I SA/Gl 294/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-09-27

Skład orzekający: Bożena Suleja, Wojciech Organiściak, Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych i rozłożenia ich na raty, prawidłowo rozpoznało sprawę, czy też ograniczyło się jedynie do oceny postępowania organu pierwszej instancji, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, nie może ograniczać się jedynie do oceny poprawności postępowania dowodowo-wyjaśniającego organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy, co oznacza ponowną analizę argumentów strony i samodzielną ocenę sytuacji materialnej podatnika oraz przesłanek do umorzenia zaległości podatkowych. Brak takiego działania stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący S. G. wniósł o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych, odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, a także o rozłożenie pozostałej należności na raty. Organ pierwszej instancji odmówił częściowego umorzenia odsetek i rozłożył należność na raty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ograniczając się do oceny postępowania dowodowego. Skarżący zarzucił organowi przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego, wskazując na trudną sytuację materialną i osobistą.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Krzysztof Winiarski, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2011 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenia odsetek, opłaty prolongacyjnej oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (SKO) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w związku z 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej Ordynacja podatkowa) decyzją z dnia [...] (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (Nr [...]) z dnia [...] w przedmiocie odmowy S. G. (dalej zwany stroną) umorzenia 50% odsetek od zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych za II półrocze 2001r. (częściowo) - 2003r. w wysokości [...] zł; odmowy umorzenia opłaty prolongacyjnej za okres II półrocza 2001r. (częściowo) - 2003r. w wysokości [...] zł; umorzenia 50% odsetek od zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych za II półrocze 2001 r. (częściowo) - 2003r. w wysokości [...]zł; rozłożenia na 28 rat zaległego podatku od środków transportowych w kwocie [...]zł. wraz z odsetkami za zwłokę w wys. [...] zł. za ww. okres. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy działając na podstawie art. 67a § 1 pkt. 2 i 3 Ordynacji podatkowej wydał ww. rozstrzygnięcie, które zakwestionował w odwołaniu S. G.. Strona podnosiła, iż decyzja organu I instancji jest dla niej krzywdząca i wnosiła o jej uchylenie oraz umorzenie całości odsetek za zwłokę za okres II półrocze 2001r. do 2003r. oraz opłaty prolongacyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało na wstępie, iż zgodnie z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może: odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie do § 2 (art. 67a), umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślał, iż orzekanie przez organy l instancji w sprawach ulg przewidzianych ustawą Ordynacja podatkowa oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania o umorzeniu w ramach uznania administracyjnego pozostawiając im ocenę w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających uwzględnienie lub odmowę umorzenia, jak również jego zakres. Przyznana organowi swoboda w rozstrzygnięciu nie upoważnia go jednak do dowolnego działania. W celu prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania organ podatkowy obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić jego wyniki w aktach sprawy. Zdaniem organu odwoławczego jego rola w tego rodzaju sprawach sprowadza się do zbadania czy organ podatkowy nie przekroczył granic swobodnego uznania, a przede wszystkim zbadania samego postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. W ocenie organu odwoławczego znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy wskazuje na to, że organ l instancji przeprowadził postępowanie podatkowe i wyjaśnił wątpliwości Kolegium związane z egzekucją administracyjną powyższych zaległości, a w szczególności kwestię przedawnienia tychże zaległości. SKO wskazało ponadto, że postanowieniem z dnia [...] organ l instancji wezwał S. G. do przedłożenia wymienionych w tym postanowieniu dokumentów oraz do zgłoszenia się w organie w celu spisania protokołu o stanie materialnym, a czego strona nie dopełniła. Podkreślono, iż postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a z czego strona nie skorzystała. Organ II instancji podawał, iż strona w odwołaniu podnosiła, iż w wyznaczonym przez organ podatkowy terminie do zgłoszenia się celem spisania protokołu o aktualnej sytuacji materialnej nie zgłosiła się, ponieważ bezpośrednio po otrzymaniu wezwania otrzymał następne, z którego wynikało, że sprawa rozpoznana zostanie w terminie późniejszym, a ponadto strona zaznaczyła, iż jej sytuacja materialna od czasu spisania protokołu z dnia 23. 02. 2010r. nie uległa zmianie. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podawał, iż w rezultacie w oparciu o poczynione ustalenia w sprawie i zgromadzony materiał dowodowy, organ l instancji wydał decyzję w dniu [...], w której akcentował, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ l instancji ustalił, iż zobowiązany pracuje (nie prowadzi działalności gospodarczej) i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł. miesięcznie, wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, żona pracuje na ¼ etatu i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Dochód w rodzinie wynosi [...] zł., co stanowi [...] zł. na osobę w rodzinie. Żona zobowiązanego przewlekle choruje i według oświadczenia ponosi koszty leczenia około [...] zł. miesięcznie (nie przedstawiono rachunków). Ponadto organ l instancji wyjaśnił, że zobowiązania za lata 2001-2003 objęte są postępowaniem egzekucyjnym i nie uległy przedawnieniu. Wyjaśniono także kwestię posiadania samochodu Toyota rocznik 1983, który ze względu na zły stan techniczny został zezłomowany . W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, a istota solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od wspólnego środka transportowego, a zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Następnie organ odwoławczy podał, że w uzasadnieniu decyzji organ l instancji podniesiono, iż zobowiązani nie zastosowali się do zasady obowiązującej na gruncie polskiego prawa regulowania należnych podatków w terminach ustawowych za lata 2001-2003, co świadczy o tym, że zobowiązani nie wywiązywali się należycie z obowiązków podatkowych związanych z faktem posiadania środka transportowego, a obowiązek płacenia podatków jest typowym obciążeniem każdego właściciela czy współwłaściciela (odpowiedzialność solidarna). Odnosząc się do twierdzeń strony zawartych w odwołaniu, że współwłaściciel S. K. zmarł, a samochód wymagał przeprowadzenia remontu kapitalnego, na co nie było go stać, a wdowa po ww. nie chciała partycypować w żadnych kosztach, w tym również w spłacie podatku, organ odwoławczy wskazywał na to, że Naczelny Sąd Administracyjny w licznych wyrokach podkreślał, że przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowej lub innego rodzaju ulgi w spłacie należności podatkowych organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w tej sprawie. Organ odwoławczy w dalszej części uzasadnienia podawał, iż w wyroku z dnia 22 marca 2002 roku Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach (sygn. akt l SA/Ka 193/01) zważył, że ustalając przesłanki umorzenia, ustawodawca użył w przepisie art. 67 Ordynacji podatkowej zwrotów niedookreślonych "waży interes podatnika" lub "interes publiczny", co można uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do systemu ocen pozaprawnych. Zatem organ podatkowy jako podmiot uprawniony do umorzenia zobowiązań podatkowych, powinien ocenić w każdym przypadku -w zależności od okoliczności konkretnej sprawy - czy wzgląd na ważny interes podatnika lub interes społeczny daje podstawę do rezygnacji z wierzytelności podatkowej, przy czym ocena ta powinna odnosić się do momentu podejmowania decyzji w sprawie umorzenia zaległości. W uzasadnieniu organu odwoławczego wskazano ponadto, iż z licznych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. Nawet w przypadku zaistnienia ważnych przyczyn uzasadniających umorzenie zaległości, organ podatkowy może, lecz nie musi umorzyć takie zaległości. Organ odwoławczy podawał, iż Ordynacja podatkowa rygorystycznie podkreśla w przepisie art. 67a, iż umorzenie zaległości możliwe jest w przypadku uzasadnionego ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a Ustawodawca pozostawił organom podatkowym stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie wyjątkowych, szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych, jak również jego zakres. Końcowo organ odwoławczy wskazał, iż organ l instancji uznał, że przedstawione we wniosku o zastosowanie ulgi argumenty, jak również analiza sytuacji materialnej podatnika, nie stanowią przesłanek do umorzenia całości powyższych odsetek za zwłokę i opłaty prolongacyjnej, ale mając na względzie fakt zgonu współwłaściciela pojazdu i przedstawioną sytuację materialną podatnika, organ ten uznał, że może zastosować ulgę w postaci umorzenia 50 % odsetek za zwłokę w wysokości [...]zł. i rozłożyć pozostałe do spłaty należności na 28 rat w wysokości po [...] zł. Organ odwoławczy podkreślał, iż obowiązującą na gruncie polskiego prawa podatkowego zasadą jest płacenie należności podatkowych. Instytucja umorzeniowa jest natomiast instytucją nadzwyczajną stosowaną w wyjątkowych wypadkach i nie może stanowić powszechnie stosowanego środka zmierzającego do zwolnienia z płacenia tych należności. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] S. G. (dalej zwany skarżącym) wniósł o jej zmianę i zwolnienie z obowiązku zapłaty wskazanych w niej należności, zarzucając decyzji organu przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego w rozstrzygnięciu sprawy. Zdaniem skarżącego nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, bowiem sytuacja materialna jego rodziny daje podstawę do całkowitego umorzenia odsetek oraz opłaty prolongacyjnej. Skarżący powoływał się na swój wniosek o umorzenie oraz odwołaniu od odmownej decyzji Prezydenta Miasta C. i podkreślał, iż kondycja finansowa jego gospodarstwa domowego, na którą składają się niskie dochody, zły stan zdrowia i konieczność spłaty innych zobowiązań finansowych powoduje, że nie jest on w stanie uregulować żądanych odsetek oraz opłaty prolongacyjnej. Skarżący podkreślając, iż dochód rodziny został w zaskarżonej decyzji przedstawiony zgodnie za stanem faktycznym wskazał, że organ nie wziął pod uwagę zobowiązań finansowych, z których musi się on wywiązywać. Przewlekła choroba żony wymaga leczenia pochłaniającego kwotę [...] zł. miesięcznie, koszt utrzymania mieszkania wynosi [...] zł., spłata zaległego podatku od środków transportowych to [...] zł. Skarżący akcentował, iż nie można mu zarzucić niezastosowania się do zasady regulowania należnych podatków w terminach ustawowych. Nigdy bowiem z jego strony nie nastąpiło jakiekolwiek zaniedbanie lub uchylanie się od zapłaty należnego podatku. Nieopłacenie przedmiotowego podatku nastąpiło bowiem z przyczyn całkowicie niezależnych od niego i było spowodowane śmiercią współwłaściciela środka transportowego (autobusu), a stan techniczny pojazdu wymagał przeprowadzenia remontu kapitalnego, którego koszt przekraczał wartość autobusu, a wdowa po współwłaścicielu nie wyrażała zgody na partycypowanie w żadnych kosztach, w tym również w opłacie podatku. Skarżący podkreślał, iż wdowa nie przeprowadziła także postępowania spadkowego po swoim zmarłym mężu, uniemożliwiając zezłomowanie pojazdu, a to z kolei doprowadziło do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 5. 11. 2000r. Zdaniem skarżącego zaistniał ważny czynnik zewnętrzny, na wystąpienie którego nie miał on żadnego wpływu, a mianowicie znacznie obniżyła się jego zdolność płatnicza. Skarżący akcentował, iż do chwili śmierci współwłaściciela autobusu S. K. wszelkie należności z tytułu podatku od środków transportowych regulowane były w terminach ustawowych. Po jego śmierci natomiast przyczyną nieopłacenia należnego podatku była opieszałość spadkobierczyni zmarłego. Należy pamiętać, co podkreślono w zaskarżonej decyzji, że obowiązek płacenia podatków jest typowym obciążeniem każdego właściciela czy współwłaściciela (odpowiedzialność solidarna), lecz nie wzięto tego pod uwagę. Skarżący wskazał, iż nie może również zgodzić się z odmową umorzenia naliczonej opłaty prolongacyjnej. Opłaty tej bowiem nie ustala się, gdy przyczyną