I SA/Gl 249/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-06
Skład orzekający: Piotr Łukasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, która otrzymuje pomoc finansową od córki na pokrycie części kosztów utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi?Ratio decidendi
Skarżąca, będąca osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Utrzymanie konieczne dla siebie i rodziny oznacza zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W przypadku skarżącej, jej status bezrobotnej bez prawa do zasiłku stanowi takie zachwianie.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym zwolnienie od wpisu sądowego. Skarżąca oświadczyła, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje pomoc finansową od córki na pokrycie części kosztów utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. wskutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia 1. zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W treść skargi z dnia 27 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącej wplótł między innymi wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, a w szczególności od wpisu sądowego od skargi. W załączonym do skargi druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. W chwili obecnej posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku.
W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo przewodnie z dnia 23 kwietnia 2015 r. wraz z plikiem dokumentów. W piśmie tym pełnomocnik oświadczył m.in., że skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej, a z uwagi na to, że nie osiąga dochodów, w utrzymaniu gospodarstwa pomaga jej finansowo córka A. B. Z przedstawionych dokumentów wynika, że miesięczne opłaty z tytułu mediów, pokrywane są przez ww. córkę i stanowią kwotę około 300 zł. Pełnomocnik podkreślił, że pomimo zameldowania pięciu osób, w nieruchomości, którą zajmuje skarżąca na podstawie przydziału z 1982 r., przebywa obecnie wyłącznie G. K. i nie prowadzi z żadnym z dzieci wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca oświadczyła, że źródłem finansowania wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru jest pomoc finansowa córki, która na tę okoliczność uiściła zaliczkę w kwocie 500 zł. Do ww. pisma pełnomocnika dołączono dokumenty źródłowe, które potwierdzają przywołane wyżej oświadczenia strony.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Wniosek skarżącej zasługuje po części na uwzględnienie.
Jego rozstrzygnięcie sprowadzało się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.).
W uznaniu rozpoznającego wniosek, do zachwiania sytuacji materialnej skarżącej doszło już w momencie kiedy stała się ona osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Taki stan rzeczy utrzymuje się do nadal, co potwierdza stosowne zaświadczenie urzędu pracy. W tym stanie rzeczy uznano, że skarżąca nie będzie w stanie partycypować w kosztach sądowych na obecnym etapie postępowania, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi (pkt 1 sentencji). O pozostałej części kosztów orzeczono w pkt 2 sentencji. W tych ramach uznano, po pierwsze, że są to koszty przyszłe i niepewne, a po drugie, skarżąca – z uwagi na swój wiek – ma w dalszym ciągu szansę na podjęcie zatrudnienia, co może prowadzić do zmiany jej sytuacji materialnej.
Wypada jednakowoż zaakcentować, że w toku rozpoznania wniosku zrodziła się hipoteza, iż wbrew deklaracjom skarżącej, we wspólnym gospodarstwie domowym może z nią przebywać jedna z córek. Przyjęto jednakowoż, iż córka, podobnie jak i pozostałe dzieci, mogą współkształtować sytuację materialną skarżącej tylko i wyłącznie poprzez partycypację w kosztach utrzymania wspólnej nieruchomości. Niepodobna bowiem przyjąć, że Sąd miałby przenieść na dzieci obowiązek uczestniczenia w kosztach sądowych postępowania zainicjowanego przez ich matkę.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, że w przypadku skarżącej spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i dlatego orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., mając przy tym na uwadze art. 245 § 3 wspomnianej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło