I SA/Gl 335/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-10-22
Skład orzekający: Anna Wiciak, Eugeniusz Christ, Małgorzata Wolf-Mendecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów zobowiązanego, jest związany stanowiskiem wierzyciela, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny są tym samym podmiotem?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie jest związany stanowiskiem wierzyciela, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny są tym samym podmiotem. W takiej sytuacji wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela jest bezprzedmiotowe, a organ odwoławczy powinien merytorycznie rozpoznać zarzuty zobowiązanego. Zaskarżone postanowienie zostało uchylone z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Zobowiązany podniósł zarzut przedawnienia należności, powołując się na trzyletni termin wynikający z Ordynacji podatkowej, podczas gdy ZUS stosował pięcioletni termin wynikający z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ egzekucyjny i wierzyciel (ZUS) uznali zarzuty za nieuzasadnione, opierając się na stanowisku wierzyciela. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie, ograniczając się do kwestii związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędziowie NSA Eugeniusz Christ (spr.), Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącego kwotę "[...]" tytułem zwrotu kosztów postępowania;
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. Nr 229,poz. 1954 ) – Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia pana Z. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] Nr [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o Nr
[...] z dnia [...], zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że organ egzekucyjny Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. prowadził przeciwko panu Z. K. postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy, wystawiony na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] nr [...] orzekającej o jego odpowiedzialności jako prezesa Spółki z o.o. A za nie uiszczone zaległości w składkach przypadających na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Przyczyną tego stanu rzeczy stała się bezskuteczność postępowania egzekucyjnego prowadzonego bezpośrednio wobec zarządzanej przez stronę Spółki. Po wystawieniu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia [...] Nr [...], dokonał zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego w firmie B, doręczonym zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 10 listopada 2006 r.
Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 15 listopada 2006 r. zobowiązany wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wskazując przedawnienie zobowiązania objętego przymusowym dochodzeniem. Powołując się na treść art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej zobowiązany twierdził, że trzyletni okres przedawnienia minął w 2005 r.
Wymagane z nakazu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowisko wierzyciela – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wyrażone w postanowieniu z dnia [...] Nr [...] nie podzieliło poglądu strony i orzekło o wymagalności należności objętej jego tytułem wykonawczym. Wobec tego, również prowadzący postępowanie egzekucyjne Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S., mając na uwadze wiążącą go wypowiedź wierzyciela, konsekwentnie postanowieniem z tego samego dnia uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony.
Organ odwoławczy stwierdził, że w zażaleniu na to postanowienie zobowiązany podniósł niedopuszczalność zastosowania przepisów o przedawnieniu wynikających z art. 24 ust. 5 d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przewidującego pięcioletni termin przedawnienia, zamiast trzyletniego, wynikającego z art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż inna interpretacja byłaby sprzeczna z zasadą nie działania prawa wstecz.
Organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwanej dalej ustawą egzekucyjną wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. – jako uprawniony do dochodzenia swoich roszczeń w trybie egzekucji administracyjnej, o czym stanowi art. 1a pkt 13 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wystawił tytuł wykonawczy przekazany do realizacji Dyrektorowi Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S.
Ponieważ sposób rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny zarzutu wymienionego m.in. w art. 33 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej jest ściśle uzależniony, z nakazu art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, od stanowiska wierzyciela, zatem Dyrektorowi Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w S. nie pozostawało nic innego, jak tylko potwierdzić wymagalność obowiązku objętego przymusowym dochodzeniem przez wierzyciela, a negowaną w zażaleniu strony. Dlatego też według organu odwoławczego brak było podstaw uwzględnienia zażalenia.
W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pan Z. K. wniósł o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w S. zarzucając naruszenie art. 33 pkt 1 w związku z art. 34 ust. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na ich niezastosowaniu oraz art. 24 ust. 5 d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, polegające na jego błędnej interpretacji.
Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że wprowadzony art. 24 ust. 5 d na mocy ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ) obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. pogarsza jego sytuację dlatego niedopuszczalna jest interpretacja prowadząca do wniosku, że art. 24 ust. 5d, który wszedł w życie
1 stycznia 2003 r. odnosi się również do zobowiązań strony ustalonych decyzją wydaną w dniu 13 lutego 2002 r. Zdaniem skarżącego zaprezentowane przez organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu stanowisko jakoby przedmiotowa zmiana miała zastosowanie do wszystkich zobowiązań istniejących w dniu 1 stycznia 2003 r. jest całkowicie sprzeczna z zasadą lex retro non agit.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga okazała się uzasadniona aczkolwiek głównie z przyczyn w niej niewskazanych.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia w zakresie wyznaczonym przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd stwierdza, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że rozstrzygając sprawę organ odwoławczy nie rozpoznał jej merytorycznie uznając, iż przedmiotem kontroli instancyjnej była wyłącznie kwestia związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów a nie ich zasadność oraz, że organ odwoławczy nie odniósł się do prawidłowości podjętych i zaskarżonych rozstrzygnięć w sytuacji gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym był w istocie ten sam podmiot w postaci Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Przepis art. 1a pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wyjaśnia, że ilekroć w ustawie tej jest mowa o organie egzekucyjnym rozumie się przez to organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących prowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze prawnym (...).
Zgodnie z treścią art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10 (...) organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5, wypowiedź wierzyciela, jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W myśl art. 34 § 4 tej ustawy organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, z tym że jeżeli wierzyciel uznał zarzuty za uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie, które rozpatruje organ odwoławczy ( art. 34 § 5 ustawy egzekucyjnej ).
Organami egzekucyjnymi są podmioty i jednostki wymienione w art. 19 i art. 20 ustawy egzekucyjnej. Nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji ( art. 23 § 1 ustawy egzekucyjnej ), które są jednocześnie organami odwoławczymi dla postanowień wydawanych przez nadzorowane organy egzekucyjne ( art. 23 § 4 pkt 1 ) oraz organami sprawującymi kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne ( art. 23 § 4 pkt 2 ).
Stosownie do treści art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dalej ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji o określonym tym przepisem zakresie. Natomiast przepis art. 83 c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ubezpieczeniach społecznych, stanowi, że do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby skarbowej. Od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Zapis ten stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej, iż na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie.
Z treści art. 17 § 1 ustawy egzekucyjnej wynika, że rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Natomiast przepis art. 18 tej ustawy stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednio zastosowanie przepisy k.p.a. o ile przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej. Z uwagi na fakt, że postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym mają charakter merytoryczny należy do nich odpowiednio stosować przepisy dotyczące decyzji wydawanych w postępowaniu administracyjnym ogólnym. Skoro zaś przepisy ustawy egzekucyjnej nie regulują kwestii związanych z rozstrzygnięciami organu odwoławczego wydanymi na skutek rozpatrzenia zażalenia na postanowienie opisane w art. 17 § 1 tej ustawy to należy uznać, że w tym przypadku następuje to stosownie do treści art. 138 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji należy uznać, że organ odwoławczy orzekający na skutek zażalenia na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, wydanego na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, ponownie rozpoznaje i rozstrzyga sprawę co do jej istoty, nie wychodząc poza zakres rozpoznania organu egzekucyjnego. Kompetencje organu odwoławczego obejmują między innymi korygowanie wad prawnych postanowienia organu egzekucyjnego polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego. Jest rzeczą oczywistą, że z użytego w art. 138 § 1 k.p.a. sformułowania " w tym zakresie" wynika, że organ odwoławczy nie może orzekać w innym zakresie, niż uczynił to przed nim organ pierwszoinstancyjny.
W sprawie pozostaje bezsporne, że Dyrektor oddziału ZUS w S., działając jako organ egzekucyjny, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez ZUS Oddział w S. obejmującego zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne w oparciu o decyzję ZUS Oddział w S. z dnia 13 lutego 2002 r. orzekającej o odpowiedzialności zobowiązanego jako osoby trzeciej za przedmiotowe zaległości. Decyzja została doręczona zobowiązanemu, w sposób zastępczy, po dwukrotnym awizowaniu w marcu 2002 r. i wobec jej niezastrzeżenia stała się decyzją ostateczną. Wszczęcie egzekucji nastąpiło natomiast w dniu 10 listopada 2006 r., kiedy to doręczono zobowiązanemu tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Zobowiązany w oparciu o przepis art. 33 pkt 1 i 10 ustawy egzekucyjnej wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc, że egzekwowana należność uległa przedawnieniu w związku z treścią art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej i upływem trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej.