rozłożenia na raty zobowiązania podatkowego jest przypadek losowy. Za taki należy uznać przede wszystkim śmierć współwłaściciela pojazdu, jak również zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej i pozostawanie przeze niego bez pracy, a także nagłą i niespodziewaną chorobę żony. Ważnym jest fakt, że decyzja o rozłożeniu na raty nastąpiła w związku z postępowaniem układowym. Skarżący podawał, iż nie posiada żadnego majątku i oszczędności, a opisana w skardze sytuacja finansowa powoduje, że nie jest on w stanie opłacić należnych kosztów skargi. Opłata tych kosztów byłaby znacznym uszczerbkiem dla egzystencji jego i rodziny. Końcowo skarżący podkreślał, iż nie można zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, że nie występują przesłanki uzasadniające umorzenie całości odsetek oraz opłaty prolongacyjnej, a podane argumenty wskazują na zasadność skargi. Na rozprawie w dniu 27 września 2011r. skarżący podtrzymał argumentację skargi i wnosił o jej uwzględnienie z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną i osobistą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Prezentując stan faktyczny sprawy należy wskazać, iż jest on w istocie bezsporny, choć organy podatkowe milczą co do tego, że sprawa S. G. (częściowo w innym zakresie) umorzenia zaległości podatkowych była już przedmiotem wcześniejszych decyzji podatkowych, a także postępowania przez WSA w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 29 czerwca 2009r. (sygn. akt I SA/Gl 1095/08) uchylił decyzję SKO w C. z dnia [...] (nr [...]), którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] (nr [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2000 - 2003 w wysokości [...]zł., rozłożenia na 36 rat podatku od środków transportowych w wysokości [...]zł. wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...]zł za lata 2000 -2003. Niezrozumiały jest zatem brak jakiegokolwiek odniesienia się do ww. rozstrzygnięcia Sądu, a co wobec częściowo zbieżnego zakresu przedmiotu sprawy i procedowania najprawdopodobniej w oparciu o ten sam wniosek z dnia 28 grudnia 2007r., którego jednak do akt administracyjnych sprawy przesłanych Sądowi nie załączono, ani też nie przedłożono żadnego innego wniosku, należy uznać za istotne uchybienie. W ocenie Sądu okoliczności związane z toczącym się wcześniej postępowaniem należy uznać za element nie tylko stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, ale także jako mające istotny wpływ na podjęte przez rozpatrujący sprawę skład orzekający rozstrzygnięcie. W szczególności Sąd wskazuje, iż pierwszym dokumentem jaki został załączony do przesłanych akt administracyjnych jest decyzja SKO z dnia [...], którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] jednak nie wynika z niej w oparciu o jaki wniosek działał organ I instancji, ani też czy podejmowane rozstrzygnięcia były kontynuacją poprzedniego postępowania, a co z kolei uniemożliwia w istocie ocenę legalności zaskarżonej decyzji, w tym tego czy organy podatkowe nie naruszyły postanowień art. 153 p.p.s.a., tym bardziej, że przyczyną uchylenia ww. decyzji Prezydenta Miasta C. przez organ odwoławczy była jedynie kwestia ustalenia ewentualnego przedawnienia zobowiązania podatkowego za badany okres. Podkreślenia wymaga zatem to, iż brak przedłożenia wcześniejszych akt sprawy uniemożliwia pełna kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Niezależnie od tego przyjdzie wskazać, iż kontrolowane rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu, bowiem SKO ograniczyło swoją rolę do zbadania tego czy organ I instancji nie przekroczył granic swobodnego uznania i zbadania samego postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, a i to budzi zastrzeżenia Sądu. Rozpatrując odwołanie strony od decyzji organu I instancji Kolegium bezpodstawnie, w ocenie Sądu przyjęło, że kontrola instancyjna decyzji wydawanych na podstawie art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej, opartych na uznaniu administracyjnym polega w rzeczywistości jedynie na ocenie poprawności postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających z niego konkluzji. Z kontrolowanej decyzji nie wynika bowiem, aby organ podatkowy II instancji badał sprawę merytorycznie, bowiem cały czas przywołuje on wywody i ustalenia organu I instancji, czym w sposób oczywisty naruszono normę art. 127 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z ustanowioną w ww. przepisie zasadą należy ją rozumieć jako "dwukrotne rozstrzygnięcie sprawy - a więc w postępowaniu II instancji jako ponowną analizę argumentów strony przedstawionych zarówno w postępowaniu I instancji, jak i argumentów podniesionych już po jego zakończeniu. Dwuinstancyjność postępowania wymusza na organie odwoławczym odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji nawet do tych twierdzeń strony, które omówiono już raz w ocenianym rozstrzygnięciu I instancji" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 193/05, LEX nr 179004). Sąd wskazuje, iż na SKO ciążył obowiązek ponownego rozpoznania sprawy. Za niewystarczający należy uznać nie tylko brak stanowiska organu II instancji w odniesieniu do żądań strony w sprawie umorzenia przedmiotowych zaległości, a co należy odróżnić od stanowiska w sprawie decyzji organu I instancji, ale również brak uzasadnienia stanowiska organu odwoławczego w sprawie odmowy pełnego umorzenia zaległości. Tymczasem Kolegium ograniczyło się jedynie do oceny decyzji. Ponadto w istocie zabrakło odpowiedzi na pytanie: dlaczego tak uznało. Ciągłe przytaczanie stanowiska organu I instancji i brak własnej oraz uzasadnionej oceny kontrolowanego rozstrzygnięcia przez Kolegium oznacza w ocenie Sądu naruszenie normy art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Decyzja podatkowa winna bowiem zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a uzasadnienie faktyczne decyzji wino zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu treść badanej decyzji nie wypełnia wymogów art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 233 Ordynacji podatkowej, gdyż nie zawiera wskazania faktów, które Kolegium uznało za udowodnione, dowodów, którym dało wiarę oraz przyczyn, dla których dowodom strony odmówiło wiarygodności. Stwierdzenia organu odwoławczego oparte na rozstrzygnięciu organu I instancji są arbitralne i zbyt ogólne. Należy zgodzić się z poglądem, że jeżeli uzasadnienie decyzji ostatecznej nie spełnia przesłanek określonych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony ani zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wyroku uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy za organ administracji. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 19 maja 2010 r., I SA/Op 135/10). Należy przy tym stwierdzić, iż organ odwoławczy zobowiązany był do oceny wniosku podatnika z punktu widzenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek określonych w art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej, co wymagało niewątpliwie samodzielnej oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej i możliwości płatniczych skarżącego, a także rozważenia czy odmowa umorzenia części zobowiązania podatkowego nie spowoduje dodatkowych ciężarów dla finansów publicznych, niewspółmiernych do należności objętej wnioskiem o umorzenie. Całkowicie niewystarczające w tym zakresie jest poprzestanie na aprobacie rozważań i konkluzji przyjętych przez organ I instancji. Mając na uwadze granice sądowej kontroli decyzji wydawanych w oparciu o art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej skład orzekający stwierdził konieczność zobowiązania organu odwoławczego do merytorycznego rozpoznania wniosku S. G., które to rozstrzygnięcie winno mieć wzgląd na powyższe uwagi Sądu. Nawiązując do zarzutów skargi uznać należy także zasadność zawarcia w uzasadnieniu decyzji adnotacji o zasadach naliczenia opłaty prolongacyjnej oraz konieczności wyjaśnienia wszystkich przyczyn oraz pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy umorzenia części ww. zaległości podatkowych. Mając na względzie wyżej wyrażone okoliczności Sąd w oparciu o normę art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. uznał za niezbędne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzję organu odwoławczego. Sąd wobec braku wniosku, nie rozstrzygał o kosztach postępowania, a ze względu na charakter zaskarżonej decyzji pominięto także orzeczenie w przedmiocie jej wykonalności, o której mowa w art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło