I SA/Gl 303/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-04
Skład orzekający: Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, która została uchylona decyzją organu odwoławczego, jest możliwe?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji jest bezprzedmiotowy, ponieważ decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przez uchylenie jej przez organ odwoławczy. Wstrzymanie wykonania może dotyczyć jedynie aktów, które nadają się do wykonania lub tego wymagają. W przypadku zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, która ustala wysokość zobowiązania podatkowego, jej wykonanie nie prowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ wyegzekwowane należności mogą zostać zwrócone, a dodatkowo skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie.Stan faktyczny
Skarżąca O.B. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od nieujawnionych źródeł przychodów za 2007 r. Skarżąca argumentowała, że wykonanie decyzji organu pierwszej instancji rodzi niebezpieczeństwo znacznej szkody, wskazując na swoją zaawansowaną ciążę i utrzymywanie się z zasiłku macierzyńskiego, a także na fakt zabezpieczenia należności budżetowej. Sąd rozpoznał również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Przedmiotem skargi O.B. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. dnia
[...] nr [...], mocą której uchylono w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia skarżącej zobowiązania w podatku dochodowym od nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujacych pokrycia w ujawnionych źródłach dochodu za 2007 r. w wysokości [...] zł i orzeczono o wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie [...] zł.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. skarżąca zwróciła się do Sądu z prośbą o "wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. naliczającej zryczałtowany podatek w wysokości [...] zł". W motywach wniosku oświadczyła, że jest on uzasadniony tym, że organ pierwszej instancji, działając jako organ egzekucyjny, wezwał ją do uregulowania kwoty stanowiącej wartość przedmiotu sporu w niniejszym postępowaniu, powiększonej o odsetki ustawowe. W dalszej części uzasadnienia skarżąca podniosła, iż celem udowodnienia, że "wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków" przedstawia dwa powody, dla których Sąd winien uwzględnić jej wniosek. Po pierwsze, zaznaczyła, że jest w zaawansowanej ciąży, a sytuacja związana z niniejszym postępowaniem negatywnie na nią wpływa. Zaznaczyła przy tym, że obecnie utrzymuje się wyłącznie z zasiłku macierzyńskiego. Po wtóre, skarżąca zaznaczyła, że należność budżetowa objęta zaskarżoną decyzją została zabezpieczona, co zapewnia ewentualną skuteczność egzekucji w przypadku niekorzystnego dla niej wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednak zgodnie z art. 61 § 2 i 3 tej ustawy skarżący może wnosić o takie wstrzymanie w całości lub w części do organu, który wydał decyzję lub postanowienie (§ 2) oraz do Sądu (§ 3). Z kolei stosownie do tego ostatniego przepisu odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków.
Trzeba w tym miejscu zaakcentować, że z uwagi na konstrukcję pisma skarżącej z dnia 21 kwietnia 2015 r. i wynikający z niej dualizm wniosków, przyjęto, że przedmiotem rozpoznania na niniejszym posiedzeniu niejawnym będą dwa wnioski. Pierwszy z nich – wyrażony explicite przez skarżącą w petitum ww. pisma - "wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji". Drugi zaś, wynikający z treści "uzasadnienia" to wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Oceniając pierwszy z ww. wniosków należy rozważyć kwestię zamykającą się w pytaniu o to, czy wspomniana decyzja organu pierwszej instancji w ogóle podlega wykonaniu. Powyższe pytanie ma bowiem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku, ponieważ instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania lub tego wymagają (tak L. Klat-Wertlecka, Wykonalność aktu administracyjnego [w:] Koncepcja systemu prawa administracyjnego /pod red. J. Zimmerman/, Warszawa 2007, s. 550; por. również m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt V SA 2509/99, Orzecznictwo Sądów Polskich 2000, nr 11, poz. 164, z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 805/04 i z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 956/04 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 1539/03, LEX nr 203327). W konsekwencji negatywna odpowiedź w rozpatrywanym zakresie przesądzi niejako sama przez się, iż wniosek (w jego części) nie będzie mógł być uwzględniony, i to niezależnie od tego, czy istnieją inne argumenty mogące przemawiać na rzecz takiej konkluzji. Odnosząc się do wskazanego problemu, trzeba podkreślić, że wykonaniu podlegają akty nakładające na adresata jakieś obowiązki, w szczególności zaś takie, które mogą stać się przedmiotem egzekucji (por. L. Klat-Wertlecka, Wykonalność..., s. 545 i 547-548) Nie ulega więc wątpliwości, iż decyzja organu pierwszej instancji nie może być uznana za taki akt. Decyzja ta została bowiem wyrugowana z obrotu prawnego i jako taka nie może rodzić po stronie jej uprzedniego adresata żadnych obowiązków. Wniosek o jej wstrzymanie jest bezprzedmiotowy, a zatem o odmowie jej wstrzymania orzeczono jak sentencji.
Kolejną kwestią do rozstrzygnięcia w ramach niniejszego wpadkowego postępowania jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, który kasując decyzję organu pierwszej instancji orzekł jednocześnie co do meritum, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżąca uzasadniając swoją rację przywołała dwa argumenty. Po pierwsze uznała, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia dokonane przez organ zabezpieczenie zobowiązania. Należy zatem wyjaśnić skarżącej, że o ile decyzja zabezpieczająca była w tej sprawie wydana, bo taka okoliczność nie wynika wprost z akt sądowoadministracyjnych, to wygasła ona w dniu 3 lutego 2015 r., tj. 14 dni licząc od dnia, w którym doręczono skarżącej decyzję organu odwoławczego z dnia [...]. Taki stan rzeczy jest wynikiem zastosowania art. 33a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Z tych względów ten argument skarżącej jest w gruncie rzeczy niezrozumiały i jako taki nie może przemawiać na korzyść strony. Co do drugiego z przywołanych przez nią argumentów to nie sposób zaprzeczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne może nieść za sobą pokłady negatywnych emocji, w szczególności jeśli w czasie kiedy ono trwa, podjęto czynności zmierzające do wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją. Nie mniej jednak w takiej sytuacji należy przede wszystkim zwrócić uwagę na charakter decyzji, która ma być wykonana. W niniejszym przypadku jest to decyzja, która podlega restytucji, a to oznacza ni mniej ni więcej, że wyegzekwowane należności mogą zostać skarżącej zwrócone. Jej wykonanie nie prowadzi zatem, co do zasady do spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Nawiązując jeszcze do samej konstrukcji rozpoznanego wniosku to należy podkreślić, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Zdaniem Sądu, skarżąca nie naprowadziła na okoliczności, które mogłyby przemawiać za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Z kolei twierdzenia strony nie znalazły poparcia w materiale dowodowym. Skarżąca odnotowała wprawdzie, że utrzymuje się wyłącznie z zasiłku, przy czym nie wykazała jego wysokości. Nie ujawniła nadto w jaki sposób jej sytuacja finansowa jest współkształtowana przez ojca jej dziecka.
Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło