I SA/Gl 345/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. w kwestii wniosku skarżącego z dnia 23 kwietnia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a pozostawić wniosek bez rozpoznania. Skarżący M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]., nr [...], w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki "A" sp. z o.o. w B. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 2 kwietnia 2015 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie przewidzianym do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący w piśmie z dnia 23 kwietnia 2015 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku zapłaty tego wpisu. Ponieważ wniosek ten nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał stronę do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, według załączonego wzoru, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku zawartego w piśmie z dnia 23 kwietnia 2015 r. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie z dnia 30 kwietnia 2015 r., wysłane wraz z drukiem PPF na adres wnioskodawcy podany w skardze, awizowano dwukrotnie z uwagi na nieobecność adresata, tj. w dniach 7 i 15 maja 2015 r. Ostatecznie przesyłkę wydano skarżącemu w dniu 22 maja 2015 r. W piśmie procesowym z dnia 29 maja 2015 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), złożonym w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 344/15, skarżący wskazał, że w załączeniu przesyła wnioski o przyznanie prawa pomocy. Przesyłka pocztowa nie zawierała jednakże żadnego innego dokumentu. Następnie wraz z pismem przewodnim, nadanym w placówce pocztowej w dniu 2 czerwca 2015 r., skarżący nadesłał wypełniony druk PPF. Zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2015 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego z dnia 23 kwietnia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy z uwagi na złożenie po terminie wymaganego formularza PPF. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia zwrócił uwagę, że skutek doręczenia wezwania z dnia 30 kwietnia 2015 r. nastąpił w dniu 21 maja 2015 r. z uwagi na brzmienie przepisu art. 73 P.p.s.a. Z kolei w dniu 22 czerwca 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw na powyższe zarządzenie referendarza sądowego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania przez Sąd. W jego treści zakwestionował uznanie, iż skutek doręczenia wezwania z dnia 30 kwietnia 2015 r. nastąpił zanim przesyłka została faktycznie wydana adresatowi. Podkreślił, że w jego urzędzie pocztowym nie ma możliwości odbioru przesyłek po terminie. Wnioskodawca przyznał, że popełnił błąd nie dołączając do pierwszej swojej przesyłki formularza PPF, tym niemniej niezwłocznie uzupełnił ten brak i przesłał komplet dokumentów przy kolejnym piśmie z dnia 2 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącego – w przypadku osób fizycznych – załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 P.p.s.a. (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. w ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro tak jest, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku, tj. złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Wypada również zwrócić uwagę na regulację art. 73 P.p.s.a., według którego, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 cytowanej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Jednocześnie uznać należy, że wezwanie referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2015 r., wbrew twierdzeniom strony, doręczono ze skutkiem na dzień 21 maja 2015 r. Dzieje się tak, bowiem przesyłkę, zawierającą powyższe wezwanie, awizowano po raz pierwszy w dniu 7 maja 2015 r. Co więcej przesyłkę awizowano powtórnie. Tymczasem urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy został nadany do tut. Sądu dopiero w dniu 2 czerwca 2015 r., a zatem po upływie terminu. Tym samym złożenie przez skarżącego formularza PPF dokonane po upływie wyznaczonego terminu jest z mocy art. 85 P.p.s.a. czynnością bezskuteczną. Powyższego wniosku nie zmienia przywołana przez skarżącego w sprzeciwie argumentacja dotycząca wydania przesyłki po upływie czternastodniowego terminu od daty jej pierwszego awizowania. Nawet gdyby przyjąć, że skutek doręczenia wezwania referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2015 r. nastąpił dopiero w dacie faktycznego odbioru przesyłki przez wnioskodawcą, tj. 22 maja 2015 r., to przyjdzie stwierdzić, że nadanie formularza w urzędzie pocztowym w dniu 2 czerwca 2015 r. zostało uczynione także po terminie. Ponadto Sąd badając, czy powyższa czynność została dokonana w terminie ustawowym nie był uprawniony do badania przyczyn ewentualnego uchybienia temu terminowi. Rygor przewidziany w art. 257 P.p.s.a. ma bowiem charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany, ani przedłużany (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 358/13, opubl. w Lex nr 1319065). W związku z powyższym, na podstawie art. 257 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.