I SA/Gl 329/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-11-17

Skład orzekający: Teresa Randak, Małgorzata Wolf-Mendecka, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r., pomimo złożenia przez podatnika pism zawierających żądanie poprawienia błędów, powołania biegłego oraz wskazania przyczyn uniemożliwiających zwrot nadpłaty?
Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ istota żądań podatnika zawartych w złożonych pismach sprowadzała się do ponownego rozpatrzenia sprawy nadpłaty, która została już prawomocnie zakończona decyzją ostateczną. Ponowne rozpatrzenie sprawy w takiej sytuacji prowadziłoby do wydania nieważnej decyzji, a zasada trwałości decyzji ostatecznej oraz przepisy o przedawnieniu roszczeń wyłączają możliwość merytorycznego rozpoznania takiego żądania.
Stan faktyczny
Podatnik S. W., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył szereg pism w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. Organy podatkowe uznały, że istota tych pism polegała na ponownym rozpatrzeniu sprawy, która została już zakończona decyzją ostateczną i prawomocnie oddalona skarga na tę decyzję. W związku z tym, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego, a Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał to postanowienie w mocy. Podatnik zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i powołując się na nowe dowody i okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka,, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2008 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano na wstępie, iż w dniach 7 stycznia 2008 r. oraz 9 – 10 stycznia 2008 r. S. W. reprezentowany przez pełnomocnika – J. W. złożył w Drugim Urzędzie Skarbowym w C. szereg pism procesowych w sprawie dotyczącej nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r. W piśmie z dnia 2 stycznia 2008 r. (data wpływu – 7 stycznia 2008 r.) pełnomocnik podatnika wniósł o poprawienie błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...] stwierdzającej nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...] zł oraz orzekającej o przedawnieniu roszczenia o zwrot tej nadpłaty. Pismem z dnia 8 stycznia 2008 r. (data wpływu – 9 stycznia 2008 r.) pełnomocnik strony w nawiązaniu do powyższego pisma wniósł o powołanie z urzędu biegłego celem wydania opinii dotyczącej stanu faktycznego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego za 1994 r. Kolejnym pismem z dnia 8 stycznia 2008 r. (data wpływu – 10 stycznia 2008 r.) pełnomocnik strony wystąpił do Drugiego Urzędu Skarbowego w C. o wskazanie przyczyn, które uniemożliwiły organowi podatkowemu zwrot z urzędu nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1994 r. w terminie ustalonym w art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Organ I instancji, po przeanalizowaniu treści wspomnianych pism, stwierdził, że istotą wyrażonego w nich żądania jest ponowne rozpoznanie sprawy nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. W tym stanie rzeczy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C., powołując się na treść art. 165 a Ordynacji podatkowej postanowieniem z dnia [...] odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r., gdyż wskazał, iż w tej sprawie toczyło się postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną. Drugi Urząd Skarbowy w C. bowiem decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdził u S. W. nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...] zł oraz orzekł jednocześnie o przedawnieniu roszczenia o zwrot tej nadpłaty. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...], a skarga na to rozstrzygnięcie organu odwoławczego została oddalona wyrokiem NSA w Warszawie O/Z w Katowicach z dnia 29 stycznia 2003 r. (sygn. akt I SA/Ka 2498/01). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, iż organy podatkowe trafnie przyjęły, iż skarżący wystąpił z żądaniem zwrotu nadpłaty po upływie terminu przedawnienia wynikającego z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który to przepis należało zastosować w niniejszej sprawie. Na powyższe postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania strona, za pośrednictwem pełnomocnika, wniosła zażalenie, w którym poza stwierdzeniem, że organ podatkowy powinien działać zgodnie z art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 125 § 1 i § 2 oraz art. 126 Ordynacji podatkowej nie przedstawiono żadnych zarzutów dotyczących kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wraz z zażaleniem pełnomocnik podatnika złożył w dniu 18 lutego 2008 r. żądanie usunięcia (na podstawie art. 215 Ordynacji podatkowej) błędu pisarskiego w decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...], które jest w istocie tożsame z żądaniem zawartym we wspomnianym na wstępie piśmie z dnia 2 stycznia 2008 r. Po wniesieniu zażalenia, w piśmie z dnia 18 lutego 2008 r., zatytułowanym "skarga" pełnomocnik podniósł zarzut naruszenia art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 125 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w sprawie wydanej przez Drugi Urząd Skarbowy w C. z dnia [...] nr [...]. Ponadto, pismem z dnia 19 lutego 2008 r. pełnomocnik podatnika po raz kolejny wystąpił do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z wnioskiem o sprostowanie decyzji wydanej przez Drugi Urząd Skarbowy w C. z dnia [...] nr [...]