I SA/Gl 400/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, del. Sędzia SO Paweł Kornacki, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 90, poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a., oraz art. 17, 18, 23 § 4 i 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2012. 1015) dalej ustawa egzekucyjna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO lub Kolegium), po rozpatrzeniu zażalenia pana M. C. (C.), na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania zarzutów wniesionych od tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta K. z dnia [...] dotyczącego opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej objętej wezwaniem z dnia [...] nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji stwierdził, że zobowiązany w piśmie z dnia 29 marca 2012 r. złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.(dalej organ egzekucyjny) dotyczącego opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jako podstawę wniesionego zarzutu wskazał "nieistnienie obowiązku". Zobowiązany podniósł, że otrzymane upomnienia dotyczące niezapłaconych postojów są bezzasadne, gdyż parkując musiał uiścić obecnym tam inkasentom opłatę, zaś w przypadku niedopłaty to "parkingowy" winien skasować powstałą należność przy wyjeździe kierującego pojazdem. Zdaniem zobowiązanego "nie jest uprawnione wcześniejsze (tj. przed zakończeniem postoju) pozostawianie wezwań o konieczności uiszczenia dopłaty". Organ drugiej instancji wskazał, że Prezydent Miasta K. działając jako wierzyciel (i tak dalej określany), wydał skarżone zażaleniem postanowienie wyjaśniając, że wezwanie wystawione przez inkasenta jest wiarygodne i stanowi dowód na to, że w dniu 24 września 2007 r. pojazd o nr rej. [...] parkował w strefie płatnego parkowania Miasta K. Ponadto z zaświadczenia CEPiK wynika, że właścicielem wskazanego pojazdu był w tym czasie zobowiązany. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany podał, że postanowienie zostało zaadresowane do M. C., a z jego treści wynika, że dotyczy ono M. C., konieczne jest więc ustalenie o jaką osobę chodzi, a nadto zobowiązany powtórzył, że nie zalega z żadnymi nieuregulowanymi opłatami za parking. Organ drugiej instancji ustalił, że samochód marki [...] nr rej. [...] parkował w strefie płatnego parkowania w dniu 24 września 2007 r. w godzinach od 1500 do 1620. Opłata parkingowa z tego tytułu nie została uregulowana (wezwanie nr [...]). Właścicielem pojazdu zgodnie z danymi z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców od dnia 30 stycznia 2004 r. był zobowiązany (pismo z dnia [...].). Upomnieniem z dnia 18 października 2011 r. nr [...] wierzyciel wezwał zobowiązanego do uregulowania opłaty dodatkowej, za przedmiotowe parkowanie, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. W związku z brakiem zapłaty opłaty wierzyciel wystawił na zobowiązanego tytuł wykonawczy nr [...] i skierował go do organu egzekucyjnego celem wszczęcia egzekucji i przymusowego wyegzekwowania przedmiotowej należności. Następnie organ drugiej instancji przytoczył treść art. 33, 34 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej oraz wyjaśnił, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest konsekwencją nieuiszczenia opłaty parkingowej oraz wskazując jako podstawę prawną opłat art. 13 ustawy o drogach publicznych, stosownie do którego korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę tę pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art., 13 b ust. 1 tej ustawy). Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 u.d.p.). W razie niezapłacenia opłat w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13 f ust. 1 i 2 ustawy). Na terenie miasta K. obowiązuje uchwała Nr [...] Rady Miejskiej K. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta K. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2004 r. Nr 7, poz. 290 ze zm.), w której określono strefy parkowania, dni w których opłata będzie pobierana i stawki tej opłaty, w tym opłaty dodatkowej (50 zł). Na powstanie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej i wysokość tej opłaty pozostaje bez wpływu to, czy opłata parkingowa nie została uiszczona w ogóle czy też uiszczono ją w wysokości niższej niż wynikało to z czasu parkowania pojazdu. Każdy odnotowany fakt nieuiszczenia opłaty w należnej wysokości skutkuje obowiązkiem zapłaty opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł. Organ wskazał, że rolą wezwań do zapłaty opłaty parkingowej jest udokumentowanie faktu nieopłacenia parkowania, a także poinformowania korzystającego z miejsca w strefie płatnego parkowania o obowiązku uiszczenia opłaty. Doręczenie takiego wezwania nie jest natomiast – w świetle obowiązujących przepisów – warunkiem powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Powstanie obowiązku zapłaty opłaty parkingowej, a w razie jej nieuiszczenia opłaty dodatkowej nie jest ponadto uzależnione od odnotowania przez inkasenta momentu, w którym zaprzestano postoju w strefie płatnego parkowania. Dodatkowo organ wyjaśnił, że obowiązek zapłaty tak opłaty parkingowej jak i dodatkowej nie wymaga konkretyzacji w formie dodatkowego aktu administracyjnego (decyzji bądź postanowienia), bowiem powstaje z mocy ustawy. Organ stwierdził, że z wezwania nr [...] wynika, że samochód należący do zobowiązanego parkował w strefie płatnego parkowania w dacie i czasie w nim wskazanych i nie została z tego tytułu uiszczona opłata za parkowanie, zaś zobowiązany nie przedłożył żadnych dowodów, z których wynikałoby, że uiścił należną za parkowanie pojazdu opłatę. Zdaniem organu opisane wezwanie stanowi dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty dlatego też zarzut wniesiony przez zobowiązanego nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się do kwestii błędnego zaadresowania przesyłki zawierającej skarżone postanowienie Kolegium uznało, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na ocenę tego postanowienia i było wynikiem omyłki pisarskiej. Powstała omyłka nie miała znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, skoro właściwy adresat otrzymał postanowienie i w terminie przewidzianym przepisami prawa wniósł przysługujący mu środek zaskarżenia. W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący pan M. C. podał, że każdorazowo uiszczał należną za parkowanie opłatę wraz z dopłatami, natomiast nie jest w stanie przedstawić po kilku latach blankietów tych opłat "bo któż takie blankiety archiwizuje". Nie wie co działo się z kopiami wezwań do dopłaty po wniesieniu przez niego należnej opłaty, którą wręczał do ręki inkasentowi każdorazowo według należnej opłaty. Skarżący stwierdził, że kierowane do niego pisma Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K., mówiące, że kiedyś (kilka lat wstecz), gdzieś tam parkował i jakoby czegoś nie zapłacił, były bezpodstawne, bo nie ma "żadnego niepodważalnego dowodu", że miało to w ogóle miejsce, po tak długim okresie czasu. Żądanie udowodnienia, że danego dnia np. 24 września 2007 r. parkując wniósł należną opłatę jest "niepoważne i absurdalne". To MZUiM powinien to udowodnić w sposób niepodważalny i nie budzący żadnych wątpliwości. Skarżący dodał, że w trakcie egzekucji otrzymał pismo MZUiM, że część wezwań do zapłaty uległo spaleniu, a następnie dowiedział się, że podobno spaliło się tylko jedno takie wezwanie. Dodał "A może chodzi o to, iż M.Z.U.i M. w K., ma wszelkie atrybuty, aby takie wezwanie "odtwarzać", lub po prostu "wyprodukować" ???!!". Zaprotestował wobec użytych w uzasadnieniach nieprawdziwych lub wyjętych z kontekstu jakoby jego cytatów, z których miałoby wynikać, że za parkowanie płacił tylko w absolutnej konieczności, a obowiązku dopłat w ogóle nie akceptował. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko oraz potwierdzając fakt pożaru w Biurze Obsługi Klienta MZUiM, w wyniku którego uległa zniszczeniu część wezwań, a nadto podniósł, że w momencie wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i wniesienia zarzutów nie upływał jeszcze pięcioletni termin przedawnienia o którym mowa w art. 40 d ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Skarga badana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, że postanowienie to nie narusza prawa. Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem, SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K., odmawiające uwzględnienia zarzutu skarżącego wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...]. Tytuł ten wystawiono w związku ze stwierdzonym w dniu 24 września 2007 r., przez inkasenta Miejskiego Zarządu Ulic i Mostów w K. kontrolującego uiszczenie opłat w strefie płatnego parkowania, brakiem opłacenia postoju samochodu marki [...] o nr rej. [...], stanowiącego własność skarżącego, zaparkowanego w strefie płatnego parkowania na terenie K., co skutkowało wystawieniem wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie zarzut, który wyznacza granice sprawy, zgłoszony został na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej wynika, że zarzut zgłoszony na tej podstawie organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia trzeba wskazać, że egzekwowany obowiązek wynika wprost z przepisu prawa, tj. w niniejszej sprawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...] w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta K.. W przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej". Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek takiej opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 punkt 1 i 3). Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z powołanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miejskiej, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej – nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Również przepisy ustawy stwierdzające, iż opłaty te są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane lub określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. Sporządzane przez inkasentów obsługujących strefy płatnego parkowania zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, których oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi zatem dokument potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Przepisy ustawy o drogach publicznych, jak również postanowienia uchwały Rady Miejskiej nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru", nie można też uznać, by taki sposób dodatkowego informowania korzystającego ze strefy płatnego parkowania naruszał prawa gwarantowane w Konstytucji, tym bardziej, iż dokument ten nie nakłada na korzystającego z parkingu jakichkolwiek obowiązków, a jedynie dodatkowo informuje o nieopłaconym postoju. Reasumując w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem wskazanych przepisów ustawy o drogach publicznych przemawia wykładnia logiczna i celowościowa. Zdaniem Sądu, należy przede wszystkim podkreślić, iż istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu). Sama opłata dodatkowa nie jest też karą (mandatem), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty (podobnie w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 952/11 oraz w Warszawie z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1186/12). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdza, iż organy ustaliły, że wezwanie o numerze [...] z dnia 29 września (bez podania roku) dotyczyło braku uregulowania opłaty za parkowanie w godz. 1500 do 1620 w rejonie 23, samochodu [...] o nr rej. [...] uznając, że zostało ono wystawione w 2007 r., co nie stanowiło okoliczności spornej, skoro zobowiązany nie powołał się na nią tak w zarzutach jak i zażaleniu czy też w skardze twierdząc jedynie, że nie zalega z żadnymi opłatami parkingowymi. Pismem z dnia 15 maja 2012 r. zobowiązany został powiadomiony o przysługującym mu prawie udziału w postępowaniu w sprawie przedmiotowych zarzutów. Korzystając z tego uprawnienia złożył oświadczenie, że "wasze wydruki z komputera póki co, zupełnie mnie nie interesują". Data parkowania (29 września 2007 r.) była wskazywana tak w upomnieniu jak i w informacji z dnia 15 maja 2012 r. oraz w tytule wykonawczym, jednak zobowiązany w tym konkretnym postępowaniu okoliczności tej nie podważał. Tym samym w niniejszym postępowaniu organy nie mogły odnieść się co do tej kwestii. Zatem sporządzenie przez inkasenta obsługującego strefę płatnego parkowania (w rejonie 23) przedmiotowego wezwania o braku uregulowania opłaty parkingowej we wskazanym tam roku 2007, wobec braku podważenia przez zobowiązanego opisanej wyżej okoliczności, należało w ocenie Sądu, uznać za wystarczające dla przyjęcia, że pojazd ten w tym dniu i godzinach był zaparkowany we wskazanym tam miejscu. Skoro skarżący twierdził jedynie, że każdorazowo wręczał stosowną opłatę czy dopłatę jeżeli czas postoju został przekroczony podnosząc, że nie archiwizuje dowodów ich uiszczenia i nie wskazując na braki wezwania nr [...] w zakresie roku wystawienia, to tym samym organy mogły zasadnie uznać, że opłata taka nie została uiszczona. Wykazana powyżej legalność zaskarżonego postanowienia, w którym organ drugiej instancji zasadnie zaaprobował stanowisko wierzyciela o odmowie uwzględnienia zarzutu zobowiązanego na prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania opłaty dodatkowej za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania, nakazywała oddalić skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.