I SA/Gl 197/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, w tym opłaty za czynności radcy prawnego oraz zwrot wydatków pełnomocnika p o s t a n a w i a 1) przyznać radcy prawnemu S. T. od Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 73,80 zł (słownie siedemdziesiąt trzy 80/100 złotych), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 13,80 zł, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; 2) oddalić wniosek o zwrot wydatków pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zwolnił K. Z. od kosztów sądowych. W dalszej kolejności, postanowieniem z dnia 29 grudnia 2011 r., referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła pełnomocnika w osobie radcy prawnego A. B., którego w niedługim czasie zastąpiono radcą prawnym w osobie S. T. W dniu 5 czerwca 2012 r., w trakcie rozprawy pełnomocnik podtrzymał skargę i wniósł o "zasądzenie kosztów udzielonej skarżącej pomocy prawnej z urzędu, gdyż skarżąca nie uiściła ich w całości, ani w części". Na tę okoliczność pełnomocnik złożył spis kosztów (k. nr 180 akt sądowych), wskazując jednocześnie numer rachunku bankowego kancelarii. W tych ramach wskazał na wynagrodzenie w kwocie 73,80 zł uwzględniające podatek od towarów i usług oraz wydatki pełnomocnika w łącznej kwocie "17,37" zł z podatkiem VAT (wyszczególnił w tym miejscu: "/opłaty sądowe/ - 15,50,-zł + 3,57,-zł /23%VAT/=17,37,-zł"). Na wspomnianej rozprawie nie zakończono postępowania. Wyrok kończący to postępowanie zapadł natomiast na kolejnej rozprawie przeprowadzonej w dniu 23 lipca 2012 r. Sąd oddalił wówczas skargę K. Z. reprezentowanej przez radcę prawnego S. T. Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwotę 224 zł. Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpatrywanym zakresie należy zatem sięgnąć do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.; zwanego dalej w skrócie "rozporządzenie z 28 września 2002 r."). Zastrzec należy w tym miejscu, że wnioskowane przez pełnomocnika wynagrodzenie miałoby się składać z dwóch elementów (patrz spis kosztów, k. nr 180 akt sądowych), tj. opłaty za czynności radcy prawnego (patrz § 6 w zw. z § 15 pkt 1 rozporządzenia z 28 września 2002 r., wszak wartość przedmiotu zaskarżenia ma tutaj charakter stosunkowy) oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków radcy prawnego (patrz § 15 pkt 2 rozporządzenia z 28 września 2002 r.). W kontekście pierwszego ze składników wynagrodzenia należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącej prawidłowo obliczył wysokość opłaty przysługującej mu z tytułu podjętych czynności i w tym zakresie wniosek zasługuje na uwzględnienie. Opłata ta wynosi bowiem 60 zł (§ 6 pkt 1 rozporządzenia z 28 września 2002 r.) i zostaje powiększona o kwotę podatku od towarów i usług, tj. 13,80 zł (§ 2 ust. 3 rozporządzenia z 28 września 2002 r. - wg. stawki 23%). O tej części wynagrodzenia (73,80 zł) orzeczono zatem w pkt 1 sentencji postanowienia. Drugim z wnioskowanych w tym przypadku składników wynagrodzenia jest zwrot wydatków pełnomocnika. Zgodnie z treścią art. 205 ust. 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W tych ramach należy zwrócić uwagę pełnomocnika, że zgodnie z § 15 pkt 2 rozporządzenia z 28 września 2002 r. ów wydatki muszą być "niezbędne" i "udokumentowane". Na gruncie przywołanych wyżej przepisów stwierdzono w tej sprawie, że oprócz sformułowania pełnomocnika, iż chodzi o "opłaty sądowe", brak jest precyzyjnych wskazówek o zwrot jakich wydatków pełnomocnik de facto wnioskuje. Skądinąd skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od ponoszenia "opłat sądowych" w rozumieniu art. 212 P.p.s.a. Nie stwierdzono przy tym w aktach tej sprawy jakichkolwiek dokumentów (faktury, rachunki itp.) potwierdzających, że pełnomocnik pokrył wydatki deklarowane w kwocie 15,50 zł, co mogłoby pozwolić na ich rzeczywistą identyfikację. Dostrzeżone mankamenty dyskwalifikują tę część wniosku. Z tych względów wniosek pełnomocnika o zwrot wydatków został w tej sprawie oddalony, co znalazło wyraz w pkt 2 części dyspozytywnej tego postanowienia. Jedynie na marginesie należało odnotować, zakładając, iż pełnomocnik domagał się zwrotu wydatków związanych z korespondencją sądową, że w świetle stanowiska judykatury, wynagrodzenie pełnomocnika nie może obejmować zwrotu wydatków drobnych i zwykle występujących przy okazji procesu sądowego. Koszty te są pokrywane przez przyznawane pełnomocnikowi wynagrodzenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 31/12; LEX nr 1121121). Do takich właśnie wydatków, zdaniem rozpoznającego wniosek pełnomocnika, należą wydatki z tytułu korespondencji (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05; LEX nr 857102). Wypada też zauważyć, że korespondencja sądowa z natury rzeczy jest korespondencją rejestrowaną w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r., nr 189, poz. 1159 ze zm.), a jej koszty są co do zasady oznaczone za pomocą znaków pocztowych bądź stemplem placówki nadawczej, zawierającym oznaczoną kwotę pieniężną. Nie są to więc wydatki, które wymagają udokumentowania w rozumieniu § 15 pkt 2 rozporządzenia z 28 września 2002 r. Chybioną i nie znajdującą normatywnego umocowania jest nadto koncepcja pełnomocnika powiększenia kwoty zwrotu wydatków o podatek od towarów i usług, a przedstawione przez niego działania arytmetyczne w tym zakresie są błędne (15,50 + 3,57 ≠ 17,37). Mając na uwadze poczynione wyżej wywody orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 250 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. przy uwzględnieniu przywołanych przepisów rozporządzenia z 28 września 2002 r.