. Z uwagi na treść wspomnianych wniosków, które dotyczą zagadnień poruszanych w pismach złożonych w styczniu 2008 r. organ II instancji uznał je za uzupełnienie zażalenia. W dalszych wywodach Dyrektor Izby Skarbowej w K. za w pełni zasadne uznał stanowisko organu I instancji, który stwierdził, iż istotą żądania wyrażonego we wskazanych powyżej pismach z dnia 2 stycznia 2008 r. oraz 8 stycznia 2008 r. było ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. Wskazuje na to, zdaniem organu odwoławczego, nie tylko treść przedmiotowych pism, ale także treść zażalenia oraz załączonych do niego wniosków oraz pism pełnomocnika strony złożonych po wniesieniu zażalenia. Dalej podkreślono, że w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. toczyło się postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną. Wspomniana powyżej decyzja Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...], a skarga na tą decyzję organu odwoławczego została oddalona wyrokiem NSA w Warszawie O/Z w Katowicach z dnia 29 stycznia 2003 r. (sygn. akt I SA/Ka 2498/01). Na wniosek pełnomocnika strony z dnia 4 listopada 2005 r., jak następnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, Minister Finansów decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r., gdyż zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustawa (Dz.U. 169, poz. 1387) żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się ostateczna przed dniem 1 stycznia 2003 r. podlega rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 r. Zgodnie natomiast z ówczesnym stanem prawnym art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej stanowił, że organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Finansów z dnia [...] nr [...]. Natomiast na wniosek strony z dnia 30 maja 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K., po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...]. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, iż strona domagając się wznowienia postępowania nie wskazała żadnych nowych dowodów ani nowych okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. We wniosku tym pełnomocnik podatnika podniósł bowiem, że przedmiotowa nadpłata powstała w dniu wpłaty, czyli w dniu 16 stycznia 1995 r., a termin jej zwrotu liczy się od 1 stycznia 1996 r. do 31 grudnia 1998 r. i wskazał, że organ podatkowy I instancji nie uwzględnił zawieszenia biegu terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty, który biegł od dnia 1 stycznia 1996 r. do września 1997 r. We wrześniu 1997 r. Biuro Orzecznictwa Sądu Najwyższego dokonało ujednolicenia stanowiska w sprawie podatników, którzy z winy banków zalegali pierwotnie z zapłatą podatków. W stanowisku tym przedstawionym w piśmie Biura Orzecznictwa Sądu Najwyższego z dnia 19 września 1997 r. podkreślono, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji działania organów, z pośrednictwa których musiała korzystać bądź korzystała. Bezsporne jest, w rozpatrywanych okolicznościach, iż określone wpłaty z tytułu podatków nie wpłynęły na konto Urzędu Skarbowego w C. wyłącznie dlatego, że Bank A w C., posiadając odpowiednie środki na koncie podatnika, nie wykonywał poleceń przelewu na rzecz Urzędu Skarbowego. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż z dniem złożenia w banku prowadzącym rachunek podatnika odpowiedniego polecenia przelewu obowiązek podatkowy wygasa, jako, że z tym dniem następuje zapłata podatku (pod warunkiem, że na koncie podatnika zgromadzone były środki pozwalające na dokonanie określonego przelewu). Wspomniana decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] została poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 23 maja 2006 r. (sygn. akt I SA/Gl 379/06) oddalił skargę. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał w szczególności, iż organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zgodnie z którym nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat od końca roku w którym powstała. Sąd zwrócił także uwagę, że ustawa o zobowiązaniach podatkowych nie przewidywała przerwania biegu terminu przedawnienia zwrotu nadpłaty. Wyrażono w nim także pogląd, iż obecna regulacja, zawarta w art. 245 § 1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej również uniemożliwiałaby dochodzenie nadpłaty powstałej przed 12 laty. Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z dnia 21 listopada 2007 r. (sygn. akt II FSK 1386/06), w którym uznano za bezpodstawny zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i wskazano, że nie był on stosowany przez sąd I instancji w zaskarżonym wyroku (sąd ten badał wyłącznie kwestie związane z wystąpieniem wskazanej przez podatnika przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Zwrócono także uwagę, że przepisu tego nie stosował również NSA O/Z w Katowicach, którego wyrokiem oddalono skargę na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. W dalszych wywodach uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ II instancji podał, że podatnik pismem z dnia 4 stycznia 2008 r. wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w K. z powtórnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...], który zgodnie z właściwością został przekazany do Ministerstwa Finansów. Wobec przedstawionego powyżej stanu faktycznego Dyrektor Izby Skarbowej w K. podkreślił, że mimo starań podatnika zmierzających do wzruszenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...], nie została ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Zasadnie zatem organ I instancji odmówił ponownego rozpatrzenia sprawy nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. i jej zwrotu, a nie może budzić wątpliwości, że ponowne rozpatrzenie tej sprawy było istotą żądania wyrażonego we wskazanych powyżej pismach z dnia 2 stycznia 2008 r. oraz 8 stycznia 2008 r. Prawidłowo zastosowano zatem art. 165 