I SA/Gl 355/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędziowie NSA Eugeniusz Christ, Przemysław Dumana, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2008r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił J. B. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 0,00 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że w 2005 r. podatnik uzyskał dochód do opodatkowania w kwocie [...]zł z tytułu umowy zlecenia, od którego należny podatek wyniósł 0,00 zł. Płatnik – firma A Spółka z o.o. - od dochodu pobrał w roku podatkowym zaliczki w kwocie [...]zł. Organ stwierdził, ze wobec powyższego nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. wyniosła [...]zł. W uzasadnieniu wymienionej decyzji organ odniósł się do wykazanego przez podatnika w zeznaniu podatkowym CIT-37 za 2005 r. odliczenia z tytułu wydatków na remont i modernizację lokalu mieszkalnego. W zeznaniu podatkowym podatnik wykazał wydatki w kwocie [...] zł., z czego do odliczenia od podatku przypadała kwota [...]zł. Stwierdzono, że w postępowaniu podatkowym podatnik nie przedłożył dowodów poniesienia wydatków, ani nie udokumentował prawa do lokalu mieszkalnego. Z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji wynikało, że podatnik zajmował lokal mieszkalny należący do zasobów Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej B w C. Wysokość odpisu na fundusz remontowy wynosiła miesięcznie [...]zł, a w ciągu roku [...]zł. Odpis na fundusz mieszkaniowy był składnikiem należności czynszowych. Ustalono, że w 2005 r. J. B. nie dokonywał żadnych wpłat do Spółdzielni Mieszkaniowej na poczet należności czynszowych, w tym na fundusz remontowy, W 2005 r. podatnik otrzymywał dodatek mieszkaniowy w łącznej kwocie [...]zł. na pokrycie opłat czynszowych, który w całości przekazywany był bezpośrednio na rachunek Spółdzielni. W tym stanie faktycznym organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że kwota zarachowana przez Spółdzielnię Mieszkaniową na poczet funduszu remontowego w wysokości łącznej [...]zł. nie podlegała odliczeniu od podatku dochodowego. Zgodnie bowiem z art. 27a ust. 6 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatki poniesione na wyodrębniony fundusz mieszkaniowy podlegają odliczeniu, jeżeli nie zostały zwrócone w jakiejkolwiek formie. Na poniesienie innych wydatków podatnik nie przedstawił żadnych dowodów. Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie. W ocenie podatnika decyzja organu pierwszej instancji jest niezgodne z obowiązującym prawem i nie odpowiada rzeczywistym zobowiązaniom wobec Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że wykazana przez podatnika w zeznaniu rocznym PIT-37 za rok 2005 r. nadpłata w kwocie [...] zł. jest nieprawidłowa. Zwrócono uwagę, że zwrotowi podlega kwota faktycznie pobrana i wpłacona przez płatnika na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych, tj. kwota [...]zł. Powołując się na art. 72 par. 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdził, że zwrotowi podlega kwota faktycznie pobrana i wpłacona przez płatnika na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r., tj. kwota [...]zł. W dalszej kolejności organ odniósł się do kwestii obniżenia podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. Powołując się na ten przepis Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że podatek dochodowy od osób fizycznych, o których mowa w art. 3 ust. 1, obliczony zgodnie z art. 27 i obniżony o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2 – 15 ww. przepisu, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na remont i modernizację – zajmowanego na podstawie tytułu prawnego – budynku mieszkalnego oraz wpłaty na wyodrębniony fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej, utworzony na podstawie odrębnych przepisów. Zwrócono jednakże uwagę, że w myśl art. 27a ust. 7 pkt 1 ustawy podatkowej, wydatki poniesione z tytułu wpłat na fundusz remontowy podlegają odliczeniu pod warunkiem, że nie zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie. Tymczasem, co podkreślono, J. B. otrzymał w 2005 r. dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł., który był przekazywany bezpośrednio do Spółdzielni Mieszkaniowej B na pokrycie należności czynszowych oraz wpłat na fundusz remontowy. Zaakcentowano, że na poczet funduszu remontowego zaliczono kwotę [...]zł. Zaznaczono przy tym, że podatnik w 2005 r. nie dokonywał osobiście żadnych wpłat do Spółdzielni Mieszkaniowej na poczet należności czynszowych, w tym na fundusz remontowy. Tym samym organ skonstatował, że J. B. nie miał prawa do skorzystania z ulgi podatkowej z tytułu wpłat na fundusz remontowy. W końcowym fragmencie uzasadnienia decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że J. B. zadeklarował do odliczenia wydatki z tytułu remontu i modernizacji lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł. Zakwestionowane w postępowaniu podatkowym wydatki z tytułu funduszu remontowego wyniosły [...]zł. Na wydatki w kwocie [...]zł. ([...] – [...]) podatnik nie przedstawił żadnych dowodów stwierdzających ich poniesienie, w związku z czym nie mogły być one uwzględnione. W skardze na powyższą decyzję podatnik podniósł, ze zaskarżone rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące i mija się z dowodami, które przedstawił w Urzędzie Skarbowym w B. Podatnik nie zgodził się z tym, że nie udowodnił prawa do lokalu mieszkalnego. Ponadto uważa, że otrzymany dodatek mieszkaniowy powinien być traktowany, jako wpłata na fundusz remontowy, podlegająca odliczeniu od podatku dochodowego. Podatnik podniósł również, że nie otrzymał zwrotu nadpłaty w kwocie [...]zł., wynikającej z decyzji określającej wysokość zobowiązania za 2005 r. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zasadniczy wątek sporu wiąże się z polemiką pomiędzy skarżącym, a organem odwoławczym odnośnie wysokości nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. W ocenie organów obu instancji kwota ta wyniosła [...]zł., natomiast zdaniem podatnika wynosi [...] zł. Zwrotu takiej też kwoty domagał się podatnik. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia powyższego spornego problemu miało ustalenie, w jakiej wysokości podatnik zapłacił w ciągu roku 2005 r. zaliczki na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych. Stosownie bowiem do art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 8, poz. 60 ze zm.) za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Z zebranego materiału dowodowego wynika natomiast, że w związku z uzyskanym przez J. B. w 2005 r. dochodem do opodatkowania w wysokości [...]zł. (okoliczność bezsporna) płatnik dokonał poboru zaliczki na poczet podatku dochodowego w wysokości [...]zł. Była to jedyna kwota, jaką na poczet podatku dochodowego w ciągu całego roku podatkowego zapłacił podatnik. Kwota [...]zł. stanowiła nadpłatę, ponieważ biorąc pod uwagę ww. wysokość dochodu osiągniętego przez podatnika w roku podatkowym, obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 nie wystąpił. Skoro zatem nadpłatę stanowiła kwota [...]zł., żądanie zwrotu kwoty [...] zł. nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ zwrotowi z istoty swojej nie może podlegać kwota przewyższająca nadpłacony lub nienależnie zapłacony podatek. Żądanie skarżącego nie mogło zostać uwzględnione również z innych powodów. Zgodnie z przepisem art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do końca 2003 r., podatek dochodowy od osób, o których mowa w art. 3 ust. 1, obliczony zgodnie z art. 27, obniżony zgodnie z art. 27b o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2 – 15 tego artykułu, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na remont i modernizację – zajmowanego na podstawie tytułu prawnego – budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego oraz wpłaty na wyodrębniony fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej lub wspólnoty mieszkaniowej, utworzony na podstawie odrębnych przepisów. W myśl natomiast art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 202, poz. 1956 ze zm.), wydatki o których mowa w art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poniesione w latach 2003 – 2005, podlegają odliczeniu od podatku w wysokości i na zasadach określonych w art. 27a i art. 45 ust. 3a pkt 1 ww. ustawy. Istotą ulgi określonej w art. 27a ustawy podatkowej jest zatem obniżenie podatku dochodowego. Nie można zatem obniżyć podatku o wartość większą niż rzeczywiście należna, obliczona w sposób zgodny z tym przepisem. Nadto zastosowanie omawianej ulgi jest uzależnione od spełnienia pewnych warunków. W przypadku wydatków poniesionych z tytułu wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej, ich wysokość ustala się na podstawie dowodu tej wpłaty (art. 27a ust. 6 pkt 1), przy czym odliczeniu podlegają tylko takie wydatki z tytułu wpłat na fundusz remontowy, które nie zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie (art. 27a ust. 7 pkt 1). W rozpatrywanym przypadku organy ustaliły, że podatnik nie dokonał żadnej wpłaty na fundusz remontowy spółdzielni, a wszystkie obciążenia z tego tytułu zostały uregulowane za podatnika z środków pochodzących z przyznanego podatnikowi dodatku mieszkaniowego (fakt bezsporny). Sąd podziela zatem konstatację organów obu instancji, że – w świetle wymienionej regulacji - podatnik nie miał prawa do skorzystania z ulgi podatkowej z tytułu wpłat na fundusz remontowy. W odniesieniu do wydatków na remont i modernizację zajmowanego przez siebie lokalu mieszkalnego (budynku), wartość tego wydatku ustala się na podstawie dowodów ich poniesienia (zgodnie z art. 27a ust. 6 pkt 1 wysokość wydatków na remont i modernizację lokalu mieszkalnego ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z tym że wydatki wymienione w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. d ustala się na podstawie faktury wystawionej wyłącznie przez podatnika podatku VAT, nie korzystającego ze zwolnienia od tego podatku, lub dowodu odprawy celnej). Redakcja wymienionego przepisu wskazuje jednoznacznie przy czym, że dowodami tymi winien się legitymować podatnik. W zeznaniu rocznym PIT-37 za 2005 r. podatnik zadeklarował do odliczenia wydatki z tytułu remontu i modernizacji lokalu mieszkalnego w kwocie [...] zł. Zakwestionowane w postępowaniu podatkowym wydatki z tytułu funduszu remontowego wyniosły [...]zł. Różnica wyniosła zatem [...]zł. Na kwotę tę podatnik nie przedstawił żadnych dowodów jej poniesienia, nie podlega ona zatem odliczeniu. Za bezprzedmiotowy należy uznać zarzut skarżącego, odnoszący się do kwestionowania przez organy podatkowe prawa podatnika do lokalu w B. przy ulicy [...]. Zauważyć bowiem należy, że wprawdzie podatnik nie przedstawił żadnego dowodu w tym zakresie w toku postępowania podatkowego, to jednak organ podatkowy wyjaśnił tę wątpliwość i okoliczność ta nie była w istocie kwestionowana w niniejszej sprawie. Za bezpodstawny należy też uznać zarzut nie zwrócenia przez organ podatkowy pierwszej instancji podatnikowi kwoty nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w wysokości [...]zł. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że kwota ta została przekazana na zajęcie egzekucyjne, do czego organ był uprawniony. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270). Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego podatkowego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie. W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd w wyroku nie zasądził kosztów postępowania na rzecz adwokata ustanowionego na rzecz strony skarżącej, zgodnie z jej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2007 r. Pełnomocnik strony (adwokat) złożył wprawdzie przed zamknięciem rozprawy wniosek o zasądzenie kosztów, ale wniosek o przyznanie kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej nie został uzupełniony o oświadczenie pełnomocnika, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wymóg taki przewiduje § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). W ocenie Sądu złożenie takiego oświadczenia, niezależnie od wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, stanowi podstawę uwzględnienia tego wniosku. Ponieważ jednak wniosek o zasądzenie kosztów postępowania został zgłoszony przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia (art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów zapada w formie procesowej postanowienia, Sąd nie widzi przeszkód rozpatrzenia wniosku pełnomocnika strony odrębnym postanowieniem, po jego uzupełnieniu stosownym oświadczeniem.