Organ egzekucyjny ( Dyrektor oddziału ZUS ) zwrócił się do wierzyciela ( ZUS Oddział w S. ) o zajęcie stanowiska w zakresie powołanego zarzutu. Wierzyciel zarzut zobowiązanego uznał za nieuzasadniony, podobnie jak organ egzekucyjny, który powołał się na stanowisko wierzyciela. Zarówno postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela jak i postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów sporządziła i podpisała ta sama osoba zastępca Dyrektora Oddziału ZUS w S.
Oceniając zasadność takiego postępowania Sąd stwierdza, że w sytuacji gdy organem egzekucyjnym jest Dyrektor oddziału ZUS, wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela było bezprzedmiotowe, skoro ZUS, jako państwowa osoba prawna o jednolitej organizacji ( struktura posiadająca osobowość prawną ) był zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym. "Postępowanie i postanowienia z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) są bezprzedmiotowe, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna ( ten sam podmiot )" – patrz wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt FSK 2677/04, podobnie wyrok WSA z dnia 11 paździerika 2005 r. sygn. akt II FSK 609/05. W wypadku, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to jeden i ten sam podmiot, przeprowadzenie postępowania procedowania przewidzianego w art. 34
§ 1 ustawy egzekucyjnej jest oczywiście bezprzedmiotowe, gdyż nie tylko nie chroni uprawnień zobowiązanego ale narusza nadto interesy wierzyciela, prowadząc do oczywistego przedłużenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego ( wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 775/05 ).
Tym samym uzasadniony wydaje się być pogląd, że obowiązek wydania postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych w ograniczonym zakresie występuje tylko wówczas, gdy egzekucję prowadzi inny niż wierzyciel podmiot. Trudno bowiem uznać za celowe zwracanie się organu egzekucyjnego
" do samego siebie" o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów, skoro ich rozpoznanie i wydanie w tym przedmiocie postanowienia należy do kompetencji organu egzekucyjnego będącego wierzycielem.
Przepis art. 83 c ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach społecznych nie normuje obowiązku wydania opisanego w nim postanowienia lecz jedynie kwestię jego zaskarżenia. O tym czy postanowienie to powinno być wydane decydują przepisy ustawy egzekucyjnej. Skoro zaś wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 34
§ 1 ustawy egzekucyjnej, jest obligatoryjne tylko wówczas, gdy wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym prowadzącym dane postępowanie to tym samym ZUS łączący te dwie funkcje mógł orzekać tylko w przedmiocie zgłoszonych zarzutów bez wydawania odrębnego postanowienia w sprawie swojego stanowiska jako wierzyciela. Nie był więc związany swoim własnym stanowiskiem, a przez to nie mógł również uzależniać rozstrzygnięcia o zgłoszonych zarzutach od treści bezprzedmiotowego postanowienia wcześniej przez siebie wydanego. Wydając zaskarżone orzeczenie organ odwoławczy nie uwzględnił tej kwestii i nie odniósł się do zasadności postępowania organu egzekucyjnego ani też prawidłowości formalnej i merytorycznej postanowienia pierwszoinstancyjnego. Postanowienie to powinno spełniać wymogi opisane w art. 107 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej. Warto także podnieść, że postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, jako ostateczne orzeczenie zawierające wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów wymienionych w art. 33 pkt 1 – 5 ustawy egzekucyjnej, wiąże wyłącznie organ egzekucyjny ( art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej ) wydający postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Postanowienie, o którym mowa w art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, jest rozstrzygnięciem pierwszoinstancyjnym, na które służy zażalenie ( art. 34 § 5 ustawy egzekucyjnej ). W zażaleniu zobowiązany oraz wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym mogą kwestionować ustalenia organu egzekucyjnego zawarte w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów w tym również te, które z mocy prawa wiązały organ egzekucyjny o ile istniał obowiązek ich wydania; bez możliwości odrębnego zaskarżenia. Strona postępowania egzekucyjnego może bowiem żądać weryfikacji rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego zapadłego w sprawie zgłoszonych zarzutów, a więc w sprawie obejmującej zarówno zarzuty jak i stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
W tym przypadku rozpoznając zażalenie organ odwoławczy zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy zgłoszonych zarzutów, a nie tylko sprawy związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela co do tych zarzutów.
Należy również zauważyć, że wiążący dla organu egzekucyjnego charakter wypowiedzi wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie pozbawia organu odwoławczego możliwości dokonywania oceny tej wypowiedzi przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Organ odwoławczy nie jest bowiem organem egzekucyjnym, o którym mowa w art. 1 a pkt 7 ustawy egzekucyjnej a nie organem wymienionym w art. 19 lub art. 20 tej ustawy. Ustawa egzekucyjna nie stanowi o związaniu organu odwoławczego stanowiskiem wierzyciela. Nakłada na ten organ jedynie obowiązek rozpatrzenia w określonym terminie zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów. Trudno przyjąć by ustawodawca ograniczył kompetencje organu odwoławczego w sprawie zarzutów wyłączenia do badania czy organ egzekucyjny był czy nie był związany wypowiedzią wierzyciela bez odniesienia się co do merytorycznej zasadności zarzutów. Jeżeli uznać, że stanowisko wierzyciela przyjęte w postanowieniu co do którego nie przysługuje środek zaskarżenia wiązałoby nie tylko organ egzekucyjny wydający postanowienie w sprawie zarzutów, ale również organ odwoławczy rozpoznający zażalenie na to postanowienie to mogłoby dość do sytuacji, w której wyłącznie wierzyciel, w dowolny sposób, decydowałby o prowadzeniu egzekucji bez możliwości weryfikacji jego wypowiedzi jako jednej ze stron tego postępowania.
Rozpoznając zażalenie na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów organ odwoławczy zobowiązany jest rozpoznać sprawę w pełnym zakresie tj. w granicach zakreślonych tym postanowieniem co oznacza konieczność badania stanowisk zobowiązanego i wierzyciela ( o ile nie jest organem egzekucyjnym ) zawartych w zarzutach i postanowieniu wydanym w ich sprawie. Rzeczą organu odwoławczego jest rozstrzygnięcie sprawy zarzutów co do jej istoty, a więc ich zasadności bądź bezzasadności przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności oraz aktów i czynności podjętych przed jego wydaniem. W przypadku, gdy wydane w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela, nie podlega odrębnemu zaskarżeniu wiążąc organ egzekucyjny przy rozpoznaniu zarzutów, mimo, iż nie znajduje uzasadnienia bądź narusza prawo, organ odwoławczy kontrolując prawidłowość postępowania wierzyciela wydaje rozstrzygnięcie uwzględniające istniejący w sprawie stan faktyczny i prawny, stosując przepis art. 142 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej. Organ odwoławczy ustosunkowuje się do zarzutów skierowanych przeciwko postanowieniu wierzyciela w uzasadnieniu postanowienia wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów. W tym wypadku organ odwoławczy, nie będący organem egzekucyjnym, nie jest związany stanowiskiem wierzyciela.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie rozważył również i tej kwestii poprzestając na ogólnym stwierdzeniu związania organu egzekucyjnego wypowiedzią wierzyciela. Organ odwoławczy nie zajął stanowiska co do podniesionych w zażaleniu zarzutów, nie zweryfikował wypowiedzi wierzyciela co do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania przez co uniemożliwił Sądowi ocenę prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę przeciwegzekucyjną.
Organ odwoławczy uchylił przepisowi art. 34 § 5 ustawy egzekucyjnej uznając, iż nie posiada kompetencji do badania prawidłowości postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów w zakresie stanowiska wierzyciela wiążącego ten organ w sytuacji, gdy był do tego zobowiązany bądź z uwagi na fakt, iż wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot bądź ze względu na niezaskarżalność wydanego przez wierzyciela postanowienia w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego.
Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć i miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy oceni zasadność prowadzenia postępowania i wydanie postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, prawidłowość postanowienia organu egzekucyjnego w tym co do jego zupełności, a następnie zbada zarzuty zobowiązanego i dokona ich analizy w świetle znajdujących zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym sprawy przepisów prawa. Dopiero merytoryczne rozstrzygnięcie o zarzutach przeciwegzekucyjnych przez organ odwoławczy pozwoli Sądowi na ocenę legalności wydanego postanowienia. Dlatego też Sąd nie rozstrzygał o zasadności podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Ze względu na powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło