I SA/Gl 373/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wskutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w kwocie 100 zł, M. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych (patrz pismo procesowe z dnia 8 maja 2014 r.). W tych ramach podniosła, że utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego, które w wyniku częściowego zajęcia w ramach egzekucji stanowi kwotę 992,40 zł. Przy ww. piśmie skarżąca nadesłała dokumentację potwierdzającą wysokość otrzymywanego przez nią świadczenia, jak również dokumentację medyczną obrazującą jej jednostki chorobowe. W dalszej kolejności, w wyniku wezwania referendarza sądowego, wniosek skarżącej został złożony na urzędowym formularzu, w którym ponowiła ww. zakres prawa pomocy, o przyznanie którego się ubiega. W motywach wniosku obszernie nawiązała do zarzutów skargi. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada dom o pow. 112 m2 w ¾ części, udział w nieruchomości rolnej o pow. 2157 m2 oraz nieruchomość będącą wyrobiskiem po byłej cegielni o pow. 3 ha obciążonej hipoteką. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 28 maja 2014 r. do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych skarżąca nadesłała pismo z dnia 5 czerwca 2014 r. wraz z plikiem dokumentów. W piśmie tym skarżąca oświadczyła, że w chwili obecnej nie spłaca już żadnych kredytów, a ostatni uregulowała wraz z synem w 2013 r. Z jego treści wynika, że dom, w którym mieszka skarżąca jest również zajmowany przez jej syna, który posiada udział w ¼ pow. całej nieruchomości. Syn jest zatrudniony w wymiarze ½ etatu i podobnie jak skarżąca nie posiada żadnych rachunków bankowych. W gospodarstwie domowym skarżącej ponoszone są stałe miesięczne wydatki, których część została udokumentowana na potrzebę rozpoznania wniosku. Należą do nich opłaty z tytułu: podatku od nieruchomości (ok. 41 zł); ubezpieczenia (13,20 zł); zużycia wody (58,98 zł); gospodarki odpadami (12,50 zł); zużycia energii elektrycznej (ok. 50 zł). Dodatkowo skarżąca udokumentowała zapłatę kwoty 180 zł z tytułu wywozu nieczystości. Z kolei do nieudokumentowanych wydatków należy zaliczyć koszty zakupu węgla (2.400,00 zł w skali roku); lekarstw (200 zł); butli gazowej (53 zł). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Jego rozstrzygnięcie sprowadzało się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: "P.p.s.a." Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, nie publ.). Zapadłe obecnie rozstrzygnięcie jest wynikiem zestawienia z jednej strony kosztów postępowania sądowego, z drugiej zaś, dochodów skarżącej pomniejszonych o niezbędne stałe wydatki. W ocenie rozpoznającego wniosek kwota ok. 550 zł, która pozostaje skarżącej po uiszczeniu stałych miesięcznych wydatków (ustalono je na poziomie około 440 zł, tj. ¾ z 590 zł), nie pozwoli jej na poniesienie kosztów sądowych tego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wypada zaakcentować, że w toku rozpoznania wniosku ustalono nadto, iż wbrew deklaracjom skarżącej, we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa również jej syn. Przyjęto przy tym, że G. K. może kształtować możliwości płatnicze skarżącej tylko i wyłącznie poprzez partycypację w kosztach utrzymania wspólnej nieruchomości. Niepodobna przyjąć, że Sąd miałby na niego przenieść obowiązek uczestniczenia w kosztach sądowych postępowania zainicjowanego przez jego matkę. Z tych względów odstąpiono od wezwania skarżącej do ujawnienia dochodów jej syna. W tym stanie rzeczy stwierdzono, że w przypadku skarżącej spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i dlatego orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.