I SA/Gl 414/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-01-31
Skład orzekający: Ewa Karpińska, Anna Wiciak, Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może odliczyć podatek VAT naliczony od importu towaru w miesiącu, w którym otrzymał dokument celny SAD, mimo że decyzja organu celnego określająca ostateczną wartość towaru została doręczona w miesiącu następnym?Ratio decidendi
Podatnik ma prawo odliczyć podatek VAT naliczony od importu towaru w miesiącu otrzymania dokumentu celnego SAD, nawet jeśli decyzja organu celnego określająca ostateczną wartość towaru została doręczona później. Kluczowe jest fizyczne posiadanie dokumentu i świadomość wysokości podatku, a nie formalne doręczenie decyzji korygującej.Stan faktyczny
Skarżący W. D. (firma "A") odliczył podatek VAT naliczony od importu ciągnika siodłowego w maju 2002 r., opierając się na dokumencie celnym SAD. Organ celny decyzją z czerwca 2002 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe z powodu zaniżenia wartości i określił nową wartość towaru. Organy podatkowe uznały, że odliczenie mogło nastąpić dopiero w czerwcu 2002 r., ponieważ decyzja organu celnego została doręczona w tym miesiącu. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że otrzymał dokument celny i uiścił podatek w maju 2002 r., a odbiór decyzji organu celnego był formalnością.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i stwierdził, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska /spr./ Sędziowie NSA Anna Wiciak Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant Anna Florek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. przy udziale – sprawy ze skargi W. D. – firma "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług - uchyla zaskarżoną decyzję, - stwierdza, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. D., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za maj 2002 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł do przeniesienia na czerwiec 2002 r.. W podstawie prawnej powołał art. 233 § 1 pkt 1 i art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). W uzasadnieniu podał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego i podatkowego ustalono, że podatnik w rejestrze zakupów ujął dokument celny SAD nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. potwierdzający zakup w Niemczech ciągnika siodłowego marki [...] o wartości [...] zł, podatek [...] zł. Ustalono przy tym, iż strona uwzględniła wartość netto w kwocie [...] zł i podatek w kwocie [...] zł, które wynikały z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją tą organ celny uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe z uwagi na zaniżenie wartości celnej pojazdu i określił wartość sprowadzonego towaru w wysokości [...]EUR, co odpowiada kwocie [...] zł, po odjęciu 22% podatku od towarów i usług.
Ponieważ W. D. odebrał przedmiotowy dokument SAD wraz z decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w czerwcu 2002 r., to – zdaniem organów podatkowych – mógł dokonać odliczenia podatku z tytułu importu towaru dopiero w rozliczeniu za czerwiec 2002 r.. Uzasadniając swoje stanowisko wskazały na art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
W skardze z dnia [...] 2004 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej jako wydanej z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. W uzasadnieniu powtórzył argumentację podnoszoną w postępowaniu odwoławczym. Wskazał przy tym na spełnienie wszystkich wymogów określonych w art. 19 ustawy podatkowej umożliwiających odliczenie podatku naliczonego od sprowadzonego z zagranicy ciągnika siodłowego. Zaakcentował, iż zakupiony w Niemczech pojazd został zgłoszony do odprawy celnej w dniu [...] maja 2002 r., ustalony podatek od towarów i usług w kwocie obliczonej od podwyższonej wartości celnej tj. w wysokości [...] zł został uiszczony w dniach [...]maja ( [...] zł) i [...] maja ([...] zł) 2002 r., ciągnik został wwieziony na polski obszar celny w dniu [...] maja 2002 r. i w tym dniu wystawiono prawidłowy dokument SAD po korekcie. W tym stanie faktycznym uznał, że odbiór decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2002 r. był tylko formalnością i nie powinien skutkować brakiem prawa do odliczenia podatku od importu towaru w maju 2002 r.. Dodał też, iż organy podatkowe zbytecznie powołały się na art. 11c ustawy o podatku od towarów i usług, tym bardziej że nie wszczęły postępowania odnośnie skorygowania rozliczenia za czerwiec 2002 r..
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodał też, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był zobowiązany do korygowania rozliczenia za czerwiec 2002 r. z tytułu przesunięcia odliczenia podatku naliczonego od importu pojazdu z maja 2002 r..
Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wnosił jak w skardze, akcentując, iż orzeczenie organu podatkowego narusza VI Dyrektywę. Na pytanie Sądu wyjaśnił, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie zezwolił na złożenie deklaracji korygującej za czerwiec 2002 r., jednak w chwili obecnej nie dysponuje dokumentami w tej sprawie. Pełnomocnik organu odwoławczego wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę, dodając, że korekta deklaracji została wniesiona po upływie roku.
W terminie publikacyjnym pełnomocnik skarżącego nadesłał pismo odwoławcze z dnia [...] 2003 r. wraz z uzupełnieniem z dnia [...] 2003., w których zawarta jest prośba o umożliwienie skorygowania deklaracji podatkowej VAT-7 za czerwiec 2002 r. oraz protokół z dnia [...] 2003 r. spisany na okoliczność zapoznania z obowiązującymi przepisami w zakresie korekt deklaracji VAT-7. Wyjaśnił przy tym, iż dokonane poprawki na tekście polegające na wykreśleniu powyższej prośby i dopisaniu " o uchylenie decyzji US" zostały sporządzone na skutek sugestii pracownika przyjmującego odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności zaakcentować trzeba, iż jedyną kwestią sporną w sprawie jest zasadność odliczenia podatku od towarów i usług od dokonanego w maju 2002 r. importu ciągnika siodłowego marki [...], przy czym organy podatkowe uznały, iż doszło do naruszenia art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., stanowił, iż obniżenie kwoty podatku należnego, o której mowa w ust. 1, następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny, i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny (...). W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma kwestia ustalenia daty otrzymania dokumentu celnego.
Problem ten był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 26 stycznia 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1241/98 dokonał rozróżnienia pojęć "doręczenie" i "otrzymanie". Wskazał przy tym, iż pojęcie "doręczenie" należy do kategorii pojęć uregulowanych w przepisach proceduralnych (Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks celny) i jest czynnością materialnotechniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne. Równocześnie wyraził pogląd, iż: "(...) "otrzymanie", o którym stanowi np. cytowany art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, nie jest czynnością regulowaną przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a przepisy nie określają, jak w przypadku "doręczenia", sposobów za pomocą których realizuje się ta czynność. W szczególności czynność ta może być zrealizowana bez zaistnienia szczególnych warunków np. potwierdzenia odbioru, jak w przypadku doręczenia. O "otrzymaniu" można mówić w sytuacji, gdy strona ma fizyczny kontakt z dokumentem np. w celu zapoznania się z jego treścią, by wypełnić obowiązki z niego wynikające jeszcze przed doręczeniem, zgodnie z regułami określonymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego". Teza ta pozostaje aktualna również w odniesieniu do przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa i jest w pełni akceptowana przez skład orzekający w niniejszej sprawie.
Przenosząc powyższe spostrzeżenia na stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, przypomnieć trzeba, iż skarżący dokonał w maju 2002 r. odliczenia podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł, zapłaconego w dniach [...]maja ([...] zł) i [...] maja ([...] zł) 2002 r. z tytułu sprowadzenia na polski obszar celny ciągnika siodłowego marki [...] za dokumentem celnym SAD nr [...] z dnia [...] maja 2002 r.. Co prawda Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe z uwagi na zaniżenie wartości celnej pojazdu i określił wartość sprowadzonego towaru w wysokości [...] EUR, co odpowiada kwocie [...] zł i jak wynika z adnotacji skarżący potwierdził odbiór tej decyzji wraz z dokumentem celnym SAD w dniu [...] czerwca 2002 r.. Niewątpliwie jednak W. D. miał bezpośredni kontakt ze spornym dokumentem SAD, jak i znana mu była wysokość należnego podatku od towarów i usług z tytułu sprowadzenia na polski obszar celny pojazdu, bowiem zgłosił towar do odprawy celnej osobiście, a nadto uiścił należny podatek w maju 2002 r., przed doręczeniem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B..
W tym stanie rzeczy uznać trzeba, iż skarżący otrzymał sporny dokument celny w maju 2002 r., a zatem odliczenie podatku z tytułu importu towaru w tym miesiącu nie naruszało normy art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, co przesądza o bezzasadności zaskarżonej decyzji.
Wskazać też trzeba, iż nie można zaaprobować poglądu organów podatkowych o braku obowiązku skorygowania rozliczenia za czerwiec 2002 r. przez organ pierwszej instancji, jak również możliwości złożenia korekty deklaracji po upływie roku, o czym stanowi art. 19 ust.3b ustawy podatkowej. Przede wszystkim zauważyć trzeba, iż skutkiem wyeliminowania odliczenia podatku naliczonego za maj 2002 r., a tym samym skutkiem decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego było zmniejszenie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc i nie ulega wątpliwości, iż wielkość ta determinuje prawidłowość rozliczenia za czerwiec 2002 r.. Okoliczność ta winna zatem zainicjować działanie organu podatkowego w celu skorygowania rozliczenia za następny miesiąc z uwzględnieniem przepisu art. 11 c ust. 5 ustawy podatkowej. Ponadto art. 19 ust. 3b dotyczy podatników, którzy nie dokonali obniżenia kwoty podatku w terminach, o których mowa w ust. 3, 3d, 3e i 3g, a nie podatników, którzy dokonali odliczenia, ale z uchybieniem tych terminów. Przyjęcie za słuszną argumentacji Dyrektora Izby Skarbowej w sytuacji, gdy kontrola podatkowa jest wszczynana po upływie roku od złożenia deklaracji pozbawiłoby w ogóle podatników możliwości składania korekt deklaracji dla podatku od towarów i usług.
W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a zatem Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę uwzględnił i zaskarżoną decyzję uchylił, orzekając zarazem, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło