I SA/Gl 189/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-11-06

Skład orzekający: Ewa Madej, Bożena Miliczek-Ciszewska, Bożena Pindel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy potrącenia z emerytury dokonane w ramach egzekucji zaległych składek na ubezpieczenia społeczne za lata poprzednie, w sytuacji gdy podatnik solidarnie odpowiada za zobowiązania spółki, mogą stanowić podstawę do odliczenia od podatku dochodowego od osób fizycznych kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że potrącenia z emerytury dokonane w ramach egzekucji zaległych składek na ubezpieczenia społeczne za lata poprzednie, nawet jeśli podatnik solidarnie odpowiada za zobowiązania spółki, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia od podatku dochodowego od osób fizycznych kwoty składek na ubezpieczenie zdrowotne. Odliczeniu podlegają jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone bezpośrednio przez podatnika lub pobrane przez płatnika zgodnie z przepisami, a nie składki na ubezpieczenia społeczne wyegzekwowane w ramach postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązań spółki.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Skarżący kwestionował sposób rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, twierdząc, że z jego emerytury potrącono dodatkowe kwoty w ramach egzekucji zaległych składek na ubezpieczenia społeczne za zobowiązania spółki, które powinny być uwzględnione przy obliczaniu podatku. Organy podatkowe uznały, że odliczeniu podlega jedynie kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne faktycznie pobrana przez płatnika z emerytury, a potrącenia z tytułu egzekucji składek społecznych za lata poprzednie nie mają wpływu na rozliczenie podatku za 2012 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Bożena Pindel, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. oddala skargę. W. S., zamieszkały w C., ul. [...], zwany dalej "stroną", "podatnikiem" lub "skarżącym", reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., zwanego dalej "organem odwoławczym", nr [...] z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., zwanego dalej "organem pierwszej instancji", nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie oparł na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749), określanej dalej skrótem "O.p." oraz art. 234 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; aktualnie - tj.: Dz. U. 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.". Organ odwoławczy wskazał, że do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. Podatnik w dniu 28 kwietnia 2013 r. złożył zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu PIT-36 za 2012 r., w którym wykazał: 1. dochód z działalności gospodarczej , 2. dochód z emerytur i rent krajowych w wysokości [...] zł, 3. podstawę opodatkowania w wysokości [...]zł, 4. obliczony podatek w wysokości [...]zł, 5. odliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne, 6. należny podatek w wysokości [...]zł, 7. zaliczki pobrane przez płatnika w wysokości [...]zł, 8. kwotę do zapłaty [...]zł. W dniu 23 maja 2013 r. podatnik złożył korektę tego zeznania, w której wykazał odmiennie niż w zeznaniu z dnia 28 kwietnia 2013 r.: odliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...]zł (wyżej poz. 5), należny podatek w wysokości [...]zł (wyżej poz. 6), nie wykazał kwoty do zapłaty, lecz nadpłatę w wysokości [...]zł (wyżej poz. 8). W pozostałym zakresie nie wprowadził zmian. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że wykazana w zeznaniu podatkowym złożonym w dniu 28 kwietnia 2013 r. kwota podatku nie została wpłacona przez podatnika na konto organu podatkowego. Natomiast jako przyczynę złożenia korekty podatnik wskazał nieodliczenie składki ZUS, błędny NIP oraz nierozliczenie PIT-B. Organ pierwszej instancji dokonał porównania danych zawartych w złożonej korekcie zeznania PIT-36 i rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy PIT 11C, nadesłanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. i stwierdził, że podatnik w korekcie wykazał wysokość odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł, a według informacji PIT-11C - kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne wynosi [...]zł. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. i decyzją z dnia [...]r. określił stronie wysokość przedmiotowego zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał m.in., że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku w wysokości [...] zł tytułem składki na ubezpieczenie zdrowotne pobranej przez płatnika z wypłacanego świadczenia emerytalnego, co jest zgodne z kwotą wykazaną w rocznym obliczeniu podatku przez organ rentowy PIT-11C. Natomiast składki pobrane na podstawie decyzji administracyjnej w trybie postępowania egzekucyjnego dotyczą spółki A i nie podlegają odliczeniu od podatku, gdyż nie są poniesione na ubezpieczenie zdrowotne podatnika. Nadto wyjaśnił, że pobrane zaliczki na podatek przez płatnika są równe obliczonemu należnemu zobowiązaniowi podatkowemu, a zatem nie powstał ani obowiązek zwrotu nadpłaty podatku przez organ podatkowy, ani obowiązek jego zapłaty przez podatnika. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie jako niezgodnej ze stanem faktycznym i prawnym; wystawionej w oparciu o nieprawdziwe dane, a wręcz potwierdzenie nieprawdy przez osobę podpisaną na decyzji. Nadto żądała rozliczenia zobowiązań wzajemnych ZUS i podatnika oraz stwierdzenia, kto jest dłużnikiem a kto wierzycielem; wskazując, że potrącenia powinny być zgodne z art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego. Podatnik wniósł o powiadomienie z urzędu Prokuratury Rejonowej w C. oraz o przeprowadzenie kontroli w organie pierwszej instancji. W uzasadnieniu, tak jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, podatnik podnosił okoliczności związane z toczącą się od wielu lat w stosunku do niego egzekucją, w trakcie której dokonano zajęcia licznych wierzytelności, wyegzekwowano znaczne kwoty i – jak wywodził – nie rozliczono się z nim. Te zarzuty i twierdzenia wykazywał w szczególności za pomocą dokumentów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do należności wynikających z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych O/C. z dnia [...]r. Nr [...] stwierdzającej, że podatnik jako wspólnik spółki cywilnej A odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za wszystkie obciążenia z tytułu składek spółki i wspólników związane z działalnością spółki; ze wskazaniem, że powyższe obejmuje składki na FUS, FUZ, FP i FGŚP za wymienione okresy 1999 r. i 2000 r. Nadto dokumentował spory z ZUS dotyczące wysokości jego świadczeń emerytalno-rentowych, podlegania ubezpieczeniom społecznym, wysokości podstawy wymiaru składek oraz skargi składane do organów administracji państwowej i władz sądowniczych. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. Wskazał, że przedmiotem sporu jest ustalenie wysokości zapłaconej w 2012 r. składki na ubezpieczenie zdrowotne, która stanowi prawo do obniżenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Stwierdził, że prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, że jest to wartość [...] zł tytułem składki na ubezpieczenie zdrowotne pobranej przez płatnika z wypłacanego świadczenia emerytalnego, co zgodne jest z kwotą wykazaną w rocznym obliczeniu podatku przez organ rentowy PIT-11C. Tym samym nie zgodził się z podatnikiem wywodzącym, że istnieje podstawa do odliczenia kwoty [...] zł. Organ odwoławczy podał, że powyższa ocena została oparta na prawidłowych ustaleniach faktycznych poczynionych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Ponieważ podatnik wskazał, że za 2012 r. ZUS potrącił mu z emerytury ponad [...]zł (załączył decyzje ZUS o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2012 r. i 1 marca 2013r. potwierdzające zmniejszenie świadczeń emerytalnych z powodu egzekucji administracyjnej), organ pierwszej instancji zwrócił się o wyjaśnienia do ZUS. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z dnia 12 czerwca 2013 r. podał, że podatnik w 2012 r. nie opłacił składek na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne, a pismem z dnia 19 lipca 2013 r. wyjaśnił, że w 2012 r. podatnik opłacał zaległe składki na ubezpieczenia społeczne za zobowiązania spółki A poprzez egzekucję administracyjną prowadzoną przez Pierwszy Urząd Skarbowy w C.. Z akt sprawy wynikało także, że organ pierwszej instancji działając jako organ egzekucyjny wyegzekwował w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. składki na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w wyniku zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego w łącznej wysokości [...] zł. Organ odwoławczy podzielił ocenę organu pierwszej instancji, iż ustalenia dowodowe wykazały niezbicie, że podatnik w 2012 r. osiągnął przychody wyłącznie z tytułu otrzymanej z ZUS emerytury, od której płatnik potrącił składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...]zł oraz zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości [...]zł. Nie kwestionował faktu, że w okresie od stycznia do grudnia 2012 r. w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego zostały opłacone przez stronę zaległe składki na ubezpieczenie społeczne za zobowiązania spółki A, ale – jak podał - składki te dotyczą wyłącznie tej Spółki i związane są z uregulowaniem długu w zakresie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a nie Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych. Mając powyższe na względzie stwierdził, że składki pobrane w trybie postępowania egzekucyjnego dotyczą wyłącznie spółki A i nie podlegają odliczeniu od podatku, gdyż nie są poniesione na własne ubezpieczenie zdrowotne podatnika. Odniósł powyższe ustalenia do stanu prawnego sprawy i mając na względzie regulację zawartą w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a), art. 27b ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f." lub "ustawą podatkową", dokonał wyliczenia podatku należnego w sposób tożsamy z wyliczeniem organu pierwszej instancji. Wskazał, że podnoszone przez stronę kwestie rozliczeń zobowiązań wzajemnych z ZUS nie dotyczą zobowiązań strony należnych organowi podatkowemu za 2012 r., a brak podstaw do rozstrzygania w prowadzonym postępowaniu podatkowym w przedmiocie zobowiązań należnych innym organom. Kolejny obszerny fragment uzasadnienia decyzji stanowi rozpoznanie skargi na pisma organu pierwszej instancji z 24 września 2013 r., 19 września 2013 r. i 7 listopada 2011 r. w trybie art. 227 i następne k.p.a., ponieważ skarga strony (zawarta w odwołaniu), w sprawie w której toczy się postępowanie, podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami k.p.a. (art. 234 pkt 1 k.p.a.). Organ ocenił skargę jako bezzasadną i wywiódł, że kwestie podnoszone w trybie skargowym w żaden sposób nie podważają ustaleń stanu faktycznego, które legły u podstaw rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie określenia zobowiązania za 2012 r. Wskazał także, iż dokumenty oferowane w toku postępowania przez podatnika, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy stwierdzając, że w sprawie nie doszło również do naruszenia zasad proceduralnych ocenił, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. W skardze na decyzję z dnia [...]r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o: 1. uchylenie tej decyzji jako niezgodnej ze stanem faktycznym i prawnym - wystawionej w oparciu o "nieprawdziwe dokumenty ZUS i PUS w C.", 2. wyjaśnienie dlaczego organ odwoławczy nie powiadomił z urzędu Prokuratury Rejonowej C. o przestępstwach, zgodnie z art. 304 § 2 k.p.k., 3. przyznanie pomocy prawnej (adwokata) zgodnie z treścią postanowień Sądu Apelacyjnego w K. i WSA w Gliwicach - podając, że adwokat sporządzi dokładne uzasadnienie skargi. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że zaskarżona decyzja potwierdza nieprawdę, co motywował wymieniając pisma: 1. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia 24 września 2013 r. Nr [...], 2. ZUS O/C. z dnia 12 czerwca 2013 r. Nr [...] wyjaśniające, że "w/w w 2012r. nie opłacił składek na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne", 3. ZUS O/C. z dnia 19 lipca 2013 r. Nr [...] wyjaśniające, że "w 2012r. Pan S. W. opłacał zaległe składki na ubezpieczenie społeczne za zobowiązania spółki A NIP [...] poprzez egzekucję administracyjną prowadzoną przez Wasz urząd", 4. zestawienie ... PUS z dnia 18 września 2013 r. stwierdzające, w okresie od 01.01.2012 r. do 31.12.2012 r., należność składki na ZUS [...]zł, koszty egzekucji [...]zł, suma łączna [...]zł, 5. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...]stwierdzające, że okres przedawnienia za składki ZUS spółki A upłynął ostatecznie w kwietniu 2006 r. Skarżący wywiódł, że w tym zakresie zajęcie jego samochodu w listopadzie 2009 r. i jego sprzedanie za 20% wartości było przestępstwem. Podobnie egzekucja w 2012 r. przez PUS składek też była przestępstwem. Skarżący stwierdził, że powyższe świadczy o tym, że organy ewidentnie podważają zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, a organ odwoławczy winien dokonać zawiadomienia o przestępstwach do organów ścigania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że bezzasadny jest zarzut, że decyzja potwierdza nieprawdę, co strona motywowała okolicznością, że w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie organu odwoławczego z dnia 18 stycznia 2013 r., w którym organ stwierdził m.in., że okres przedawnienia za składki ZUS spółki A upłynął ostatecznie w kwietniu 2006 r.; w konsekwencji – w opinii strony - zarówno zajęcie, jak następnie sprzedaż samochodu strony w listopadzie 2009 r. za 20% wartości, jak też egzekucja składek w 2012 r. były przestępstwem. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do spółki A nie należy łączyć z postępowaniem w zakresie określenia stronie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Wzmiankowane postępowanie egzekucyjne za lata 1999-2000 nie jest związane w żaden sposób z postępowaniem w sprawie zobowiązania podatkowego za 2012 r., ponieważ: 1) dotyczy rozliczenia innych lat podatkowych, 2) egzekucja dotyczy składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych a nie na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych, 3) składki były dochodzone co prawda od strony, lecz jako osoby, co do której orzeczono odpowiedzialność za zaległości względem ZUS od spółki A. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2014 r. tutejszy Sąd zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił skarżącemu adwokata. W piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2014 r. skierowanym do Sądu skarżący wniósł o sprawdzenie, czy organ odwoławczy lub jego pełnomocnik nie popełnili przestępstwa przez brak powiadomienia organów ścigania o popełnieniu przestępstwa. Stwierdził, że ma poważne zastrzeżenia co do prawidłowości upoważnień pracowników organu odwoławczego i wnosi o dokonanie czynności sprawdzających. Zgłosił wątpliwość co do zgodności z prawem wyjaśnień Rzecznika Prasowego organu odwoławczego. Nadto zażądał sprawdzenia dlaczego organ pierwszej instancji nie chce rozliczyć strat spowodowanych przez PUS w C. wynoszących według biegłego sądowego [...]zł plus koszt opinii w kwocie [...]zł. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał jego osobistą skargę oraz jej uzasadnienie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, które nie zostały ani w części, ani w całości zapłacone przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Wskazać jeszcze trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ten przepis Sąd przywołał ze względu na szereg wniosków i żądań skierowanych przez skarżącego pod adresem Sądu, nie mieszczących się w granicach rozpatrywanej sprawy. W orzecznictwie podkreśla się, że sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, "ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi [...] wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych" (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., SA/Łd 2572/95, Pr. Gosp. 1998, nr 5, s. 36). W podobny sposób ujęto tę kwestię w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, w której stwierdzono, że: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi (art. 51 ustawy o NSA), jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot". Jak wyżej wskazano przed organami podatkowymi sprawa toczyła się w przedmiocie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. W granicach zakreślonych przedmiotem postępowania podatkowego Sąd był obowiązany dokonać kontroli działalności organów obydwu instancji pod względem zgodności z prawem. Niniejsza sprawa sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast kontroli działań organów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym względem skarżącego w związku z orzeczoną w stosunku do niego solidarną odpowiedzialnością za obciążenia z tytułu składek spółki i wspólników A, związanych z działalnością spółki (składki na FUS, FUZ, FP i FGŚP za 1999 r. i 2000 r.). Powyższe nie pozbawia skarżącego uprawnień do obrony jego praw, w związku z podnoszona przez niego wadliwością postępowania egzekucyjnego, w stosownym trybie - w odrębnym postępowaniu. Natomiast przechodząc do oceny legalności działań organów obydwu instancji, w zakresie podmiotowym i przedmiotowym wyznaczonym zaskarżoną decyzją, Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący i dawał podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Organy pozyskały ten materiał dowodowy w sposób odpowiadający zasadom wynikającym z obowiązujących przepisów proceduralnych. Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony i będzie w dalszej części wywodu przywoływany w zakresie niezbędnym do oceny prawidłowości dokonanej subsumcji. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy spór w sprawie dotyczy wysokości opłaconej (pobranej) w 2012 r. składki na ubezpieczenie zdrowotne skarżącego, ze skutkiem obniżenia z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. Organy uznały, że jest to wartość 1[...]zł pobrana przez płatnika tytułem składki na ubezpieczenie zdrowotne z wypłacanego świadczenia emerytalnego, co jest zgodne z kwotą wykazaną w rocznym obliczeniu podatku przez organ rentowy (PIT-11C). Natomiast skarżący wywodził, że istnieje podstawa do odliczenia kwoty 2.611,62 zł, a to z tego względu, że ze świadczenia emerytalnego dokonano dodatkowo potrącenia w ramach egzekucji z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Nie ma sporu w zakresie wysokości dochodu z emerytury, podstawy opodatkowania, zaliczek pobranych przez płatnika i obliczonego podatku. Konsekwencją sporu co do wysokości przysługującego odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne jest rozbieżność co do wysokości należnego podatku; co w realiach sprawy przywiodło skarżącego do deklarowania, że wystąpiła nadpłata w wysokości [...] zł. Natomiast organy stwierdziły, że pobrane zaliczki są równe obliczonemu należnemu zobowiązaniu podatkowemu, co oznacza, że nie powstał ani obowiązek zwrotu nadpłaty przez organ, ani obowiązek zapłaty przez skarżącego. Rozstrzygnięcie sporu znajduje oparcie w art. 26 ust. 1 pkt 2 oraz art. 27b ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy podatkowej. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30c oraz art. 30e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych: a) zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących, b) potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika, z tym że w przypadku podatnika osiągającego przychody określone w art. 12 ust. 6, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4, od przychodu podlegającego opodatkowaniu - odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 27b ust. 1 pkt 1 podatek dochodowy, obliczony zgodnie z art. 27 lub art. 30c, w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.): a) opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, b) pobranej w roku podatkowym przez płatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - obniżenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Natomiast art. 27b ust. 3 stanowi, że wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Sąd stwierdza, że w okolicznościach sprawy organy prawidłowo przyjęły, że istnieje podstawa prawna do odliczenia kwoty [...] zł, pobranej przez płatnika tytułem składki na ubezpieczenie zdrowotne z wypłacanego świadczenia emerytalnego, co zostało wykazane w rocznym obliczeniu podatku przez ZUS (PIT-11C). Jak wynika z ustaleń dowodowych poczynionych w sprawie skarżący nie opłacał w 2012 r. bezpośrednio składek na ubezpieczenia zdrowotne; z tego tytułu odliczenie – z oczywistych względów – nie służyło. Natomiast potrącenia z emerytury dokonane w związku z prowadzoną egzekucją zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za lata 1999 - 2000, co do których orzeczono solidarną odpowiedzialność skarżącego wraz ze spółką A i pozostałymi jej wspólnikami, nie wchodzą do zamkniętego katalogu składek na ubezpieczenia zdrowotne podlegających odliczeniu. Są to bowiem zaległości w składkach na ubezpieczenia społeczne, a nie zdrowotne; nadto nie dotyczą roku podatkowego 2012 r. Nie zostały ani opłacone przez skarżącego, ani pobrane przez płatnika (ZUS), lecz wyegzekwowane ze świadczenia emerytalnego. Ustawodawca nie przewidział możliwości dokonania żądanego odliczenia, a przepisy znajdujące zastosowanie w tej kwestii mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Organy są nimi związane; są obowiązane te przepisy stosować. Prawodawca nie pozostawił organom żadnego luzu decyzyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że organy dokonały odliczenia z tytułu składki na ubezpieczenia zdrowotne w prawidłowej wysokości. Skarżący i jego pełnomocnik nie podnosili innych uchybień dotyczących określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. Sąd – działając z urzędu – również takich uchybień się nie dopatrzył. W tym stanie rzeczy Sąd ocenił zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem. Sąd jeszcze raz podkreśla, że powyższe nie pozbawia skarżącego uprawnień do obrony jego praw, w związku z podnoszoną przez niego wadliwością postępowania egzekucyjnego, w odrębnym postępowaniu. Z powodów wyżej szczegółowo wyjaśnionych Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło