowy jego wznowienia, w trybie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej. W sumie Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, nie mógł postawić organowi odwoławczemu naruszenia prawa i to takiego, które mogłoby mieć wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby stanowić podstawę uwzględnienia skargi, na co wcześniej już zwracano uwagę. W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.).