a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w przypadku, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Negatywną przesłanką wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie jest, jak podkreślił organ odwoławczy, uprzednie wydanie i doręczenie decyzji ostatecznej, którą organ podatkowy i podatnik są związani. W końcowych fragmentach uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. odniósł się do pisma podatnika z dnia 18 lutego 2008 r. zatytułowanego "skarga", złożonego po wniesieniu zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia [...] i wskazał, że zgodnie z art. 234 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga podlega rozpatrzeniu w toku postępowania. Podano, iż w piśmie tym pełnomocnik strony zarzucił pracownikowi organu I instancji naruszenie art. 121 § 1 i § 2, art. 123 § 1, art. 125 § 1 i § 2 w sprawie decyzji wydanej przez Drugi Urząd Skarbowy w C. nr [...] z dnia [...]. Nadmienił także, iż sprawa jego decyzji rozpatrywana jest przez Ministerstwo Finansów i zachodzi konieczność przedłożenia odpowiednich dowodów odnośnie tej sprawy, których zdobycie utrudnia mu wskazany pracownik organu podatkowego. Uznając przedstawioną powyżej skargę za nieuzasadnioną organ odwoławczy stwierdził, iż dotyczy ona nieprawidłowości przy wydawaniu przez Drugi Urząd Skarbowy w C. decyzji z dnia [...] Nr [...] stwierdzającej nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...] zł oraz orzekającej o przedawnieniu roszczenia o zwrot tej nadpłaty, które to rozstrzygnięcie zostało uchylone przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] i nie występuje już w obrocie prawnym. Wbrew twierdzeniom zawartym w omawianej skardze, w sprawie tej nie toczy się żadne postępowanie podatkowe w Ministerstwie Finansów, gdyż wskazanym w niej pismem z dnia 24 stycznia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. przekazał do Ministerstwa Finansów wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...]. W konkluzji uzasadnienia zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że całkowicie uzasadniona i zgodna z prawem odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. nie może być traktowana jako działanie naruszające interes strony. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona - reprezentowana przez pełnomocnika - podniosła, że rozstrzygnięcie to narusza wszelkie, wynikające z Ordynacji podatkowej, prawa gwarantujące obronę interesu własnego podatnika. W skardze wskazano na treść art.122 Ordynacji podatkowej oraz tezę zawartą w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 listopada 2006 r. (sygn. akt III SA/Gl 704/06), zgodnie z którą okoliczności faktyczne i dowody powstałe po wydaniu decyzji ostatecznej dają podstawę do wszczęcia nowej sprawy. Podkreślono, że "podstawę więc wszczęcia w nowej sprawie dają dowody, które powstały po wydaniu decyzji ostatecznej i są to: pismo Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] oraz pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. Na podstawie tych dokumentów podatnik wystąpił do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego o dokonanie poprawy błędów w decyzji z dnia [...] zgodnie z art. 215 ust. 1 oraz art. 272 pkt 1 i sprawdzenie terminowości w pkt 3, ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Ponadto strona wystąpiła z wnioskiem o powołanie biegłego z urzędu celem sporządzenia opinii ze stanu faktycznego danej sprawy, celem przedłożenia jako dowodu w danej sprawie". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, ponownie stwierdzając, że istotą żądania wyrażonego w pismach złożonych w dniach 7 stycznia 2008 r. oraz 9 stycznia 2008 r. i 10 stycznia 2008 r. było ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r., przy czym nie był to wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podał także, iż strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania (tj. rozstrzygnięcia, które poddano kontroli WSA w Gliwicach, od którego skarga kasacyjna została oddalona przez NSA). Dyrektor Izby Skarbowej w K., po zwrocie akt sprawy przez sąd administracyjny, decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wnioskowanego stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji. Wniesione przez stronę odwołanie jest obecnie przedmiotem oceny w postępowaniu odwoławczym. Pełnomocnik podatnika wniósł także (pismem z dnia 4 stycznia 2008 r.) ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. z dnia [...], który został przekazany zgodnie z właściwością do Ministerstwa Finansów. Następnie pismem z dnia 25 lutego 2008 r. podatnik, zastępowany przez pełnomocnika, wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w K. z wnioskiem o uchylenie lub zmianę na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...]. Postępowanie w tej sprawie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż zgodnie z art. 253 b pkt 6 Ordynacji podatkowej do decyzji określającej wysokość zwrotu podatku nie stosuje się przepisów art. 253 Ordynacji podatkowej. Stwierdzając bezpodstawność zarzutu dotyczącego naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wskazał, że czynności procesowe podejmowane w celu wyjaśnienia stanu faktycznego nie mogą być przeprowadzane ad hoc, poza postępowaniem podatkowym. Podobnie bezprzedmiotowe jest żądanie przeprowadzenia czynności wyjaśniających w zakresie stanu faktycznego, w tym także powołania biegłego. W piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2008 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę i odniósł się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2006 r. (sygn. akt III SA/ Gl 704/06), w którym stwierdzono, że "okoliczności i dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji, a jeżeli powstały po wydaniu decyzji ostatecznej, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania". W omawianym piśmie procesowym wskazano także, iż strona dysponuje takimi dowodami, które powstały po wydaniu ostatecznej decyzji i są nimi, wspomniane w skardze, pismo Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia 21 stycznia 2002 r. oraz pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 października 2005 r. Dalej przytoczono treść wyroku NSA z dnia 21 listopada 2007 r. (tj. wyroku, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach dotyczącego odmowie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu), w którym Sąd II instancji wskazał, że "strona skarżąca nie zakwestionowała skutecznie stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe, a następnie przyjętego przez WSA w Gliwicach. Dlatego dalsze rozważania mogą być prowadzone wyłącznie na gruncie stanu faktycznego zaakceptowanego w zaskarżonym wyroku". W tym stanie rzeczy pełnomocnik podatnika stwierdził, iż strona poczyniła takie rozważania na gruncie stanu faktycznego i przekazała do Izby Skarbowej w K. żądanie z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie zwrotu stwierdzonej nadpłaty, przedstawiając konkretne fakty i dowody na gruncie stanu faktycznego, potwierdzające, że w nadpłacie nie nastąpiło przedawnienie. Wobec powyższego pełnomocnik strony skarżącej zaakcentował, iż poglądy wyrażone w przytoczonych wyrokach są dla organów podatkowych wiążące, a wniosek strony o wszczęcie postępowania jest zasadny. Odpowiadając na to pismo procesowe organ odwoławczy wyjaśnił, iż zakres żądania zawartego w piśmie z dnia 30 kwietnia 2008 r. pokrywał się z zakresem postępowania wszczętego na wniosek z dnia 7 marca 2008 r. (zmiana decyzji w sprawie nadpłaty) i został złożony w trakcie postępowania zażaleniowego na postanowienie, którym odmówiono wszczęcia postępowania na wniosek z dnia 7 marca 2008 r. (postanowienie to utrzymano w mocy postanowieniem z dnia [...]). W tym stanie rzeczy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. w piśmie z dnia 28 maja 2008 r. stwierdził, że brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku, gdyż dotyczy ono tego samego żądania, które jest przedmiotem postępowania toczącego się przed organem II instancji. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego ponowił argumentację zawartą w piśmie z dnia 13 czerwca 2008 r. i podał, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania w nowej sprawie wystąpił zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartymi w wyroku z dnia 21 listopada 2007 r. Z tych względów domagał się sprostowania błędów rachunkowych i innych oczywistych omyłek oraz dokonania czynności sprawdzających, o których mowa w art. 272 Ordynacji podatkowej, celem doprowadzenia do sytuacji, w której możliwa stanie się sądowa kontrola zastosowania art. 29 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W konkluzji pisma wskazano, że wyjaśnienie wszelkich spornych kwestii (w tym także odmowy przesłuchania świadków) powinno nastąpić w toku powtórnego postępowania zgodnie ze wskazaniem Sądu, w którym strona ma zagwarantowane wszelkie prawa do obrony swych interesów. Nawiązując do tego pisma procesowego Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał poprzednio prezentowane stanowisko i podkreślił, że bezpodstawne jest twierdzenie pełnomocnika strony skarżącej, iż wnosił on o wszczęcie postępowania w nowej sprawie odnośnie stwierdzonej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. Zaakcentowano także, iż każdy wniosek podatnika o podjęcie postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w zryczałtowanym podatku od przychodów osób fizycznych złożony po wydaniu decyzji ostatecznej w tej sprawie, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego nie może podlegać merytorycznej ocenie. Organ odwoławczy nadmienił także, iż w związku z niniejszym postępowaniem sądowym pełnomocnik podatnika złożył w organie odwoławczym wniosek z dnia 13 sierpnia 2008 r. o wyjaśnienie na podstawie jakich przepisów i w jakim terminie organ podatkowy miał prawo potwierdzić zaistnienie nadpłaty w zryczałtowanym podatku za 1994 r. Odpowiadając na to pismo organ odwoławczy wyjaśnił, iż powyższa kwestia była przedmiotem postępowania podatkowego zakończonego decyzją organu II instancji z dnia [...]. Kolejne obszerne pismo procesowe pełnomocnika skarżącego pochodzi z dnia 23 sierpnia 2008 r. Podkreśla się w nim, że kłamstwem jest twierdzenie organu odwoławczego, jakoby podatnik nie wnosił o wszczęcie postępowania w nowej sprawie. Twierdzeniu temu przeczy żądanie strony zawarte w piśmie z dnia 31 marca 2008 r. (w tym wystąpieniu, w nawiązaniu do wyroku w sprawie o sygn. III SA/Gl 704/06 strona przedłożyła nowe okoliczności faktyczne i okoliczności, które powstały po wydaniu decyzji). W piśmie tym pełnomocnik strony podniósł także, iż powoływanie się przez organ podatkowy na wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2001 r. jest nieuzasadnione ze względu na zaistnienie nowych dowodów i okoliczności. W odpowiedzi na to pismo organ odwoławczy podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko i podał, iż strona skorzystała już z wszelkich możliwych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej, a ponowne rozpoznanie sprawy nadpłaty w podatku dochodowym nie jest z prawnego punktu widzenia możliwe. Pełnomocnik skarżącego nie przyjmuje tego jednak do wiadomości, w okresie od stycznia do sierpnia 2008 r. skierował w tej sprawie ok. 100 różnego rodzaju wniosków i pism, w których wywodzi, że organy podatkowe popełniły błąd w ocenie stanu faktycznego, w związku z czym sprawa nadpłaty powinna być ponownie rozpatrzona. Następne pismo procesowe pełnomocnik skarżącego skierował w dniu 10 września 2008 r. domagając się od organu odwoławczego odpowiedzi na pięć zarzutów, przedstawianych już we wcześniejszych wystąpieniach. W piśmie tym zawarto zastrzeżenie, iż jeżeli przedmiotowe zarzuty zostaną uznane za zasadne należy dokonać z urzędu zwrotu stwierdzonej nadpłaty, a także podać informację o podjętych działaniach zapobiegających w przyszłości tego rodzaju nieprawidłowościom. Odpowiadając na to pismo procesowe organ odwoławczy stwierdził w szczególności, że zawarte w nich żądania wykraczają poza ramy niniejszej sprawy, której przedmiotem jest stwierdzenie istnienia przesłanek skutkujących niedopuszczalnością rozpoczęcia postępowania. W dniu 10 października 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego, w którym domaga się on dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadka – głównej księgowej Drugiego Urzędu Skarbowego w C. (do wniosku tego załączono pismo, w którym Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. wskazał, że dane personalne tej osoby mogą zostać podane wyłącznie wówczas, gdy wystąpi o nie Sąd prowadzący postępowanie). Pełnomocnik skarżącego załączył także pismo z dnia 14 maja 2008 r. skierowane do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C., w którym wskazał na nieprawidłowości, jakich dopuścili się wysokiej klasy specjaliści zatrudnieni w tym organie, którym należy postawić zarzut celowego działania na szkodę podatnika. W piśmie procesowym z dnia 8 października 2008 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż każda decyzja wydana przez uprawniony organ korzysta z domniemania prawidłowości. Zasada trwałości decyzji ostatecznej nie wyklucza jednak pojawienia się w obrocie prawnym decyzji wadliwych i z taką właśnie wadliwością mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organ podatkowy dowiedział się bowiem o zaistnieniu nadpłaty w dniu 18 lipca 1995 r. (strona przedkładając w dniu 18 lipca 1995 r. polecenia przelewu odpowiednio z dnia 16 listopada 1994 r. i z dnia 16 stycznia 1994 r. zmieściła się w 3-letnim terminie, o którym mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych), a urząd w terminie 3 lat od dnia 18 lipca 1995 r. zobowiązany był z urzędu (a więc bez żadnych wniosków podatnika) dokonać zwrotu tejże nadpłaty. Autor omawianego pisma procesowego podkreślił, iż normodawca przyjmuje, że z dniem złożenia w banku prowadzącym rachunek podatnika odpowiedniego polecenia przelewu obowiązek podatkowy wygasa, jako, że z tym dniem następuje zapłata podatku. Wskazał zatem, iż wyjaśnienie wszystkich spornych kwestii powinno nastąpić w toku powtórnego postępowania. Jednocześnie podkreślono, iż ponawiając skargę odnośnie zwrotu stwierdzonych nadpłat podatnik wskazuje nowe okoliczności o fundamentalnym znaczeniu dla sprawy, tj. postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] oraz z dnia [...], które w ocenie pełnomocnika strony obalają mit o przedawnieniu roszczenia. Akcentując, iż na podstawie kserokopii wspomnianych przelewów stwierdzono i zwrócono nadpłatę w podatku dotyczącego pracowników zatrudnionych na umowę zlecenie, wyjaśniono, iż w postanowieniu z dnia [...]. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. odmówił wydania zaświadczenia dotyczącego daty, w której organ I instancji otrzymał polecenia przelewu z dnia 16 listopada 1994 r. i z dnia 16 stycznia 1995 r. Uzasadniając wspomnianą odmowę organ ten podał, iż w ogóle nie otrzymał oryginału polecenia przelewu z dnia 14 listopada 1994 r., a jedynie kserokopię tego dokumentu załączoną do pisma strony z dnia 18 lipca 1995 r. Organ I instancji wyjaśnił także, iż nie jest możliwe wskazanie daty otrzymania polecenia przelewu z dnia 16 stycznia 1995 r., gdyż upłynął termin przechowywania dowodów z tego okresu. Pismem z dnia 10 października 2008 r. pełnomocnik skarżącego powiadomił Sąd o przekazaniu jego wniosków z dnia 26 sierpnia 2008 r. i z dnia 30 sierpnia 2008 r. do Izby Skarbowej w K. O/Z w C., w których wskazał na konieczność ponownego rozpatrzenia żądania z dnia 30 kwietnia 2008 r. W piśmie z dnia 31 października 2008 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z zapytaniem, czy główna księgowa Drugiego Urzędu Skarbowego w C. została powołana na świadka przed sądem. Na rozprawie w dniu 17listopada 2008 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Podkreślił także, iż w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zapadł wyrok, w którym uznano, że wszystkie przelewy dokonane przez (będący w upadłości) Bank A w C., za skuteczne wobec organów skarbowych. Skarga kasacyjna od tego wyroku nie została uwzględniona przez NSA. Wskazał również, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji z powodu działania podmiotu, z którego pośrednictwa musiała skorzystać i zaznaczył, iż na 3 wnioski dotyczące nadpłaty, tylko jeden z nich został uwzględniony. W swojej wypowiedzi pełnomocnik S. W. podkreślił, że jego wniosek o wszczęcie postępowania został oparty na tezie wyroku tut. Sądu z dnia 6 listopada 2006 r. (sygn. akt III SA/Gl 704/06). Wystąpił zatem do Sądu o nakazanie organom podatkowym wskazania podstaw prawnych oraz terminów, które uprawniają te organy do stwierdzenia nadpłaty. Przedłożono także pismo procesowe z dnia 16 listopada 2008 r. zatytułowane "zawiadomienie" (z wnioskiem o przekazanie go do prokuratury, jako zawiadomienia o przestępstwie) oraz kserokopie przelewów bankowych, a także kopie postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]. Zawnioskowano także o zwrot kosztów podróży. Pełnomocnik organu odwoławczego oświadczył, że wskazane powyżej pismo nie wnosi nowych merytorycznych treści do skargi, w związku z czym nie zachodzi potrzeba pisemnego odniesienia się do niego. Podkreślając, że przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 165 a Ordynacji podatkowej wskazał, iż w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o stwierdzeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. i odmowie jej zwrotu z uwagi na upływ terminu przedawnienia. W tym stanie rzeczy pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sądowa kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia sprowadza się do zbadania czy prawidłowo zastosowano w niniejszej sprawie art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej. Zaznaczyć trzeba, iż kontrola ta dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w oparciu o wnioski zawarte w trzech pismach pełnomocnika S. W. złożonych w Drugim Urzędzie Skarbowym w C. w dniach 7 stycznia 2008 r., 9 stycznia 2008 r. oraz 10 stycznia 2008 r. Podkreślić w tym miejscu należy, iż zasadność odmowy wszczęcia postępowania podatkowego na skutek wymienionych pism należy oceniać w oparciu o zawarte w nich żądania i odnieść je do zaistniałych wcześniej w obrocie prawnym rozstrzygnięć, a zgłaszane później przez pełnomocnika skarżącego żądania, wyjaśnienia i wnioski nie mogą w zasadniczy sposób rzutować na wynik tej oceny. W pierwszym ze wspomnianych pism (z dnia 2 stycznia 2008 r., złożonym w dniu 7 stycznia 2008 r.) pełnomocnik wniósł o poprawienie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...] stwierdzającej nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...] zł oraz orzekającej o przedawnieniu roszczenia o zwrot tej nadpłaty. Wskazał, że we wznowionym postępowaniu, które toczy się od dłuższego czasu dostrzegł rażące błędy w prowadzonym postępowaniu podatkowym odnośnie zwrotu powstałej nadpłaty. Podał także, iż "rozpatrując sprawę w trybie wznowieniowym stwierdziłem, że wymieniona decyzja powinna być poprawiona". Pełnomocnik podatnika wyraził także pogląd, że z uwagi na fakt, iż decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] została zaskarżona do WSA w Gliwicach, w trakcie trwania postępowania sądowego nie było możliwe poprawienie tych błędów. Zwrócono także uwagę, iż w piśmie do Ministerstwa Finansów z dnia 6 kwietnia 1999 r. podatnik domagał się wyegzekwowania należności z Banku A, a nie od organu podatkowego, a więc bezzasadnie zarzuca się stronie, że zwlekała z wnioskiem o zwrot nadpłaty. Zarzut ten jest tym bardziej nieuzasadniony, że podatnik nie ma obowiązku występować o wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, a obowiązek żądania zwrotu nadpłaty nie wynika z ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Do omawianego pisma pełnomocnik strony dołączył wszystkie dowody związane ze sprawą (tj. przelewy bankowe, wyroki, pisma Izby Skarbowej w K.) i zażądał, aby na ich podstawie dokonać poprawek błędów pisarskich, rachunkowych (dotyczących terminu przedawnienia) oraz innych oczywistych omyłek. Wskazano, że rozstrzygnięcie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. zawiera kilka oczywistych błędów, które należy poprawić i wydać poprawną decyzję zgodną z ustawą o zobowiązaniach podatkowych. Autor omawianego pisma zwrócił uwagę, że z poleceń przelewów, na których widnieje pieczęć Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C., na pierwszy rzut oka można było się zorientować o zaistniałej nadpłacie, którą należało zwrócić z urzędu w terminie 3 miesięcy. Na przeszkodzie temu stanęła, zdaniem pełnomocnika podatnika, rewizja nadzwyczajna, którą Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł od wyroku NSA z dnia 29 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Ka 1652/95). Oznacza to, że bieg terminu do zwrotu tej nadpłaty został przerwany przez czynność przed sądem. Wskazane postępowanie sądowe zostało zakończone 19 września 1997 r., a więc przerwa w biegu terminu do zwrotu nadpłaty trwała od dnia 16 stycznia 1995 r. do dnia 19 września 1997 r. Nowy termin zwrotu liczy się zatem od dnia 19 września 1997 r. do końca 2000 r. W konkluzji omawianego pisma stwierdzono, iż w dniu powzięcia wiadomości przez Urząd Skarbowy w C. o kończącym się postępowaniu organ podatkowy upewniwszy się, że nadpłata nie podlega zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe powinien (zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 330 Ordynacji podatkowej) z urzędu dokonać zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem liczonym od dnia 1 stycznia 1994 r. Pismem z dnia 8 stycznia 2008 r. (złożonym w dniu 9 stycznia 2008 r.) pełnomocnik strony w nawiązaniu do powyższego pisma wniósł o powołanie z urzędu biegłego celem wydania opinii dotyczącej stanu faktycznego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego za 1994 r. Kolejnym pismem z dnia 8 stycznia 2008 r. (złożonym w dniu 10 stycznia 2008 r.) pełnomocnik strony wystąpił do Drugiego Urzędu Skarbowego w C. o wskazanie przyczyn, które uniemożliwiły organowi podatkowemu zwrot z urzędu nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1994 r. w terminie ustalonym w art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. W piśmie tym podkreślono, że ustawa o zobowiązaniach podatkowych jest tak skonstruowana, aby organ podatkowy stwierdziwszy, że wystąpiła nadpłata jak najszybciej zwracał ją z urzędu. Wszystkie wspomniane powyżej pisma dotyczą zatem sprawy zwrotu nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, która zaistniała w związku z niezwróceniem podatnikowi nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. Zaistnienie tej nadpłaty (w kwocie [...] zł) stwierdzono decyzją Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...], w której jednocześnie orzeczono o przedawnieniu roszczenia o zwrot tej nadpłaty. Na marginesie wspomnieć warto, że W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż podatnik w dniu 23 stycznia 1995 r. złożył informację o wysokości uzyskanego przychodu objętego zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. PIT-28, z której wynikało zobowiązanie w kwocie [...] zł. Wobec faktu, iż Bank A w C. za pośrednictwem którego podatnik dokonywał wpłat podatku nie zrealizował jego polecenia przelewu co do kwoty [...] zł, podatnik, ponownie, w dniu 16 stycznia 1995 r. bezpośrednio uiścił kwotę [...] zł, a jednocześnie zgłosił powyższą wierzytelność do masy upadłości Banku A i została ona uznana. Wobec tych okoliczności organ I instancji we wspomnianej decyzji stwierdził nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych osób fizycznych za 1994 r. w kwocie [...] zł Organ ten orzekł jednocześnie o przedawnieniu roszczenia o zwrot tej nadpłaty, gdyż zgodnie z mającym zastosowanie w niniejszej sprawie art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 1994 r. nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat od końca roku, w którym powstała lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru. Za datę powstania nadpłaty uznano w niniejszej sprawie (zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych) dzień złożenia zeznania rocznego (tj. 22 stycznia 1995 r.), a zatem prawo o dochodzenia jej zwrotu przedawniło się z dniem 31 grudnia 1998 r. Oznacza to, że wniosek z dnia 6 kwietnia 1999 r. (zawarty w piśmie do Ministerstwa Finansów z tego dnia), w którym podatnik po raz pierwszy wniósł o zwrot nadpłaconego podatku jest prawnie bezskuteczny. Przedstawiona decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] nr [...], a skargę na to rozstrzygnięcie organu odwoławczego oddalono wyrokiem NSA w Warszawie O/Z w Katowicach z dnia 29 stycznia 2003 r. (sygn. akt I SA/Ka 2498/01). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji stwierdził, iż organy podatkowe trafnie przyjęły, iż skarżący wystąpił z żądaniem zwrotu nadpłaty po upływie terminu przedawnienia wynikającego z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który to przepis należało zastosować w niniejszej sprawie. Bezsporne jest zatem, iż sprawa nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. została załatwiona decyzją ostateczną (której legalność dodatkowo potwierdził sąd administracyjny) i rozstrzygnięcie to nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Nie może też budzić wątpliwości, iż wioski zawarte w omawianych w niniejszej sprawie pismach nie zawierają żądania wzruszenia decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] czy też utrzymującej ją w mocy decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia [...] w trybie nadzwyczajnym. W pierwszym z nich pełnomocnik podatnika powołuje się na wnioski, jakie nasunęły mu się w ramach wznowionego postępowania, a więc jednoznacznie formułuje swoje żądania poza postępowaniem dotyczącym wznowienia postępowania. Zawarte w nim żądanie sprostowania decyzji także nie może być uznane za wniosek o uruchomienie nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji podatkowej. Oczywistym jest również, że dowód z opinii biegłego nie może być przeprowadzony poza postępowaniem podatkowym, a wnioskowanie o jego dopuszczenie nie może wskazywać na jakąkolwiek ustawową przesłankę wzruszenia decyzji podatkowej. Domaganie się wskazania przyczyn, które uniemożliwiły organowi podatkowemu zwrot z urzędu nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1994 r. również nie zawiera w sobie wniosku o wzruszenie decyzji w trybie nadzwyczajnym. Wskazane intencje strony potwierdza także w sposób jednoznaczny wywodzenie zasadności wszczęcia postępowania w nowej sprawie (a więc postępowania innego niż wzruszenie decyzji w trybach nadzwyczajnych) z tezy zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 704/06. W sprawie tej oddalono skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie uchylenia (w trybie wznowienia postępowania) decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w C. z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...], stwierdzającą nadpłatę w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. w kwocie [...] zł oraz odmawiającą jej zwrotu z uwagi na upływ terminu przedawnienia. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, iż "okoliczności i dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji, a jeżeli powstały po wydaniu decyzji ostatecznej, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania". Teza ta, wyjaśniająca istotę wznowienia postępowania podatkowego z uwagi na przesłankę wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, która wymaga, aby nieznane organowi, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji i po jej wydaniu decyzji wyszły na jaw, co wyklucza dopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o nowe dowody lub okoliczności faktyczne zaistniałe po wydaniu decyzji potwierdza, iż w analizowanych pismach zawarto w istocie żądanie ponownego rozpoznania sprawy nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. Konstatacja o istocie żądań zawartych w analizowanych pism znajduje również potwierdzenie w skardze inicjującej postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, w której pełnomocnik skarżącego wskazuje jednoznacznie, iż podstawę więc wszczęcia w nowej sprawie dają dowody, które powstały po wydaniu decyzji ostatecznej i są to: pismo Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...] oraz pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 października 2005 r." i na podstawie tych dokumentów złożył nowe pisma. Na marginesie wspomnieć w tym miejscu warto, że pismo Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia 21 stycznia 2002 r. stanowi odpowiedź na skargę złożoną do NSA O/Z w Katowicach na decyzję Izby Skarbowej w K. O/Z w C. z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w C. o umorzeniu postępowania w sprawie uzupełnienia dowodu wpłaty zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2000 r. Odnośnie tego pisma pełnomocnik skarżącego wskazuje na pogląd wyrażony na str. 4, w którym stwierdzono, że organ I instancji zobowiązany był przepisami prawa potwierdzić istnienie nadpłaty, gdyż podatnicy, którzy z winy banków zalegali pierwotnie z zapłatą podatków, po ujednoliceniu stanowiska w tej sprawie we wrześniu 1997 r. przez Biuro Orzecznictwa Sądu Najwyższego stali się wierzycielami organów podatkowych. Organ ten musiał jednakże odmówić zwrotu tejże nadpłaty, gdyż pełnomocnik strony podjął starania o odzyskanie (nadpłaconej niewątpliwie kwoty) znacznie po terminach dopuszczających taki zwrot. W ocenie pełnomocnika skarżącego, wyrażonej w odniesieniu do tego pisma – organ I instancji miał, od dnia 19 września 1997 r., obowiązek zwrócić nadpłatę. Pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 października 2005 r. jest natomiast odpowiedzią na zapytanie pełnomocnika strony zawarte w piśmie z dnia 14 maja 2005 r. dotyczące momentu powiadomienia organu I instancji o ujednoliceniu wykładni pojęcia zapłaty podatku. Wyjaśniono w nim, że niemożliwe jest ustalenie takiej daty, a we fragmencie zakreślonym przez pełnomocnika skarżącego organ odwoławczy wskazał, iż Drugi Urząd Skarbowy w C. nie mógł zwrócić nadpłaty w ramach wniosku złożonego w dniu 18 lipca 1995 r., mimo załączonych do niego kserokopii przelewów, gdyż po pierwsze zawierał on żądanie zwrotu odsetek zapłaconych tytułem podatku za październik 1994 r., a po wtóre w tym czasie nieznana była jeszcze interpretacja Biura Orzecznictwa SN, a zatem postępowanie w tym zakresie było ówcześnie bezprzedmiotowe. Wskazując istotę żądania strony wyrażonego w analizowanych w niniejszej sprawie pismach strony nie można także tracić z pola widzenia faktu, że pełnomocnik podatnika, doskonale zorientowany w przepisach zawartych w ustawie o zobowiązaniach podatkowych oraz Ordynacji podatkowej, precyzyjnie formułuje żądania wszczęcia postępowania w trybach nadzwyczajnych i jak wynika z akt sprawy oraz odpowiedzi na skargę takie jednoznacznie brzmiące liczne żądania zostały złożone i załatwione w odrębnych postępowaniach. Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, iż organy podatkowe obu instancji zasadnie przyjęły, iż – jak wykazano powyżej – strona w pismach z dnia 2 stycznia 2008 r. i z dnia 8 stycznia 2008 r. domagała się ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. Art. 165 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), którego zastosowanie jest przedmiot kontroli sądowej w niniejszej sprawie stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zawarty w tym przepisie "zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3288/06, LEX nr 317285). Z kolei art. 245 § 1 pkt 4 tej ustawy przewiduje nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. "O tożsamości sprawy w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (...) można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy" (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2003 r., sygn. akt I SA/Lu 975/02, LEX nr 102508). "Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej jest jej wydanie w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Chodzi tu o sytuację, w której rozstrzygnięto dwa razy tę samą sprawę". (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 743/00, LEX nr 53971). Wobec powyższego stwierdzić należy, iż żądanie ponownego rozpoznania sprawy nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994 r. nie mogło podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu, gdyż doprowadziłoby do wydania nieważnej decyzji. Na marginesie zauważyć także warto, nie wnikając w żadnym stopniu w kwestię legalności odmowy zwrotu przedmiotowej nadpłaty, że zasada, zgodnie z którą upływ określonego czasu wyłącza dopuszczalność zwrotu nadpłaty została zaaprobowana przez ustawodawcę. Reguła ta, którą zawarto m.in. w art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t.j. Dz.U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1994 r., oznacza, iż dochodzenie nadpłaty przestaje być z upływem określonego terminu zawitego możliwe. Wskazane wyłączenie dopuszczalności żądania zwrotu nadpłaty statuuje zatem przedawnienie roszczenia o zwrot każdej nadpłaty, niezależnie od merytorycznej argumentacji, o którą oparto owo (spóźnione) żądanie. Innymi słowy - przekonanie podatnika o słuszności otrzymania zwrotu nadpłaty i wielokrotne przytaczanie argumentów, które w jego ocenie potwierdzają zasadność tego żądania nie może przesądzać o dopuszczalności prowadzenia powtórnego postępowania w tej samej sprawie, a także wyłączać stosowanie przepisów, które jednoznacznie przewidują (niesłuszne w ocenie strony) skutki upływu określonego czasu. Mając zatem na uwadze powyższe Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło