I SA/Gl 250/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-06

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, która samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a której w utrzymaniu pomaga finansowo córka, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi?
Ratio decidendi
Skarżąca, będąca osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Utrzymanie konieczne dla siebie i rodziny jest zachwiane, gdy strona nie jest w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W sytuacji skarżącej, która nie osiąga dochodów i jest bezrobotna, zwolnienie od wpisu sądowego jest uzasadnione. Odmowa przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie wynika z przyszłego i niepewnego charakteru tych kosztów oraz możliwości poprawy sytuacji materialnej skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego. Skarżąca oświadczyła, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, a w utrzymaniu pomaga jej córka. Pełnomocnik skarżącej przedstawił dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. wskutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia 1. zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W treść skargi z dnia 27 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącej wplótł między innymi wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, a w szczególności od wpisu sądowego od skargi. W załączonym do skargi druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. W chwili obecnej posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W dalszej kolejności, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo przewodnie z dnia 23 kwietnia 2015 r. wraz z plikiem dokumentów. W piśmie tym pełnomocnik oświadczył m.in., że skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej, a z uwagi na to, że nie osiąga dochodów, w utrzymaniu gospodarstwa pomaga jej finansowo córka A. B. Z przedstawionych dokumentów wynika, że miesięczne opłaty z tytułu mediów, pokrywane są przez ww. córkę i stanowią kwotę około 300 zł. Pełnomocnik podkreślił, że pomimo zameldowania pięciu osób, w nieruchomości, którą zajmuje skarżąca na podstawie przydziału z 1982 r., przebywa obecnie wyłącznie G. K. i nie prowadzi z żadnym z dzieci wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca oświadczyła, że źródłem finansowania wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru jest pomoc finansowa córki, która na tę okoliczność uiściła zaliczkę w kwocie 500 zł. Do ww. pisma pełnomocnika dołączono dokumenty źródłowe, które potwierdzają przywołane wyżej oświadczenia strony. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek skarżącej zasługuje po części na uwzględnienie. Jego rozstrzygnięcie sprowadzało się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.). W uznaniu rozpoznającego wniosek, do zachwiania sytuacji materialnej skarżącej doszło już w momencie kiedy stała się ona osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Taki stan rzeczy utrzymuje się do nadal, co potwierdza stosowne zaświadczenie urzędu pracy. W tym stanie rzeczy uznano, że skarżąca nie będzie w stanie partycypować w kosztach sądowych na obecnym etapie postępowania, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi (pkt 1 sentencji). O pozostałej części kosztów orzeczono w pkt 2 sentencji. W tych ramach uznano, po pierwsze, że są to koszty przyszłe i niepewne, a po drugie, skarżąca – z uwagi na swój wiek – ma w dalszym ciągu szansę na podjęcie zatrudnienia, co może prowadzić do zmiany jej sytuacji materialnej. Wypada jednakowoż zaakcentować, że w toku rozpoznania wniosku zrodziła się hipoteza, iż wbrew deklaracjom skarżącej, we wspólnym gospodarstwie domowym może z nią przebywać jedna z córek. Przyjęto jednakowoż, iż córka, podobnie jak i pozostałe dzieci, mogą współkształtować sytuację materialną skarżącej tylko i wyłącznie poprzez partycypację w kosztach utrzymania wspólnej nieruchomości. Niepodobna bowiem przyjąć, że Sąd miałby przenieść na dzieci obowiązek uczestniczenia w kosztach sądowych postępowania zainicjowanego przez ich matkę. W tym stanie rzeczy stwierdzono, że w przypadku skarżącej spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i dlatego orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., mając przy tym na uwadze art. 245 § 3 wspomnianej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło