I SA/Gl 244/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-01-13
Skład orzekający: Przemysław Dumana, Marzanna Sałuda, Małgorzata Wolf-Mendecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka nabywająca własne akcje na rynku regulowanym w celu ich umorzenia, w sytuacji gdy obrót ten jest anonimowy i uniemożliwia identyfikację sprzedających, jest zobowiązana do poboru i odprowadzenia zryczałtowanego podatku dochodowego jako płatnik?Ratio decidendi
Spółka nabywająca własne akcje na rynku regulowanym w celu ich umorzenia, mimo anonimowości transakcji i braku możliwości identyfikacji sprzedających, jest zobowiązana do poboru i odprowadzenia zryczałtowanego podatku dochodowego jako płatnik. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a wybór metody wykupu akcji, która uniemożliwia wywiązanie się z tego obowiązku, nie zwalnia spółki z jego realizacji. Spółka powinna przeprowadzić wykup akcji poza rynkiem regulowanym, aby zapewnić możliwość identyfikacji sprzedających i prawidłowego rozliczenia podatku.Stan faktyczny
Spółka A S.A. zwróciła się o interpretację przepisów podatkowych dotyczącą skutków podatkowych umorzenia akcji nabywanych na rynku regulowanym. Spółka wskazała, że ze względu na anonimowość obrotu giełdowego nie jest w stanie zidentyfikować sprzedających akcje ani ustalić podstawy opodatkowania, co uniemożliwia jej wywiązanie się z obowiązków płatnika podatku dochodowego. Organ interpretacyjny uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując na obowiązek spółki jako płatnika. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
W dniu 8 sierpnia 2008 roku wpłynął do organu interpretacyjnego wniosek A S.A. w K. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych umorzenia akcji spółki przez akcjonariuszy spółki będących osobami fizycznymi.
Strona wskazała okoliczności stanu faktycznego, z którego wynika, że na mocy uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia (uchwała nr [...] z dnia 28 kwietnia 2008 roku) z dniem 30 maja 2008 roku Spółka rozpoczęła skup akcji własnych, notowanych na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie. Akcje Spółki nabywane są w celu ich umorzenia na warunkach i w trybie ustalonym ww. uchwałą. Zapłata za akcje nabywane celem ich umorzenia wypłacana jest ich dotychczasowym właścicielom za pośrednictwem biura maklerskiego. Z natury obrotu na rynku papierów wartościowych wynika, że osoby od których wnioskodawca nabywa akcje pozostają dla niego anonimowe. Niemożliwe dla wnioskodawcy jest zatem ustalenie danych osobowych osób, od których nabywa akcje oraz należnego podatku dochodowego, jaki osoby te obowiązane są zapłacić na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustalenie wysokości należnego podatku i jego odprowadzenia do właściwego urzędu skarbowego wymaga posiadania wiedzy na temat tego, od kogo akcje zostały nabyte. Ponadto dla ustalenia podstawy opodatkowania, konieczne jest ustalenie jaka była wartość akcji w momencie ich nabywania przez osoby, od których wnioskodawca nabywa akcje celem ich umorzenia. Uzyskanie tych informacji w warunkach transakcji przeprowadzanych za pośrednictwem biura maklerskiego na GPW jest dla wnioskodawcy niemożliwe. W konsekwencji spełnienie obowiązku płatnika jest w opisanym stanie faktycznym niemożliwe.
W związku z powyższym wnioskodawca zadał następujące pytania:
1. czy w sytuacji wykupu akcji własnych na Giełdzie Papierów Wartościowych w celu ich umorzenia, powodującej niemożliwość ustalenia osoby podatnika z tytułu podatku dochodowego, na wnioskodawcy ciążą obowiązki płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ?
2. jeżeli brak możliwości identyfikacji podatnika nie wyłącza obowiązków płatnika określonych w art. 41 ust. 4 i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to w jaki sposób wnioskodawca powinien wypełnić te obowiązki ?.
Strona stwierdziła, że w związku z wykupem akcji własnych na Giełdzie w celu ich umorzenia, na wnioskodawcy nie ciążą obowiązki płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy podatkowej za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są akcje w spółce mającej osobowość prawną. Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód uzyskany z odpłatnego zbycia akcji na rzecz spółki w celu umorzenia tych akcji. Przyjmując inne stanowisko tzn. istnienie obowiązku podatkowego po stronie wnioskodawcy jako płatnika, wnioskodawca nie ma możliwości identyfikacji zarówno podatnika, jak i podstawy opodatkowania. Prowadzi to do wniosku, że ustawodawca nakłada na płatników i podatników obowiązki niewykonalne. Według wnioskodawcy nie istnieje zgodny z obowiązującymi przepisami sposób wykonania przez spółkę giełdową obowiązków płatnika w sytuacji skupu akcji własnych na giełdzie w celu ich umorzenia.
Zdaniem Spółki nabywając akcje własne w celu ich umorzenia, które to nabycie następuje za pośrednictwem rynku regulowanego GPW wnioskodawca nie jest obowiązany do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu uzyskanego przez podatników z tytułu odpłatnego zbycia akcji w celu ich umorzenia. W przedstawionym stanie faktycznym podmiotem dokonującym wypłat będzie podmiot prowadzący rachunek papierów wartościowych akcjonariusza, na którym są zapisane akcje, czyli biuro maklerskie.
Wnioskodawca podkreślił, że dla rozstrzygnięcia przedstawionego problemu nie jest wystarczająca gramatyczna wykładnia przepisów ustawy. Nawet, gdyby przyjąć, iż to Spółka powinna realizować funkcję płatnika, jest to w opisanej sytuacji niewykonalne. Nie istnieje, zdaniem wnioskodawcy, sposób postępowania pozwalający Spółce wykonać funkcję płatnika w przypadku skupu akcji własnych za pośrednictwem giełdy.
Stąd też, w przypadku zajęcia przez Dyrektora Izby Skarbowej stanowiska odmiennego niż prezentowane przez wnioskodawcę, Spółka zwróciła się o wskazanie prawidłowej metodologii ustalania danych osobowych podatnika, jak również sposobu wyliczenia prawidłowej wysokości podatku.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ interpretacyjny stwierdził, że obowiązek poboru podatku ciąży na Spółce jako podmiocie dokonującym wypłat należności z tytułu nabycia celem umorzenia akcji. Obowiązek ten nie jest w żaden sposób uzależniony od tego czy transakcja nabycia akcji i wypłata należności z tytułu tej transakcji są dokonywane za pośrednictwem innych podmiotów (za pośrednictwem firmy inwestycyjnej działającej we własnym imieniu, ale na rachunek emitenta czyli spółki). Bez znaczenia dla obowiązków Spółki jako płatnika pozostaje fakt, iż zgodnie z odrębnymi przepisami Spółka przeprowadza nabycie akcji własnych celem umorzenia poprzez wskazanych w przepisach pośredników. Ustawa nie przewiduje żadnych okoliczności, w których Spółka mogłaby być zwolniona z obowiązków płatnika. Winna zatem w taki sposób przeprowadzić transakcję, aby uczynić zadość ciążącym na niej obowiązkom podatkowym.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka stwierdziła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu przedstawionym w interpretacji. Zdaniem wzywającego dopuszczalność dokonania określonych czynności prawnych w obrocie cywilnym wynika z przepisów materialnych, w tym przypadku z Kodeksu spółek handlowych oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Z aktów tych wynika zarówno dopuszczalność dokonania nabycia akcji własnych na rynku regulowanym, jak również określone nakazy i zakazy dotyczące tego rodzaju transakcji, a mające na celu utrzymanie anonimowości transakcji. Spółka podniosła, że przepisy prawa podatkowego określają zawsze tylko i wyłącznie konsekwencje podatkowe dokonanych przez podmioty prawa czynności prawnych lub zaistniałych zdarzeń prawnych. W żadnym natomiast zakresie przepisy podatkowe nie stanowią o dopuszczalności dokonywania czynności prawnych. Nie ma również podstaw do żądania od podmiotów prawa dostosowywania swoich działań do wadliwych lub niezupełnych przepisów podatkowych, o ile tylko działania te są prawnie dopuszczalne i prawidłowe w świetle przepisów ich dotyczących. Zdaniem wzywającego interpretacja przedstawiona przez Dyrektora Izby Skarbowej nie stanowi jakiegokolwiek rozwiązania problemu, ani odpowiedzi na przedstawione pytanie – stan faktyczny objęty zapytaniem już bowiem zaistniał, przy czym nie można postawić podatnikowi zarzutu, iż czynności prawne należące do tego stanu faktycznego były niezgodne z prawem. Skoro zaistniał zgodny z prawem stan faktyczny, obowiązkiem organu skarbowego udzielającego interpretacji jest odniesienie tej interpretacji do konsekwencji zaistniałego stanu faktycznego. Nie jest bowiem żadną odpowiedzią ani interpretacją skwitowanie, iż Spółka "powinna była" dokonać skupu akcji inaczej, tak, aby nie powstał problem z rozliczeniem podatkowym. Spółka, wybierając metodę skupu akcji, kieruje się racjonalnością gospodarczą, przy czym należy podkreślić, że przesłanką wyboru takiej a nie innej metody nie była chęć uniknięcia obciążenia podatkowego – co więcej, w stanowisku zawartym we wniosku o interpretację Spółka przedstawiła właściwe jej zdaniem rozwiązanie problemu, które doprowadzi do właściwego efektu zgodnego z celem przepisów o podatku dochodowym, tj. uiszczenia stosownego podatku.
Spółka wniosła o "uchylenie interpretacji zamieszczonej w w/w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z uwagi na brak zgodności interpretacji z przepisami prawa".
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w ww. wezwaniu organ w pierwszej kolejności przedstawił treść art. 359 § 1, art. 362 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 roku – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 roku, nr 94, poz. 1037 z późniejszymi zmianami), art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 24 ust. 5 pkt 2, art. 24 ust. 5d, art. 22 ust. 1f, art. 23 ust. 1 pkt 38, art. 30a ust. 1 pkt 4, ust. 6, art. 41 ust. 4, art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 roku, nr 14, poz. 176 z późniejszymi zmianami), art. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (D.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późniejszymi zmianami). Następnie wskazał, że obrót papierami wartościowymi na GPW w Warszawie jest obrotem anonimowym. Pracowników i członków organów statutowych firm inwestycyjnych, czy też Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych wiąże tajemnica zawodowa, więc przekazanie informacji dotyczących wszystkich podmiotów jakie w danym dniu zbyły akcje spółki, niezależnie od tego, czy to było zbycie w celu umorzenia, stanowiłoby naruszenie tej tajemnicy. Podkreślił, że Spółka miała świadomość, że obrót akcjami na rynku regulowanym cechuje zasada obowiązkowego pośrednictwa maklerskiego i anonimowość stron transakcji, co w konsekwencji rodzi problem związany z wywiązaniem się z obowiązków płatnika. Fakt, iż Spółka świadomie wybrała taką metodę w żadnym wypadku nie może jej zwalniać z obowiązków płatnika, ani usprawiedliwiać braku ich wykonania. Trudno poza tym mówić o wadliwych przepisach podatkowych, na co wskazuje Spółka we własnym stanowisku. Przepisy wbrew twierdzeniom wnioskodawcy są jasne i precyzyjne, szczegółowo regulują skutki podatkowe zbycia akcji w celu ich umorzenia oraz związane z tym obowiązki płatnika. Podniósł, że Spółka mogła przeprowadzić wykup akcji poza rynkiem regulowanym i w ten sposób zebrać bez trudu wszystkie potrzebne informacje. Nie można zatem się zgodzić, że wnioskodawca nie miał żadnych możliwości ustalenia danych osób dokonujących zbycia, w związku z czym zwalnia go to z obowiązku płatnika. Spółka miała takie możliwości, ale z nich nie skorzystała. Tak więc teraz nie można w żaden sposób usprawiedliwiać kłopotów towarzyszących identyfikacji zbywców. Jeżeli wnioskodawca nie ma aktualnie możliwości ustalić danych zbywców nie może czuć się zwolniony z odpowiedzialności za nie pobranie podatku. Nie można bowiem sankcjonować sytuacji kiedy podmiot świadom ciążących na nim obowiązków wybiera taki sposób przeprowadzenia operacji, że z góry wie, iż wywiązanie się z tych obowiązków będzie niemożliwe. Wielokrotnie Krajowy Departament Papierów Wartościowych sugerował spółkom, że aby przeprowadzić zadość przepisom prawa podatkowego należałoby to zrobić poza rynkiem regulowanym i w ten sposób wywiązać się z obowiązków płatnika. Spółka może przyjąć dowolną metodę wykupu akcji, byle była w stanie ustalić dane umożliwiające jej pobór podatku. Jeżeli natomiast wybiera metodę, która okazuje się niemożliwa dla ich ustalenia, nie może oczekiwać, że organ podatkowy ma jej wskazać jak ustalić dane zbywców bądź uznać, że Spółka jest zwolniona z obowiązków płatnika.
W końcowej części uzasadnienia Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie wskazują, że jeżeli Spółka skupuje akcje własne w celu ich umorzenia do akcjonariusze uzyskują dochód z udziału w zyskach osób prawnych. Tym samym na Spółce ciążą obowiązki płatnika i nie ma żadnych podstaw prawnych, aby z tego obowiązku Spółka była zwolniona lub aby z ww. obowiązków płatnika wywiązać miał się inny podmiot (np. biuro maklerskie), za pośrednictwem którego Spółka dokonała skupu akcji, ponieważ wypłacającym należności za akcje zbyte w celu ich umorzenia jest Spółka i to na niej ciąży obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego i przekazania go do właściwego urzędu skarbowego.
W skardze na ww. interpretację indywidualną pełnomocnik Spółki – wnioskując o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania – zarzucił organowi interpretacyjnemu naruszenie :
- art. 14b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej – poprzez nieudzielanie interpretacji w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego,
- art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 8 Ordynacji podatkowej – poprzez wskazanie, że skarżący jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych w sytuacji opisanej we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik powtórzył argumentację zawartą we wniosku z dnia 8 sierpnia 2008 roku oraz w wezwaniu o usunięcie naruszenia prawa.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K., działający jako organ upoważniony do wydania interpretacji przez Ministra Finansów, wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje :
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż – wbrew jej wywodom – zaskarżona interpretacja przepisów prawa podatkowego nie narusza prawa.
W myśl art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawa p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wiosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Przedmiotem zaskarżenia w sprawie pisemnych interpretacji jest więc czynność uprawnionego organu wynikająca bezpośrednio z przepisów prawnych, dla której ustawodawca nie przewidział formy decyzji (lub postanowienia).
Zgodnie z treścią art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Interpretacja indywidualna powinna zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy, a w razie jego negatywnej oceny wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy wydaje interpretację tylko wówczas, gdy uzna, iż spełnione zostały warunki opisane w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej (art. 14g Ordynacji podatkowej).
W niniejszej sprawie Spółka A S.A. zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa w zakresie skutków podatkowych umorzenia akcji spółki przez akcjonariuszy spółki będących osobami fizycznymi.
Spółka twierdziła, iż w przypadku nabycia akcji własnych (na giełdzie za pośrednictwem uprawnionego podmiotu maklerskiego) w celu ich umorzenia, nie ciążą na niej obowiązki płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.
W ocenie Sądu, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej wyrażone w interpretacji indywidualnej z dnia [...] należy uznać za właściwe.
Płatnikiem, w myśl art. 8 Ordynacji podatkowej jest podmiot, który na podstawie przepisów podatkowych obowiązany jest do obliczenia podatku, pobrania go od podatnika i wpłacenia do organu podatkowego w określonym terminie.
Zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 roku, nr 14, poz. 176 z późniejszymi zmianami) źródłem przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe. Pełen katalog przychodów należących do kapitałów pieniężnych wymieniony został w art. 17 powołanej wyżej ustawy, w myśl którego, za przychody z tych kapitałów uważa się między innymi dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną (ust. 1 pkt 4 ustawy podatkowej).
Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 powołanej wyżej ustawy dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji).
Zatem – jak trafnie wywiódł organ interpretacyjny – przychód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz Spółki w celu ich umorzenia zawiera się w katalogu dochodów wymienionych w cytowanym wyżej art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy podatkowej, który jednoznacznie kwalifikuje taką czynność jako udział w zyskach osób prawnych przewidziany w art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
Od uzyskanych dochodów (przychodów) z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych na terytorium R.P. pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy podatkowej). Płatnik winien przekazać kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) – na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują od tej zasady wyjątku. Bezspornym jest, iż w oparciu o wyżej przedstawione przepisy, osobą prawną, z rachunku której dokonywano wypłat należności za akcje zbyte w celu ich umorzenia była A S.A. i to ona powinna pobrać zryczałtowany podatek dochodowy, a następnie przekazać do właściwego urzędu skarbowego. Za płatnika nie można uznać podmiotu, za pośrednictwem którego dokonano skupu akcji.
Skarżąca podnosiła, iż z uwagi na specyfikę obrotu akcjami na giełdzie nie jest w stanie wywiązać się z tego obowiązku i w tej sytuacji winno się uznać, iż to podmiot prowadzący rachunek papierów wartościowych akcjonariusza, na którym zapisane są akcje, czyli biuro maklerskie powinno rozliczać podatek z tytułu wykupu przez Spółkę akcji własnych w celu ich umorzenia. Obrót giełdowy jest obrotem anonimowym i nie jest możliwe na giełdzie zidentyfikowanie nabywcy lub zbywcy. Skupując akcje w celu ich umorzenia Spółka nie występuje już w charakterze emitenta, a w charakterze normalnego uczestnika obrotu papierami wartościowymi.
Z zaprezentowanym przez Stronę stanowiskiem o braku możliwości uzyskania danych osób sprzedających akcje spółki w celu ich umorzenia nie można się zgodzić. Istotnie obrót papierami wartościowymi na giełdzie jest obrotem anonimowym. W danym dniu na giełdzie mogą być kupowane przez różne podmioty, nie tylko samą spółkę akcje w normalnym obrocie, a nie jedynie w ramach ich wykupu w celu umorzenia i tych poszczególnych transakcji nie da się wyodrębnić. Pracowników i członków organów statutowych firm inwestycyjnych, czy też Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych wiąże tajemnica zawodowa, więc przekazanie informacji dotyczących wszystkich podmiotów jakie w danym dniu zbyły akcje spółki, niezależnie od tego, czy było to zbycie w celu umorzenia, stanowiłoby naruszenia tej tajemnicy. De facto nie ma więc możliwości ustalenia danych podmiotów dokonujących sprzedaży akcji samej spółce w celu ich umorzenia w zakresie niezbędnym do wywiązania się spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 41 ust. 4 oraz 42 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca Spółka jednak miała świadomość zarówno tego, iż ciąży na niej obowiązek w związku z wypłatą kwoty wynikającej z odpłatnego nabycia akcji w celu ich umorzenia oraz pobrania w dniu dokonania wypłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od tych wypłat i przekazania go na rachunek właściwego urzędu skarbowego oraz przesłania urzędowi skarbowemu deklaracji o pobranym podatku i imiennych informacji dla podatnika, z drugiej zaś strony świadomość anonimowości obrotu giełdowego i braku możliwości uzyskania danych osób dokonujących sprzedaży akcji za pośrednictwem firmy inwestycyjnej poprzez którą spółka zleca kupno akcji na rynku giełdowym.
Mając powyższe na uwadze skarżąca, aby wywiązać się z ciążącego na niej obowiązku płatnika i zebrać wszelkie potrzebne informacje w celach podatkowych, powinna przeprowadzić wykup akcji własnych w celu ich umorzenia poza rynkiem regulowanym za pośrednictwem firmy inwestycyjnej. Wybór takiej drogi wykupu akcji zapewni możliwość dokonania bezbłędnej identyfikacji osób zbywających akcje na rzecz emitenta.
Nie można zgodzić się więc ze stanowiskiem strony, iż wobec braku możliwości ustalenia danych osób dokonujących zakupu akcji, nie jest płatnikiem w przypadku dokonywania skupu akcji w celu ich umorzenia. Należy stwierdzić, iż wybierając inną drogę zakupu akcji w celu ich umorzenia takie możliwości miała (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2007 roku, sygn. akt III SA/Wa 759/07).
Za uzasadnione zatem należy uznać stanowisko organu interpretacyjnego, że obowiązek poboru podatku ciąży na Spółce jako podmiocie dokonującym wypłat należności z tytułu nabycia celem umorzenia akcji. Obowiązek ten nie jest w żaden sposób uzależniony od tego czy transakcja nabycia akcji i wypłata należności z tytułu tej transakcji są dokonywane za pośrednictwem innych podmiotów (za pośrednictwem firmy inwestycyjnej działającej we własnym imieniu, ale na rachunek emitenta czyli spółki). Bez znaczenia dla obowiązków Spółki jako płatnika pozostaje fakt, iż zgodnie z odrębnymi przepisami Spółka przeprowadza nabycie akcji własnych celem umorzenia poprzez wskazanych w przepisach pośredników. Ustawa nie przewiduje żadnych okoliczności, w których Spółka mogłaby być zwolniona z obowiązków płatnika. Winna zatem w taki sposób przeprowadzić transakcję, aby uczynić zadość ciążącym na niej obowiązkom podatkowym.
Trafnie również organ interpretacyjny wskazał, iż jeżeli Spółka wybrała metodę, która okazuje się niemożliwa dla ustalenia danych umożliwiających jej pobór podatku, to nie może oczekiwać, że organ podatkowy ma jej wskazać jak ustalić dane zbywców bądź uznać, że Spółka jest zwolniona z obowiązków płatnika.
W ocenie Sądu wydania przez organ interpretacja indywidualna nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani zasad postępowania w zakresie uzasadniającym jej eliminację z obrotu prawnego. W części F, poz. 51 wniosku z dnia 8 grudnia 2008 roku wnioskodawca postawił przedstawione wyżej pytania, na które organ interpretacyjny udzielił jednoznacznej odpowiedzi, uzasadniając to stanowisko.
Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło