I SA/Gl 439/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2009 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy zostało w tej sprawie zainicjowane złożeniem przez skarżącego urzędowego formularza wniosku (druk PPF z dnia 15 maja 2015 r.). Wniosek ten wpłynął do Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od skargi w kwocie 452 zł. W motywach wniosku skarżący odnotował, że jest emerytem i osobą schorowaną, oraz że prowadzi gospodarstwo wspólnie z żoną. W celu ograniczenia wydatków, córka wraz z zięciem udostępnia im pokój u siebie w domu. Świadczenie emerytalne skarżącego wynosi 2350 zł, zaś jego żony – 1650 zł. Po odliczeniu wydatków na lekarstwa (około 700-900 zł) pozostałe środki wystarczają jedynie na zakup wyżywienia oraz najpotrzebniejszej odzieży. Sposób wypełnienia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazuje, że skarżący posiada wyłącznie samochód osobowy marki Renault [...] rok. prod. 2002. Zestawiając przywołane wyżej oświadczenie z analizą akt administracyjnych sprawy, referendarz sądowy zdecydował o wezwaniu skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) nadesłanie tytułu prawnego do domu mieszkalnego oraz aktualnego zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]; dodatkowo należało przybliżyć relacje łączące te osoby oraz wskazać w jaki sposób osoby te (np. A. K.) ewentualnie kształtują sytuację materialną i finansową skarżącego; 2) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów zobowiązań i stałych wydatków (należy wykazać np. kredyty, pożyczki, raty leasingowe, alimenty, czynsze najmu, dzierżawy, wysokość kosztów ponoszonych na nieruchomości , koszty leczenia, rehabilitacji, ubezpieczenia majątku, itp); w tych ramach należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należy przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; należało także wskazać jakim zakresie w ponoszeniu tych opłat partycypują inne osoby; 3) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby pozostające/zameldowane (zamieszkałe) w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych oraz, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich czterech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; 4) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów w okresie ostatnich czterech miesięcy; ten punkt wezwania dotyczy również osób pozostających/zameldowanych (zamieszkałych) w gospodarstwie domowym; 5) nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za 2014 r.; ten punkt wezwania dotyczy również osób pozostających/zameldowanych (zamieszkałych) w gospodarstwie domowym. W piśmie referendarza z dnia 26 maja 2015 r. zawarto pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane, jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). W odpowiedzi na przybliżone wyżej wezwanie, skarżący nadesłał plik dokumentów źródłowych, w tym: umowę użyczenia z dnia 12 kwietnia 2010 r.; umowę kredytu ratalnego na kwotę 2191 zł wraz z harmonogramem spłaty; harmonogram spłaty kredytu zaciągniętego w A Bank Polska S.A.; potwierdzenia wpłat skarżącego i jego żony na rzecz B S.A.; druczek wpłaty na poczet abonamentu RTV oraz PIT-40A za 2014 r. Na podstawie ww. dokumentów ustalono, co następuje. Oświadczenie skarżącego, co do miesięcznych dochodów w zestawieniu z PIT-em 40A pozwoliło przyjąć, że kwota 2.350,00 zł (wskazana w druku PPF) to świadczenie netto. Tym samym przyjęto, iż kwota 1.650,00 zł (świadczenie Z. P. – żony skarżącego) również jest świadczeniem netto. Łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi zatem 4.000,00 zł netto. Na mocy umowy użyczenia z dnia 12 kwietnia 2010 r., skarżący wraz z żoną zobowiązani są do pokrywania kosztów z tytułu korzystania z lokalu o pow. 62 m2. Ich miesięczne, co ważne - udokumentowane, wydatki zamykają się w kwocie 503,54 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją strony skarżącej jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 w zw. z art. 211 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania konicznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Trzeba jeszcze w tym miejscu podkreślić, że badanie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadza się w praktyce do zestawienia i dokonania analizy, z jednej strony, wysokości kosztów sądowych, do poniesienia których strona jest lub będzie zobowiązana, a z drugiej, wysokości dochodów wnioskującego przy uwzględnieniu obciążeń związanych ze stałymi, miesięcznymi wydatkami. Co istotne, jak już wyżej nadmieniono, wydatki te muszą być udokumentowane. W toku analizy dokumentów źródłowych i oświadczeń skarżącego przyjęto, że miesięczny dochód w jego gospodarstwie stanowi kwotę 4.000,00 zł. Stałe, udokumentowane wydatki wynoszą z kolei 503,54 zł. Z tych względów przyjęto, że do dyspozycji skarżącego pozostaje miesięcznie kwota 3.496,46 zł. W uznaniu rozpoznającego wniosek jest to suma, która pozwoli skarżącemu na partycypację w kosztach sądowych, tym bardziej, że na jego obecnym etapie, koszty sądowe sprowadzają się wyłącznie do wpisu sądowego od skargi, który stanowi zaledwie 11 % budżetu omówionego wyżej gospodarstwa. Konstatacji tej nie zmienia okoliczność, iż równolegle z niniejszą, prowadzona jest jeszcze sprawa ze skargi żony skarżącego, w której również została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w tej samej wysokości. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.