I SA/Gl 319/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. SO Dorota Kozłowska, , , po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta T. (dalej: "organ pierwszej instancji") ustalił R. F. (dalej: "podatnik") wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2013 r. w wysokości [...] zł. Organ pierwszej instancji przyjął, że należące do podatnika pawilony handlowe, będące tymczasowymi obiektami budowlanymi niepołączonymi trwale z gruntem, nie mogą być uznane za budynki w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010r., Nr 84, poz. 613 z późn. zm.; obecnie t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 849; dalej w skrócie: "u.p.o.l".), ani też za obiekty małej architektury i powinny być sklasyfikowane jako budowle, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz jako takie - podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "organ odwoławczy" albo "Kolegium") uchyliło decyzję organu pierwszej instancji oraz umorzyło postępowanie w sprawie. Uzasadniając przyjęte stanowisko Kolegium stwierdziło, że pawilony handlowe należące do podatnika nie są budowlami w rozumieniu u.p.o.l. oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.; obecnie t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: "Pr. bud."). Kolegium zaznaczyło, że u.p.o.l. w art. 2 ust. 1 określiła jednoznacznie przedmiot opodatkowania. Ustawa ta nie wskazuje jednak, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są także tymczasowe obiekty budowlane ani też nie odsyła w zakresie pojęć w niej zawartych do definicji tymczasowego obiektu budowlanego, zawartego w Pr. bud. Zdaniem Kolegium nie można zatem dokonać nieuprawnionego rozszerzenia przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości na tymczasowe obiekty budowlane, których ustawa podatkowa nie wymieniła jako podlegających opodatkowaniu. W ocenie organu odwoławczego, tymczasowy obiekt budowlany może być kwalifikowany zarówno jako budynek jak i budowla, pod warunkiem, że odpowiada definicjom tych obiektów. Budynek winien być zatem trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadać fundamenty i dach. Budowle natomiast powinny mieścić się w kategorii "obiekt budowlany" w rozumieniu Pr. bud. nie będąc przy tym budynkiem lub obiektem małej architektury albo być urządzeniem budowlanym w rozumieniu Pr. bud., które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W konsekwencji, budowlą w ocenie Kolegium będzie obiekt, który da się przyporządkować do jednego z obiektów wymienionych w art. 3 pkt 3 albo art. 3 pkt 9 Pr. bud. Kolegium skonstatowało, że w niniejszej sprawie pawilony handlowe nie spełniają cech budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. - ze względu na brak fundamentów i trwałego związania z gruntem; nie spełniają też cech budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., gdyż ze względu na brak trwałego związania z gruntem nie można ich przyporządkować do żadnej z kategorii budowli, wymienionej w art. 3 ust. 3 Pr. bud., a ze względu na brak także innych cech charakteryzujących urządzenia budowlane - również do tych ostatnich, wymienionych w art. 3 pkt 9 Pr. bud. W związku z tym, pawilony te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Na powyższą decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł Prokurator Rejonowy w T.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 tej ustawy w zw. z art. 3 pkt 1 i art. 3 pkt 3 oraz art. 3 pkt 5 Pr. bud., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że należące do podatnika pawilony handlowe, będące w rozumieniu Pr. bud. tymczasowym obiektem budowlanym niepołączonym trwale z gruntem, nie są budowlą w rozumieniu Pr. bud. i u.p.o.l. i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Prokurator stanął na stanowisku, że tymczasowy obiekt budowlany mieści się w pojęciu budowli, zaś art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. mówi o opodatkowaniu obiektów budowlanych "w postaci budowli". Zdaniem prokuratora przy wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie istotne jest użyte w Pr. bud. słowo "każdy", gdyż zgodnie z ustawą, pod pojęciem budowli rozumieć należy każdy obiekt budowlany, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Wskazał również, że tymczasowy obiekt budowlany jest obiektem budowlanym o szczególnego rodzaju cechach. Nie każdy obiekt budowlany jest tymczasowym obiektem budowlanym, ale każdy tymczasowy obiekt budowlany jest obiektem budowlanym. Oznacza to, że jeśli ustawodawca wskazuje, że budowlą jest każdy obiekt budowlany (za wyjątkiem budynku i obiektów małej architektury), to do pojęcia tego zaliczyć też należy tymczasowy obiekt budowlany. Prokurator na poparcie swego stanowiska powołał się również na orzecznictwo sądów administracyjnych. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy zaznaczył, że stanowisko zaprezentowane przez prokuratora w skardze jest słuszne, ale w odniesieniu do stosowania prawa budowlanego. Sprawa dotyczy zaś opodatkowania i decyzja wydana została przez organ podatkowy a nie przez organ administracji architektoniczno - budowlanej. W ocenie Kolegium prokurator nie uwzględnił autonomii prawa podatkowego. Negatywna definicja budowli, zawarta w Pr. bud. (art. 3 pkt 3) nie może zdaniem organu odwoławczego być bezkrytycznie przyjmowana przy interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Kolegium zwróciło również uwagę na wyrok interpretacyjny Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt P 33/09, zgodnie z którym budowlą podlegającą opodatkowaniu jest jedynie obiekt wprost (expressis verbis) wymieniony w przepisach Pr. bud. Zdaniem Kolegium, skoro Trybunał stwierdził, że art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji oraz zasadą ustawowej określoności regulacji podatkowych - pod warunkiem przyjęcia wskazanej przez niego wykładni, to inna wykładnia, czyli preferowana przez prokuratora, zgodna z tymi przepisami nie jest. Na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. stawił się Prokurator Prokuratury Apelacyjnej. Oświadczył on, iż z uwagi na stanowisko prezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2014 r. sygn. akt II FPS 11/13 oraz stan prawny i faktyczny sprawy, do którego uchwała ta się odnosi, a także z uwagi na związanie tą uchwałą Sądu a pośrednio i innych organów państwa, cofa skargę. Dodał również, że znaczenie w sprawie ma także wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 33/09. Sąd postanowił zobowiązać prokuratora do złożenia w terminie 14 dni pisma procesowego uzasadniającego wniosek cofający skargę. W piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej zaznaczył, że w orzecznictwie sądów administracyjnych doszło do rozbieżności na gruncie art. 3 pkt 5 Pr. bud. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., tj. wykładni, czy pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 5 Pr. bud. jest tożsame z pojęciem budowli, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a w konsekwencji, czy tego rodzaju obiekt stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Wskazał następnie, że wnioskiem z dnia 9 października 2013 r. znak: PG IV Pa 125/13 Prokurator Generalny wystąpił o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 lutego 2014 r. sygn. akt II FPS 11/13 przyjął, że "tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2013 r. poz.1409) może być budowlą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz.613, z późn. zm.), jeżeli jest budowlą wprost wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego lub w innych przepisach tej ustawy oraz załączniku do niej, stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Spełniający wskazane kryteria tymczasowy obiekt budowlany, o ile jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych". Prokurator Prokuratury Apelacyjnej zaznaczył następnie, że stanowisko zaprezentowane przez Prokuratora Rejonowego w T. jest, w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, odmienne od tezy zaprezentowanej uchwały. Podkreślił, że po zapoznaniu się z uzasadnieniem powyższej uchwały oraz z rozstrzygnięciami sądów administracyjnych, które powoływały się na nią, przyjąć należy, że teza tej uchwały pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy występujące w poszczególnych sprawach administracyjnych tymczasowe obiekty budowlane mogą być przedmiotem opodatkowania na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Dodał, że wskazana wyżej uchwała w zakresie dotyczącym możliwości opodatkowania budowli, koresponduje z wyrokiem interpretacyjnym Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 33/09. Przenosząc zaś powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Prokurator Prokuratury Apelacyjnej stwierdził, że należące do podatnika pawilony handlowe, będące w rozumieniu Pr. bud. tymczasowymi obiektami budowlanymi, niepołączonymi trwale z gruntem, są niewymienione w art. 3 pkt 3 Pr. bud. lub w innych przepisach tej ustawy oraz w załączniku do niej. Zatem w świetle przedmiotowej uchwały, nie stanowiły one przedmiotu opodatkowania. Uznano zatem, że dalsze popieranie skargi byłoby nieuzasadnione. Końcowo Prokurator zaakcentował, że w zaistniałej sytuacji cofnięcie skargi (będące czynnością dyspozycyjną prokuratora) w jego ocenie nie ma na celu obejścia prawa i jest zasadne. Nie dostrzeżono również podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał jednocześnie, że gdyby jednak Sąd podstawy takie dostrzegł, to cofnięcie skargi nie będzie skuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. sygn. akt W 14/94 (Dz. U. z 1995 r., Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: P.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Stosownie z kolei do art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że skarżący może rozporządzać skargą po jej wniesieniu. Oznacza to, że może on zrezygnować z kontynuowania postępowania sądowego, cofając skargę. Czynność skarżącego w postaci cofnięcia skargi co do zasady wiąże sąd. Ustawa dopuszcza możliwość nieuwzględnienia żądania skarżącego dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub stanowiące przyczynę wznowienia postępowania przed organem administracji publicznej (por. np. postanowienie NSA z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt I OSK 776/10, LEX nr 741676; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 358/10, LEX nr 670827). Zaznaczyć jednocześnie należy, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym cofnięcie skargi, o jakim stanowi art. 60 P.p.s.a., ze skutkiem określonym w art. 161 § 1 pkt 1 tejże ustawy możliwe jest do czasu wydania przez ten sąd orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 551/04, LEX nr 187112). W rozpatrywanej sprawie w charakterze strony skarżącej występuje prokurator. Na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w K. złożył oświadczenie o cofnięciu skargi. Następnie w piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2014 r. w sposób wyczerpujący przedstawił on okoliczności faktyczne i prawne, którymi podyktowane było złożone oświadczenie o wycofaniu skargi. W realiach rozpatrywanej sprawy Sąd uznał cofnięcie skargi za dopuszczalne. W ocenie Sądu czynność ta nie zmierza ani do obejścia prawa, ani nie spowoduje utrzymania w mocy aktu dotkniętego wadą nieważności. Tym samym wykluczone jest kontynuowanie postępowania sądowego, w tym również wydanie merytorycznego orzeczenia kończącego to postępowanie. Jedyną możliwością pozostaje zatem formalne (procesowe) zakończenie postępowania, poprzez jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 60 P.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 1 tej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.