I SA/Gl 314/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 314/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę U. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zarządzeniem z dnia 12 marca 2012 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Gliwicach wezwał pełnomocnika strony skarżącej d. pod. B. G. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pouczono przy tym pełnomocnika, że wpis ten należy uiścić w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu (podając godziny urzędowania i numer rachunku bankowego) w terminie siedmiu dni licząc od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia, zawierający nadto pouczenie o treści art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwaną dalej w skrócie: P.p.s.a., przesłany na wskazany w skardze adres pełnomocnika, doręczono osobie uprawnionej do odbioru korespondencji w dniu 20 marca 2012 r., co znajduje potwierdzenie w zwrotnym pokwitowaniu odbioru zamieszczonym w aktach sprawy (k. nr 12) oraz piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 8 maja 2012 r. Wpis sądowy został uiszczony w dniu 28 marca 2012 r., co wynika z sądowego wtórnika otrzymanych zleceń płatniczych. Dodatkowo, w odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik przysłał przy piśmie z dnia 24 maja 2012 r. potwierdzenie transakcji na kwotę 100 zł tytułem "Sygn. akt I SA/Gl 314/12". Transakcję dokonano i zaksięgowano w dniu 28 marca 2012 r. W dniu 2 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej wniósł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W treści wniosku podał, iż znajduje się w podróży służbowej i nie jest w stanie wyjaśnić w jaki sposób doszło do uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu sądowego albowiem przed wyjazdem zlecił uiszczenie tego wpisu pracownikowi oraz zapewnił środki na jego dokonanie nie był także informowany o jakichkolwiek trudnościach w ich dokonaniu. Dlatego też, uważa, że nie ponosi w najmniejszym stopniu winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. W piśmie z dnia 23 lipca 2012 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu wyjaśnia, iż pracownica, która w miesiącu marcu 2012 r. odpowiadała za przelewy i która dopuściła się błędu, już nie pracuje u pełnomocnika. W dalszej części wskazał na zaufanie jakim darzył ww. pracownicę, a także na fakt, że rozwiązanie z podwładną umowy o pracę nastąpiło za porozumieniem stron, gdyż pracownica ta otrzymała atrakcyjniejszą finansowo ofertę pracy, której pełnomocnik nie był w stanie przebić. Stwierdził, że w wyniku powyższego utraciła jakąkolwiek możliwość wpływania na zachowanie tej osoby lub ukarania jej, pozostaje jej pozew o ewentualne odszkodowanie, ale udowodnienie szkody będzie co najmniej trudne biorąc pod uwagę niepewny los postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy Sąd Administracyjny nie będzie mógł go rozpoznać merytorycznie. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjna wniesioną od postanowienia z dnia 18 czerwca 2012 r. odrzucającego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Ponadto, stosownie do art. 88 zd. 1 P.p.s.a spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, w pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony. Wobec powyższego należy odpowiedzieć na pytanie, czy strona uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W tych ramach podkreślić wypada, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J, Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2005, s. 334 i n.). Według nich "wiążą się [one] z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, Warszawa 1989, t. I, s. 274), a "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (...). W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 136, por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Powyżej zaprezentowane stanowiska wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. Nadto należy przyjąć, że podmiot prowadzący profesjonalnie działalność gospodarczą, a takim podmiotem jest przecież pełnomocnik skarżacej, powinien zapewnić sobie odpowiedni personel pracowniczy (biurowy, techniczny), wykonujący w sposób prawidłowy wydane mu polecenia. Wszelkie błędy i zaniedbania tego personelu obciążają w sposób bezpośredni ten podmiot. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Tak więc nie zasługuje na aprobatę twierdzenie strony skarżącej, zgodnie z którym "nie ponosi nawet promila winy za powstałe uchybienie". Powoływanie się na zaniedbanie pracownika nie daje podstaw do uznania, że zachodzi brak winy w uchybieniu terminu. Strona ponosi bowiem odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw (takie stanowisko jest prezentowane w postanowieniu NSA z dnia 8 listopada 2011 r., II FZ 660/11, LEX nr 1070125). Przedsiębiorca powinien czuwać nad tym, aby osoby zatrudniane w jego firmie na różnych stanowiskach miały odpowiednie kwalifikacje, odpowiednią wiedzę i praktykę. Fakt, iż pracownik winny powstałemu uchybieniu nie pracuje już u pełnomocnika skarżącej nie ma żadnego znaczenia w sprawie. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sprawdzenie stanu konta i przekonanie się, czy w wyznaczonym terminie został uiszczony wpis sądowy nie jest natomiast czynnością wymagającą największego wysiłku nawet przebywając poza siedzibą biura. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. (por. m in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1999 r. III SA 7432/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 1999 r. I SA/Ka 2039/96 publ. Serwis podatkowy 2001/7 str. 8 oraz B.Adamiak w Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck. W-wa 2003 r., str. 323). Wobec powyższego, w ocenie Sądu, przyczyny wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika procesowego strony skarżącej, zaś inne powody braku winy nie zostały wskazane. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.