I SA/Gl 432/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję organu I instancji w sprawie określenia H. J. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie [...] zł i określił wysokość tego zobowiązania na kwotę [...] zł. W skardze na powyższą decyzję H. J., reprezentowana przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten został skierowany na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa"). Uzasadniając wniosek pełnomocnik oświadczył, że nieruchomości skarżącej obciążone zostały hipoteką przymusową w wysokości [...] zł. W przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz podjęcia czynności, mających na celu zaspokojenie określonego zobowiązania podatkowego, "majątek podatniczki w nieodwracalny sposób doznałby trwałego, nieodwracalnego uszczerbku". Pełnomocnik skarżącej przywołał przy tym definicję "znacznej szkody", przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Ponadto, pomimo złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ppsa, postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r. organ odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to wydano w oparciu o art. 61 § 2 pkt 1 ppsa. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podniósł, że pełnomocnik skarżącej nie poparł wniosku żadnymi dowodami, w szczególności nie wskazał jakie środki finansowe posiada skarżąca i jakimi dochodami dysponuje ona z tytułu prowadzonego przez nią najmu lokali mieszkalnych, użytkowych i garaży. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 61 § 1 ppsa, wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W myśl zatem art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 433/15 pełnomocnik skarżącej również złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej tam decyzji w przedmiocie odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2007 r. Wniosek ten został rozpoznany przez tutejszy Sąd i oddalony postanowieniem z dnia 25 maja 2015 r., gdyż nie czynił zadość wymogom wskazanym w art. 61 § 3 ppsa. Taka sytuacja występuje również w niniejszej sprawie, co skłania, by nawiązać do argumentów zawartych w orzeczeniu z dnia 25 maja 2015 r., tym bardziej, że wnioski te zawierają tożsame uzasadnienia. Z tego też względu w dalszej części uzasadnienia Sąd przywoła poglądy wyrażone w postanowieniu z dnia 25 maja 2015 r. Wskazać zatem trzeba, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). W rozwinięciu tej argumentacji należy zwrócić uwagę na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., według którego nie budzi wątpliwości, że dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11, publ. LEX nr 965117). Ponadto odnotować należy, że art. 61 § 3 ppsa może znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia" ani też przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, publ. LEX nr 356705). Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12, publ. LEX nr 1165459). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy przyjdzie stwierdzić, że rozpoznawany wniosek nie czyni zadość wskazanym wymogom. W ocenie Sądu okoliczność ustanowienia hipoteki przymusowej na nieruchomości skarżącej, na którą powołuje się jej pełnomocnik, nie uzasadnia przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji, gdyż nie stanowi ona przesłanki wstrzymania wykonania aktu. Podkreślić przy tym należy, że pełnomocnik strony nie wykazał, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje skutki, o jakich mowa we wniosku. Zaznaczyć zatem należy, że z jego oświadczeń nie wynika, iż pomimo braku wstrzymania wykonania decyzji, majątek skarżącej "doznałby trwałego, nieodwracalnego uszczerbku". Podnieść przy tym trzeba, że wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco danych obrazujących sytuację strony (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 257/09, publ. LEX nr 575347), czego w niniejszym postępowaniu zabrakło. Pełnomocnik skarżącej, wskazując bowiem na powyższą okoliczność, nie dowiódł, by mogła ona w rzeczywistości doprowadzić do powstania sytuacji określonych w art. 61 § 3 ppsa. Nie przedstawił on faktów, które obrazowałyby aktualną sytuację finansową strony ani okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla poparcia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji niezbędna jest dokumentacja obrazująca sytuację finansową strony i pozwalająca ustalić wysokość kwoty, która pozostaje do jej dyspozycji po uiszczeniu opłat związanych z utrzymaniem. Jej brak powoduje, że Sąd nie może ocenić sytuacji finansowej strony, a zatem nie może ocenić wpływu jaki na tę sytuację wywrze wykonanie zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie jednolity jest pogląd, że wnioskodawca, formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest on zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, publ. LEX nr 468877). Skoro w niniejszej sprawie nie została złożona jakakolwiek dokumentacja, która mogłaby przemawiać na rzecz wniosku, to uniemożliwia to Sądowi ocenę wskazanej we wniosku okoliczności pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak jest zatem dowodów, by przypuszczać, że wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 ppsa. Należy w tym miejscu podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, publ. LEX nr 742913). Trzeba też podnieść, iż wykonanie decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na podstawie tej decyzji zostaną zwrócone. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.