I SA/Gl 30/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-10-22

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Małgorzata Wolf-Mendecka, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże braku swojej winy w opóźnieniu zgłoszenia wniosku o upadłość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Brak winy w opóźnieniu zgłoszenia wniosku o upadłość musi wynikać z obiektywnych okoliczności, a odmienne zdanie pozostałych członków zarządu nie stanowi takiej przesłanki. Odpowiedzialność ta obejmuje również podatki niepobrane lub pobrane, a nie wpłacone przez płatnika.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności A. Z. jako członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich, w tym bezpodstawne ustalenie istnienia zobowiązania, bezskuteczność egzekucji oraz błędne ustalenie jego winy w opóźnieniu zgłoszenia wniosku o upadłość.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. Z.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] nr [...] orzekającej o odpowiedzialności A. Z. za zaległości podatkowe Spółki z o.o. A z siedzibą w J. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od umów o pracę za miesiące luty, kwiecień i lipiec 2001 r., umów zlecenia za miesiąc kwiecień 2001 r. w łącznej wysokości [...]zł. oraz odsetek za zwłokę od w/w zaległości w kwocie [...]zł. i kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się do treści art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387 ) podnosząc, iż do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejście w życie tej ustawy stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. przed dniem 1 stycznia 2003 r. Jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku i w zakresie przewidzianym w przepisach tej ustawy osoba trzecia odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za zaległości podatnika. Z § 2 tego przepisu wynika natomiast, że osoby trzecie odpowiadają również za podatki niedobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników oraz za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego. Decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej może zostać wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy będzie posiadał uzasadnione podstawy do przyjęcia, że pierwotny dłużnik tj. podatnik, płatnik lub inkasent nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku. Warunkiem wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej jest skuteczne doręczenie decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta. Kontynuując, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż odpowiedzialność członków zarządu spółek kapitałowych została uregulowana w treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości albo że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Z treści art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu spółki. Odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter posiłkowy i występuje w sytuacji, gdy zobowiązany podmiot nie uregulował należności i nie ma też możliwości wyegzekwowania ich od tego podmiotu. Warunkiem zatem niezbędnym do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej jest bezskuteczność egzekucji wobec podatnika. W dalszej kolejności Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na treść art. 63 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe ( Dz. U. Nr 118, poz. 512 z 1991 r. z późn. zm. ) wskazując, iż postępowanie egzekucyjne wszczęte przed ogłoszeniem upadłości przeciwko upadłemu w poszukiwaniu jego długu osobistego, będzie zawieszone z ogłoszeniem upadłości. Postępowanie to będzie natomiast umorzone z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Jak podniósł organ odwoławczy, Sąd Rejonowy w G. Wydział VII Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] ogłosił upadłość A Sp. z o.o., a następnie postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie upadłościowe. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. wydał w dniu [...] postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a w dniu [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, stwierdzając bezskuteczność toczącego się postępowania egzekucyjnego w stosunku do znanego i ujawnionego majątku spółki. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej przesłanka pozytywna – wynikająca z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej – o orzeczeniu odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki została w niniejszej sprawie spełniona. Jak podniósł Dyrektor Izby Skarbowej, członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może uwolnić się od odpowiedzialności jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości albo że nie zgłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia "właściwego czasu" należy zatem w tym zakresie odwołać się do przepisów regulujących kwestie związane z upadłością tj. do przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe. Zgodnie z art. 1 § 1 w/w rozporządzenia, przedsiębiorca, który zaprzestał płacenia długów, będzie uznany za upadłego, natomiast upadłość przedsiębiorcy będącego osobą prawną będzie ogłoszona także wówczas, gdy jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów. Wniosek o zgłoszenie upadłości – zgodnie z art. 5 Prawa upadłościowego – winien być zgłoszony, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów lub dnia, w którym majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, w niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji przyjął, że spółka trwale zaprzestała płacenia długów w dniu 31 stycznia 2000 r. tj. w momencie, gdy majątek spółki nie wystarczył na zaspokojenie jej długów. Wniosek zatem o upadłość winien być zgłoszony najpóźniej do dnia 14 lutego 2000 r. Zgłoszenie upadłości nastąpiło dopiero w dniu 20 marca 2001 r., a więc po upływie przeszło rocznego terminu. W tym miejscu organ odwoławczy odwołał się do treści pisma podatnika z dnia 25 czerwca 2005 r. skierowanego do Urzędu Skarbowego w J., potwierdzającego nie zgłoszenie wniosku o upadłość w przewidzianym terminie. Podatnik nie wskazał też żadnych okoliczności, z których wynikałoby, że nie zgłoszenie wniosku i nie wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło bez jego winy. Kontynuując, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż wskazane przez A. Z. mienie, z którego można by było egzekwować należności podatkowe – w piśmie z dnia 19 października 2006 r. wniesionym po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej - tj. nieruchomości spółki B który to podmiot jest dłużnikiem spółki A nie może być przedmiotem egzekucji, gdyż postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. Wydział VII Gospodarczy ogłosił upadłość tego podmiotu, a to oznacza, stosownie do art. 60 i 63 Prawa upadłościowego, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec tego podmiotu jest niedopuszczalne. Na marginesie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zobowiązania Spółki A wobec w/w podmiotu znacznie przewyższają wartość zobowiązań B wobec Spółki. Za bezpodstawny, a w konsekwencji za nie zasługujący na uwzględnienie uznał organ podatkowy zarzut, iż nie ponosi podatnik winy za długi w podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż podatek ten nie był zobowiązaniem spółki, wskazując, iż zgodnie z treścią art. 30 Ordynacji podatkowej, płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8 tej ustawy odpowiada za podatek nie pobrany lub pobrany a nie wpłacony. Natomiast zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 8 Ordynacji podatkowej, osoby prawne są obowiązane jako płatnicy obliczyć i pobrać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku pracy i innych. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona przez A. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez obciążenie skarżącego odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe osób fizycznych wbrew postanowieniom zawartym w art. 116 określającym szczególne warunki obciążenia odpowiedzialnością za cudze zobowiązania podatkowe, a szczególności: 1) bezpodstawne przyjęcie i ustalenie, że dochodzone zobowiązanie podatkowe nieokreślone w decyzjach dotyczących osób fizycznych nadal istnieje, 2) bezpodstawne uznanie egzekucji za bezskuteczną, 3) błędne ustalenie winy skarżącego w opóźnieniu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości A Sp. z o.o. z siedzibą w J. W uzasadnieniu skargi, skarżący w pierwszej kolejności podniósł, iż dochodzone od niego należności są zobowiązaniami podatkowymi konkretnych osób fizycznych, a Urząd Skarbowy nie wykazał, że zobowiązani do ich uiszczenia podatnicy zalegają bądź zaniedbali w corocznych zeznaniach podatkowych wykazać spłatę bądź że istnieją zaległości dochodzonego podatku od osób fizycznych. Okoliczność ta winna być wyjaśniona, gdyż odpowiedzialność osób trzecich jest odpowiedzialnością posiłkową i nie może służyć podwójnemu opodatkowaniu tak osób jak i przychodów. Zdaniem skarżącego, nawet w przypadku gdyby osoby te nie uiściły należnego podatku, istnieje możliwość dochodzenia należności od konkretnych znanych Urzędowi Skarbowemu osób. Skarżący podniósł także, iż odpowiedzialność członka zarządu jest odpowiedzialnością solidarną z pozostałymi członkami zarządu, a więc winny one brać udział w postępowaniu podatkowym. Jak podniósł skarżący nie było jego winy w opóźnieniu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości o czym świadczy całe postępowanie upadłościowe. W ocenie skarżącego – najistotniejszą kwestią w rozpatrywanej sprawie – jest istnienie majątku nieruchomego wierzyciela upadłego A, który wobec zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym stał się mieniem Skarbu Państwa korzystającym z zabezpieczenia na majątku wierzyciela A. Zdaniem skarżącego wierzytelności B wobec A nie miały i nie mają znaczenia, gdyż wierzyciel nie sprzeciwiał się zajęciu ani nie wnosił o ograniczenie zajęcia, dysponując dobrym zabezpieczeniem należności w postaci majątku nieruchomego, istniejącego do dzisiaj. Kontynuując skarżący wniósł o wyjaśnienie dlaczego Urząd Skarbowy nie wyegzekwował należności od dłużnika pomimo, iż w/w przedsiębiorstwo w tym czasie jeszcze prowadziło działalność, a ponadto posiadało i posiada majątek w postaci sześciu nieruchomości. Majątek ten stanowił i nadal stanowi źródło zaspokojenia dochodzonych należności, a umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec A nie gasiło możliwości dochodzenia zajętych wierzytelności od wskazanych dłużników i nabywców. Dodatkowo wskazał, iż zaginiony wykaz należności nierozliczonych z lipca 2002 r. kwota jaką spółce zalegali wszyscy dłużnicy przekraczała [...]zł., co wielokrotnie przekraczało zadłużenie Spółki. Skarżący wskazał także, iż podejmował próby zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości już na początku roku 2000, jednakże pozostali członkowi zarządu nie podzielali poglądu skarżącego. Jak podniósł nie mógł jednoosobowo zgłosić w/w wniosku, gdyż nie miał prawa do jednoosobowego reprezentowania zarządu spółki. W końcowej części skargi, skarżący przedstawił swoją sytuację rodzinno – dochodową, podkreślając, iż jest na zasiłku przedemerytalnym i że całość utrzymania domu spada na żonę. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji, 2) zobowiązanie pozwanego do uzupełnienia materiału dowodowego o wykaz niespłaconych przez określone osoby fizyczne – podatników, należności podatkowych, a także dokumentację organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję przeciwko dłużnikom Spółki, a w szczególności B. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Przedmiot sporu zasadniczo ogranicza się do ustalenia czy istniały prawne podstawy orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego, jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ( chodzi o zobowiązania podatkowe tej spółki za 2001 r. jako płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych ), a nadto, czy w objętym skargą rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej, dokonano prawidłowej oceny decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej, wskazując iż zgodnie z art. 21 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), w przedmiotowym stanie faktycznym do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich mają zastosowanie zasady określone w art. 116 § 1 i 2 O.p., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. Stosownie do treści tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości ( postępowanie układowe ) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków. Zasady w/w stosuje się także do odpowiedzialności za zobowiązania płatnika lub inkasenta określone w treści art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej. Dodatkowym warunkiem wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wynikającym z treści art. 108 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest skuteczne doręczenie decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta. Do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Przepis art. 116 § 1 O.p. wymaga również od strony szczególnej aktywności odnośnie wykazania istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność ("...członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie złożono wniosek ..., wskaże mienie ..."). Odnosząc w/w uregulowania do rozpatrywanej sprawy, w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż poza sporem pozostają następujące okoliczności: 1) pełnienie przez skarżącego funkcji członka zarządu w okresie powstania zaległości podatkowej ( od dnia 1 lipca 2000 r. do dnia 27 sierpnia 2001 r. ), 2) wydanie i doręczenie decyzji o odpowiedzialności Spółki A jako płatnika z tytułu pobrania i nie odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych ( np. decyzja z dnia [...] nr [...] doręczona Spółce w dniu 3 września 2001 r. ). Rozpatrując zarzut skargi dotyczący naruszenia treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie i ustalenie, że dochodzone zobowiązania podatkowe nieokreślonych w decyzji osób fizycznych nadal istnieją – należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej osoby trzecie – w tym także członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – odpowiadają za podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników i inkasentów. Jak zasadnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiedzialność osoby trzeciej ma charakter posiłkowy, jednakże w przypadku odpowiedzialności za zobowiązania płatnika – a więc w sytuacji jaka miała miejsce w rozpatrywanej sprawie – odpowiedzialność ta ma zastosowanie, w sytuacji, gdy płatnik nie wykonał ciążących na nim obowiązków. W takim przypadku subsydiarność nie dotyczy zatem podatnika – tj. osób fizycznych, od których wynagrodzenia płatnik pobrał zaliczki na podatek dochodowy – ale płatnika. Bezspornym jest, że płatnik tj. Spółka, w której skarżący pełnił funkcję członka zarządu, pobrała i nie odprowadziła pobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych pracownikom i zleceniobiorcom wynagrodzeń, a zatem zarzut, nieokreślenia w decyzji osób fizycznych, od których wynagrodzeń pracodawca nie odprowadził pobranych zaliczek na podatek dochodowy nie zasługuje na uwzględnienie. Jedynym bowiem wymogiem formalnym (poza materialnoprawnymi przesłankami wynikającymi z treści art. 116 Ordynacji podatkowej ) – w przypadku określenia odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej – jest zgodnie z art. 108 § 2 pkt 2 lit b doręczenie decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta. Decyzje te za poszczególne miesiące roku 2001 zostały wydane i doręczone Spółce jako płatnikowi, co wynika z przedłożonego Sądowi materiału dowodowego ( część I – odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania płatnika A Sp. z o.o. ). Jeszcze raz wymaga podkreślenia fakt, iż osoby fizyczne, od których płatnik pobrał zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłaconych bądź to z tytułu umowy o pracę bądź z tytułu zlecenia nie są stronami postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej. Odpowiedzialność z art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej obejmuje odpowiedzialność osoby trzeciej za płatnika z tytułu podatków nie pobranych lub pobranych, a nie wpłaconych, a nie odpowiedzialność z tytułu zaległości podatkowych podatnika. Za niezasadny, a w konsekwencji za nie zasługujący na uwzględnienie należało uznać zarzut bezzasadnego uznania egzekucji za bezskuteczną. W tym zakresie skarżący głównie wskazał na wierzytelności przysługujące Spółce A od Spółki B, a także na nieruchomości tej ostatniej, z których możliwa była egzekucja. Zasadne jest w tym miejscu wskazanie na uregulowanie zawarte w treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (....) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna". Bezskuteczność egzekucji stanowi zatem – w myśl w/w przepisu – pozytywną przesłankę odpowiedzialności członków zarządów za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W rozpatrywanej sprawie, poza sporem pozostaje okoliczność, że Sąd Rejonowy w G. Wydział VII Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] ogłosił upadłość A Sp. z o.o., a następnie postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie upadłościowe. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika ponadto, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. wydał w dniu [...] postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, a w dniu [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, stwierdzając bezskuteczność toczącego się postępowania egzekucyjnego w stosunku do znanego i ujawnionego majątku spółki. Z treści uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...] wynika, że podstawą umorzenia postępowania upadłościowego był brak funduszy na prowadzenie tego postępowania. W postanowieniu z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził bezskuteczność toczącego się postępowania egzekucyjnego w stosunku do ujawnionego i znanego majątku Spółki A wskazując na brak możliwości wyegzekwowania od Spółki zaległości podatkowych. Należy także wskazać, na co zwrócił uwagę w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej – iż wobec B postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. Wydział VII Gospodarczy ogłosił upadłość, a to oznacza, stosownie do art. 60 i 63 Prawa upadłościowego, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec tego podmiotu było niedopuszczalne. Reasumując, skład orzekający w niniejszej sprawie, podzielił pogląd Dyrektora Izby Skarbowej w K. – w świetle przedstawionych okoliczności – że w sprawie wystąpiła pozytywna przesłanka o orzeczeniu odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej, gdyż egzekucja przeciwko Spółce – ze względu na brak majątku – okazała się bezskuteczna. Wymaga podkreślenia fakt, iż w/w przepis prawa uzależnia orzeczenie odpowiedzialności członka zarządu spółki, w sytuacji, gdy egzekucja przeciwko tejże spółce okaże się bezskuteczna, a nie – jak sugeruje to skarżący – wobec każdego podmiotu, z którym wiązały ją kontrakty, z tytułu których przysługiwały jej określone wierzytelności. Na marginesie należy zauważyć, że w decyzji organu pierwszej instancji zostały szczegółowo określone wzajemne należności A i B, a wynika z nich, że należności A znacznie przekraczają należności wobec B. Na okoliczność tę wskazał także organ odwoławczy na stronie 7 uzasadnienia decyzji. Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi dotyczącego błędnego ustalenia winy skarżącego w opóźnieniu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, należy podkreślić, iż skarżący podniósł w tym przedmiocie, iż jako członek zarządu nie miał prawa jednoosobowo reprezentować zarządu spółki, a pozostali jego członkowie uważali, że zgłoszenie takiego wniosku w 2000 r. byłoby przedwczesne. Tak sformułowany zarzut należało w pierwszej kolejności ocenić – zdaniem składu orzekającego – w kontekście treści art. 4 § 2 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe ( Dz. U. Nr 118, poz. 512 z 1991 r. z późn. zm. ), zgodnie z którym ogłoszenia upadłości, w stosunku do osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych, może żądać, oprócz wierzycieli – każdy, kto ma prawo je reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Treść tego przepisu, przesądza zatem o tym, że prawo zgłoszenia wniosku o upadłość w odniesieniu do osoby prawnej posiada każdy, a więc także członek zarządu, bez względu na to, jakie zasady reprezentacji tej Spółki zostały określone w statucie lub umowie spółki. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący miał świadomość istnienia przesłanek zgłoszenia upadłości Spółki A już w 2000 r. co wynika zarówno z wyjaśnień skarżącego z dnia 6 grudnia 2004 r., jak i oświadczeń pracowników, który wskazali, iż byli świadkami rozmów skarżącego z pozostałymi członkami zarządu o konieczności zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Organ odwoławczy uznając brak winy skarżącego w zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości – podobnie jak organ pierwszej instancji – za podstawę rozważań przyjął w/w wyjaśnienia skarżącego oraz treść oświadczenia z dnia 25 czerwca 2003 r. z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że "nie zgłoszenie do sądu upadłości Spółki A Sp. z o.o. we właściwym czasie nastąpiło nie z mojej winy. (...) Ja, ze swej strony wielokrotnie i stanowczo sugerowałem Panu W. konieczność zgłoszenia do sądu upadłości spółki we właściwym czasie. Nie uczyniłem tego na piśmie gdyż i tak nie zostało by ono przez p. W. przyjęte. Czyniłem to jednak przy świadkach na samym początku roku 2000. Oświadczenia dwóch świadków dołączam do niniejszego pisma". Zdaniem Sądu, fakt, iż pozostali członkowi zarządu, w tym jej prezes, uważali tenże wniosek w 2000 r. za przedwczesny nie stanowi okoliczności uwalniającej skarżącego o braku winy w jego zgłoszeniu. Brak winy winien bowiem wynikać z okoliczności obiektywnych – braku możliwości skutecznego działania – uniemożliwiających zgłoszenie wniosku ( np. choroba ). Odmienny pogląd pozostałych członków zarządu spółki nie uniemożliwiał skarżącemu zgłoszenia samodzielnego wniosku o ogłoszenie upadłości, a skoro tak, nie może stanowić w/w okoliczność przesłanki uwalniającej go od wskazanej odpowiedzialności, a więc przesądzić o istnieniu przesłanki braku winy w zgłoszeniu tego wniosku we właściwym czasie przez skarżącego. Dołożenie bowiem minimalnej staranności ze strony skarżącego – jako członka zarządu – gwarantowało zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, a ta okoliczność uwalniałaby go od odpowiedzialności jako osoby trzeciej. Skarżący miał bowiem świadomość, iż sytuacja Spółki wymaga złożenia do Sądu Gospodarczego wniosku o ogłoszenie upadłości już jak to nazwał "na początku 2000 r." ( oświadczenie skarżącego z dnia 25.06.2003 r., k.137.3 oświadczenie Z. W. z dnia 25 czerwca 2003 r. k. 137.2 i oświadczenia R. K. z dnia 26 czerwca 2003 r., k. 137.1 oraz wyjaśnienie skarżącego z dnia 6 grudnia 2004 r. k. 136 ) jednakże poza sugestiami i rozmowami z pozostałymi członkami zarządu nie podjął działania, które skutecznie uwolniłoby go od odpowiedzialności. Odnosząc się do wniosku skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 4 października 2007 r., a dotyczącego uchylenia zaskarżonej decyzji – tak jak dokonał tego tutejszy Sąd w wyroku z dnia 27 września 2007 sprawie odpowiedzialności skarżącego za zaległości w podatku VAT, skład orzekający w niniejszej sprawie – stwierdza, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; daje prawo Sądowi do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zdaniem Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w sposób kwalifikujący ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Przede wszystkim należy wskazać, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie – a nie kwestionowany przez skarżącego – potwierdza, iż zgłoszenie upadłości Spółki nastąpiło w "niewłaściwym czasie" i zagadnienie to – w przeciwieństwie do wskazanej sprawy przez skarżącego rozstrzyganej w dniu 27 września 2007 r. – nie było spornym zagadnieniem w rozpatrywanej sprawie. Zarzuty sformułowane pod adresem zaskarżonej decyzji były inne od zarzutów sformułowanych w sprawie odpowiedzialności z tytułu podatku VAT, stąd też Sąd oceniając ich zasadność – w tej konkretnej sprawie – nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Dokonując zatem w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) kontroli zaskarżonych decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie naruszyły prawa materialnego orzekając o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej, na zasadzie określonej w treści art. 107 § 2 w zw. z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał również, że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Także wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowią naruszenia prawa, a ocena decyzji organu pierwszej instancji zawiera uwzględnienie wszystkich argumentów wskazanych przez skarżącego. Sąd ocenił także zupełność uzasadnień zaskarżonych decyzji i stwierdził ich zgodność z przepisami prawa. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło