I SA/Gl 36/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania. Postanowieniem oznaczonym w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] w sprawie przedłużenia do dnia 31 marca 2009 r. zabezpieczenia na majątku spółki, dokonanego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia [...]. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony skarżącej, będący radcą prawnym, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania sprawy. W treści uzasadnienia wskazał "na konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, a przed merytorycznym rozpatrzeniem skargi, na konieczność wstrzymania zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] oraz wydanych w dacie [...] zarządzeń zabezpieczenia". Jego zdaniem "przeciwne rozstrzygniecie byłoby dokonane z pokrzywdzeniem skarżącego i stanowiłoby naruszenie jego ważnego interesu". Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Dyrektor wskazał, że "wniosek strony nie zawiera żadnych konkretnych argumentów, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia". Nadto organ wskazał, że "zabezpieczenie nie może zmierzać do tego, aby stanowiło wykonanie obowiązku". Tym samym, zdaniem organu, przedłużenie terminu zabezpieczenia stosownym postanowieniem wyklucza wstrzymanie wykonania tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W myśl zatem art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 61 § 3 ppsa wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, a zatem treścią art. 61 § 3 objęte zostały również akty wydane w pierwszej instancji. W związku z tym złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., jak i zarządzenia zabezpieczenia będą podlegały rozpoznaniu. Przystępując zatem do oceny wniosku, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że jedyną przesłankę przewidzianą w treści 61 § 3 ppsa stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pośród przesłanek wstrzymania wykonania nie wymieniono więc prawdopodobieństwa, iż skarga jest zasadna, dlatego też nie sposób uznać, iż powołanie się przez pełnomocnika strony na taką ewentualność może przemawiać na rzecz uwzględnienia rozpatrywanego wniosku. Ta okoliczność zostanie oceniona przez Sąd dopiero na etapie wydawania wyroku. Trafnie zatem wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w K. w swym postanowieniu, że wniosek nie zawiera żadnych argumentów, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania. Nie dostrzega ich także Sąd, zwłaszcza z uwagi na fakt, że przedłużenie zabezpieczeń w niniejszej sprawie nastąpiło do dnia 31 marca 2009 r., czyli że niewątpliwie niedogodności związane z tym zabezpieczeniem wkrótce ustaną. Ponadto wskazać należy, iż wniosek o wstrzymanie wykonalności dotyczyć może jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.) Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). W świetle powyższego co do zasady cechy tej nie mają więc akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Wykonaniu podlegają zaś akty nakładające na adresata jakieś obowiązki, w szczególności zaś te, które mogą stać się przedmiotem egzekucji (por. L. Klat-Wertlecka, Wykonalność aktu administracyjnego [w:] Koncepcja systemu prawa administracyjnego /pod red. J. Zimmerman/, Warszawa 2007, s. 545). W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu dotyczące przedłużenia zabezpieczeń. Jest to zatem rodzaj aktu prawnego nienoszącego znamion wykonalności. Nie tylko bowiem nie przyznaje ono nikomu żadnych praw ani też nie nakłada żadnych obowiązków, ale przede wszystkim jest aktem, który nie podlega wykonaniu. Należy bowiem mieć na uwadze, że "postępowanie zabezpieczające samo przez się nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania (wykonania) tego obowiązku. Innymi słowy, postępowanie zabezpieczające, jeśli będzie prowadzone, zawsze poprzedza postępowanie egzekucyjne, i zasadniczo ma na celu zapewnienie realizacji w przyszłości, w drodze postępowania egzekucyjnego, roszczeń wierzyciela". (zob. Dariusz Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2008, wydanie V, Wrocław 2008, s. 926). W świetle wskazanych okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.