I SA/Gl 26/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. i M. B. na upomnienie Wójta Gminy K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 9 grudnia 2021 r. M. B. i A. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na upomnienie Wójta Gminy K. z [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 stycznia 2022 r. skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie swoich numerów PESEL, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Równocześnie M. B. został wezwany do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu upomnienia z dnia 6 grudnia 2021 r., które nie zostało do niego skierowane i nie dotyczy żadnego jego obowiązku. Skarżący nie usunęli w terminie braków skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należało zauważyć, że skarga została wniesiona przez M.B. i A.K.. Stroną postępowania podatkowego, zakończonego decyzją z dnia [...] r., określającą wymiar zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r., była A. K.. W związku z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w terminie, organ podatkowy wystawił następnie upomnienie z dnia 6 grudnia 2021 r., którego adresatem również była wyłącznie A. K. Przepis art. 50 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - P.p.s.a.) stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, przepis art. 50 § 2 P.p.s.a. wskazuje, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie z treścią normatywną art. 50 § 1 P.p.s.a. o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne uprawnienie lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się zatem w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. W przedmiotowej sprawie krąg stron postępowania determinuje przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm. - u.p.o.l.). Zgodnie z tym przepisem podatnikami podatku od nieruchomości są m. in. podmioty będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z akta administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że podatnikiem jest A. K. Tym samym, stroną postępowania w tak określonej sprawie administracyjnej jest osoba, do której została skierowana decyzja Wójta Gminy K. z [...] r. tj. A. K.. Zważywszy na omówione okoliczności stwierdzić należało, że skoro adresatem decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r., jak również upomnienia z dnia 6 grudnia 2021 r., była A. K. to jako osoba posiadająca interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. była ona uprawniona do wniesienia skargi w sprawie. Tymczasem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł również M. B. Uwzględniając poczynione uwagi stwierdzić trzeba, że nie przysługiwał mu własny, indywidualny interes prawny w zaskarżeniu kwestionowanego upomnienia. W konsekwencji nie mógł on skutecznie wnieść w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego. Brak interesu prawnego powoduje bowiem niedopuszczalność skargi oraz skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd stwierdził zatem, że skarga M. B. była niedopuszczalna i podlega odrzuceniu przez Sąd z tej przyczyny. Drugą istotną kwestią, która również nie mogła ujść uwadze Sądu była ocena dopuszczalności skargi, dokonana z pespektywy przedmiotu zaskarżenia. Przedmiotem skargi w nn. sprawie jest upomnienie Wójta Gminy K. , wydane w oparciu o art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej u.p.e.a.). Każdorazowo przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać czy zaskarżony do sądu akt może stanowić przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego. Zakres przedmiotowy sądowej kontroli działalności administracji publicznej został całościowo unormowany w art. 3 § 2, art. 3 § 3 oraz w art. 4 P.p.s.a. i obejmuje skargi na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133, 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556, 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Zważywszy na powyższe, należy w pierwszej kolejności ustalić czy upomnienie wydane na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Pozostałe przypadki wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. nie mogą być bowiem tutaj rozpatrywane. Wskazano już powyżej, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości obciąża m. in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości (art. 3 ust. 1 u.p.o.l.). Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej, stosownie do treści normy prawnej wyrażonej w art. 2 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a. Stosownie do treści art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast art. 15 § 1 zd. 1 tej ustawy stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Analiza powyższych regulacji skłania do wniosku, że charakter prawny upomnienia sprowadza się jedynie do przypomnienia o konieczności wykonania wymienionego w nim obowiązku, z jednoczesną informacją o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie nie jest zatem rozstrzygnięciem władczym o sytuacji prawnej zobowiązanego, lecz jedynie przypomnieniem o konieczności wykonania obowiązków, które już istnieją. Dopiero niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do jego przymusowego wykonania, a konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne. Ochrona praw stron tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym. Samo upomnienie jedynie poprzedza wszczęcie tego postępowania (por. postanowienie WSA w Kielcach z 12 września 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 581/12; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że upomnienie z dnia 6 grudnia 2021 r., wystosowane przez Wójta Gminy K. do A.K., nie ma charakteru aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sądowa kontrola działalności administracji publicznej nie obejmuje w tym przypadku tej formy działania organu, co oznacza, że skarga do sądu administracyjnego w powyższym zakresie nie była dopuszczalna. Przyczyną odrzucenia skargi nie stało się nieuzupełnienie braku formalnego skargi, albowiem numer PESEL skarżącej wynika z akt administracyjnych. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzucił skargę, o czym orzekł w sentencji postanowienia.