I SA/Gl 183/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-04-18
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wniosku zgodnie z wezwaniem organu i nie wykazała spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wniosku zgodnie z wezwaniem organu i nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak udokumentowania sytuacji materialnej uniemożliwia weryfikację oświadczeń i może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności.Stan faktyczny
Skarżący B. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Wnioskodawca oświadczył, że nie pracuje i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie ponosi zobowiązań ani stałych wydatków, jednak posiada udziały w nieruchomościach. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Skarżący nie zastosował się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 3 marca 2017 r. B. P. zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie do kosztów sądowych. W motywach wniosku odnotował, że nie pracuje i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. W świetle oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie ponosi przy tym żadnych zobowiązań, ani stałych wydatków. Skarżący posiada udział (1/6 części) w nieruchomości o wartości około 2.000.000,00 zł oraz udział (3/40 części) w lokalu mieszkalnym.
W wyniku analizy treści ww. oświadczenia, pismem z dnia 10 marca 2017 r., referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W ww. wezwaniu, doręczonym adresatowi w dniu 20 marca 2017 r., pouczono wnioskodawcę, że niezastosowanie do wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.").
Skarżący nie udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie do dnia dzisiejszego.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego zawierającego wytyczne co do katalogu dokumentów źródłowych. Tymczasem skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w takim wezwaniu. Termin zakreślony dla dokonania tej czynności procesowej upłynął więc bezskutecznie w dniu 27 marca 2017 r. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej, może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności.
Należy w tym miejscu odnotować, że obszerne wezwanie referendarza sądowego zmierzało między innymi do ustalenia, czy, i w jakim zakresie, na skarżącym ciąży obowiązek ponoszenia wydatków z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego. Wezwanie zmierzało nadto do ustalenia z jakiego źródła dochodów pokrywane są rzeczone wydatki. W tych ramach należy nadto odnotować, iż w oparciu o akta administracyjne ustalono, że na terenie posiadanej przez skarżącego prowadzona była działalność gospodarcza, a zatem zasadne było ustalenie, czy taki stan rzeczy utrzymuje się nadal, i czy skarżący czerpie z tego tytułu jakiekolwiek korzyści.
Akcentowana wyżej bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05).
Reasumując, rozpoznany wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło