I SA/Gl 46/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-10-30
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Beata Kozicka, Bożena Pindel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i fundusz pracy, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy oraz przepisy dotyczące pomocy de minimis?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę. Organ wykazał, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności, ani też przesłanki uzasadniające umorzenie ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Sąd podkreślił, że decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, a organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy.Stan faktyczny
Skarżący W. F. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i fundusz pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani przesłanki uzasadniające umorzenie ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów, sprzeczność ustaleń faktycznych oraz rażące naruszenie przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Beata Kozicka, Bożena Pindel, Protokolant Karolina Czaplicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia oznaczanej w skrócie: k.p.a., a także art. 28, art. 32 oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. - Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), następnie powoływanej również jako: u.s.u.s. bądź ustawa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję przez siebie wydaną w dniu [...], nr [...], którą postanowił nie umarzać panu W. F. należności z tytułu odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 154.553 zł od składek na:
a) Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 06/2004, 08/2004-09/2005, 11/2005-02/2006, 04/2006-06/2006, 09/2006, 11/2006-07/2008 w kwocie 115.809 zł,
b) Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres 05/2004-06/2004, 08/2004-02/2005, 04/2005-09/2005, 11/2005-02/2006, 05/2006-09/2006, 11/2006, 12/2006, 02/2007-07/2008 w kwocie 32.673 zł,
c) Fundusz Pracy za okres 07/2005-09/2005, 11/2005-01/2006, 04/2006-07/2006, 09/2006, 11/2006-07/2008 w kwocie 6.071 zł.
Żądanie umorzenia tych należności pan W. F. zawarł we wniosku z dnia 28 września 2009 r., który do Zakładu wpłynął w dniu 30 września 2009 r. Decyzją z dnia [...], nr [...] Zakład odmówił uwzględnienia wniosku strony, jednakże po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję tę uchylił w całości a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji decyzją z dnia [...] nr [...]. W tej sytuacji doszło do wydania w dniu [...] przedstawionej wyżej decyzji nr [...], a następnie – decyzji zaskarżonej w sprawie niniejszej.
W uzasadnieniu tej właśnie decyzji Zakład wpierw zaprezentował zgromadzone dowody (wykaz ten obejmował 38 pozycji).
W dalszej kolejności stwierdził, że analiza tego materiału doprowadziła go do przekonania, iż w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki umorzenia należności określone w art. 28 ust. 2-3a u.s.u.s., jak również, wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Odwołując się następnie do brzmienia tych przepisów, wyjaśnił motywy swego rozstrzygnięcia.
W kontekście art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., zwrócił uwagę na skuteczne prowadzenie przeciwko wnioskodawcy postępowania egzekucyjnego przez organy skarbowe. Zaakcentował też, że strona jest właścicielem nieruchomości i pięciu samochodów, co powoduje, jego zdaniem, niemożność stwierdzenia oczywistego braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Odnosząc się z kolei do przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a i 3b oraz we wskazanym wyżej rozporządzeniu wyraził przekonanie, że "posiadany majątek, fakt spłacania kredytów oraz regulowania bieżących zobowiązań" nie pozwala stwierdzić, by sytuacja materialna rodziny wnioskodawcy wykazywała znamiona ubóstwa. Odmówił również uznania za klęskę żywiołową lub inne nadzwyczajne zdarzenie "uwolnienia handlu z C.", wskazując, że działalność gospodarcza podlega prawom rynku i jest przezeń weryfikowana, a przedsiębiorca ponosi ciężar związanego z tym ryzyka. Zwrócił także uwagę, że wnioskodawca nie dowiódł, aby konieczność sprawowania osobistej opieki nad chorym dzieckiem pozbawiała go możności uzyskiwania dochodów (np. ograniczała jego aktywność zawodową). Podkreślił nadto, że wnioskodawca oświadczył, iż nie jest zagrożony wszczęciem postępowania upadłościowego a prowadzone przezeń przedsiębiorstwo dysponuje "dużym potencjałem finansowym" wskutek restrukturyzacji produktu strategicznego (zmiany technologii wytwarzania).
Poza tym, przedstawiając sytuację wnioskodawcy, organ podał, że: w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą odnotował on w 2009 r. stratę w wysokości 38.735,16 zł; ma zobowiązania wobec "banków, urzędu skarbowego z tytułu podatku od nieruchomości oraz zobowiązania cywilnoprawne"; widzi perspektywę rozwoju ze sprzedaży zapasów, produkcji bieżącej i środków trwałych, a także z wynajmu części budynków; na jego utrzymaniu pozostaje żona i troje dzieci (żona nie pracuje z uwagi na stan zdrowia półtorarocznej, niepełnosprawnej córki, która wymaga całodniowej opieki); jest właścicielem zabudowanej działki, zabezpieczonej wpisami hipotecznymi na rzecz banku, organu rentowego oraz gminy; jest właścicielem pięciu samochodów, których łączna wartość rynkowa wynosi ok. 103.300 zł.
Na koniec organ wyjaśnił, że wniosek o umorzenie należności należało rozpatrzyć w oparciu o przesłanki wymienione w art. 28 u.s.u.s., "bowiem w sytuacji ewentualnego umorzenia należności udzielona byłaby (...) pomoc publiczna de minimis".
Dodał również, że istnieje możliwość spłaty całości zadłużenia w formie układu ratalnego oraz negocjowania okresu spłaty i wysokości rat.
Na tę decyzję pan W. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się jej zmiany oraz wydania orzeczenia uwzględniającego jego wniosek o umorzenie należności, ewentualnie – uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi.
Organowi wydającemu tę decyzję zarzucił:
a) naruszenie art. 83 ust. 4 i art. 28 ust. 3 oraz 3b u.s.u.s. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że jego sytuacja nie pozwala na stwierdzenie braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, podczas gdy, jak zaakcentował, kontynuacja egzekucji doprowadzi do postawienia
w stan natychmiastowej wymagalności kredytu zabezpieczonego hipotekami, sprzedaży licytacyjnej majątku i likwidację przedsiębiorstwa, powodującą utratę pracy przez pracowników, których zatrudnia;
b) sprzeczność ustaleń faktycznych polegającą na postawieniu przeciwnych wniosków na podstawie tego samego materiału dowodowego i na badaniu sprawy we wzajemnie sprzecznych relacjach ocen przesłanek udzielania pomocy de minimis (w tym kontekście skarżący podniósł, że organ odmówił jej udzielenia, przyjmując, że sytuacja wnioskodawcy jest zbyt trudna i zarazem uznał, że jest na tyle poprawna, by kontynuować egzekucję, gdyż wnioskodawca nie znajduje się w sytuacji trudnej);
c) rażące naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 107 k.p.a. poprzez brak rozpoznania istoty sprawy, sprowadzający się do lakonicznego sformułowania uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez podania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn, z których powodu dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, brak uzasadnienia prawnego, brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, to jest brak podania przepisu prawa i jego wykładni w kontekście rozpatrywanego przypadku, brak wytłumaczenia, dlaczego organ nie zastosował danych przepisów na tle konkretnego stanu faktycznego oraz materiału dowodowego skutkujący brakiem prawidłowego uzasadnienia decyzji stanowiąc o jej wadliwości uzasadniającej uchylenie, "albowiem nie jest możliwa ocena zgodności zaskarżonej decyzji z prawem";
d) rażące naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy, bez uwzględnienia interesu społecznego
i słusznego interesu skarżącego, a także nie prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający: zaufanie obywateli do organów oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
Następnie skarżący wyraził przekonanie, że spełnia przesłanki umorzenia należności określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. oraz, że udokumentował swoją trudną sytuację życiową. Podkreślił przy tym, iż utrata płynności finansowej jego przedsiębiorstwa nie została przezeń zawiniona, lecz była konsekwencją polityki kraju. Także zadłużenie względem organu rentowego powstało wskutek okoliczności od niego niezależnych, gdyż bez informacji ze strony rządzących poczynił inwestycje, których nie mógł zrealizować, a na granicy upadłości stanął z chwilą napływu towarów z C. Zaakcentował, że choć na bieżąco reguluje składki i dokonuje sukcesywnych spłat, co organ winien uwzględnić, to jednakże w obecnej chwili nie jest w stanie wywiązać się ze wszystkich zobowiązań. Dodał następnie, że organ nie wziął pod uwagę faktu ustanowienia na jego nieruchomości zabezpieczeń, a także tego, że zważywszy na wielość wierzycieli istnieje duże prawdopodobieństwo braku możliwości uzyskania kwot egzekucyjnych przewyższających wydatki egzekucyjne. Zaznaczył, że z chwilą likwidacji jego działalności nie będzie w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb swojej rodziny, której członkiem jest niepełnosprawne, niezdolne do samodzielnej egzystencji dziecko, którego leczenie, niezbędne celem zapobieżenia rozwoju choroby, pociąga za sobą konieczność ponoszenia wysokich kosztów.
Nadto skarżący za niezrozumiały uznał powód rozpoznania jego wniosku na podstawie art. 28 i art. 83 u.s.u.s. z pominięciem przesłanek udzielenia pomocy de minimis określonych w prawie unijnym. W związku z czym oświadczył, iż podtrzymuje swoją argumentację zakładającą konieczność uwzględnienia tych pominiętych kryteriów przy ocenie żądania.
Na koniec wyraził wątpliwości, co do prawidłowości sposobu zaliczania przez organ rentowy (proporcjonalnie na: należność główną i odsetki) dokonywanych wpłat składek, a także oznajmił, że przystąpienie do układu ratalnego wymagałoby wpierw jednorazowej spłaty zadłużenia, czemu nie sprostałby.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach przeprowadzonej w dniu 30 października 2012 r. za organ nie stawił się nikt. Obecny na tym posiedzeniu pełnomocnik substytucyjny skarżącego poparł argumentację przedstawioną w skardze, akcentując konieczność rozróżnienia gospodarczej sfery działalności skarżącego od jego życia osobistego. Nie uczynienie tego przez organ miało, w jego ocenie, wpływ na wynik sprawy i naruszyło art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Ponadto sytuacja skarżącego jest znacznie gorsza niż wynika to z przedstawionego w decyzji jej opisu. Szczególnie dostrzegalne byłoby to wówczas, gdyby ciążące na skarżącym zobowiązania były egzekwowane. Poza tym zdaniem pełnomocnika strony zaskarżone decyzje są wzajemnie sprzeczne, a materiał dowodowy podlegał ocenia z uwagi na przyjęte przez organ różne kryteria w zakresie skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Odnosząc się na wstępie do wniosków sformułowanych w osnowie skargi wyjaśnienia wymaga, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do wydania orzeczenia uwzględniającego wniosek o umorzenie należności. Zgodnie bowiem
z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), następnie powoływanej
w skrócie: p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, stwierdza jej nieważność lub stwierdza wydanie jej z naruszeniem prawa. Jest to spowodowane tym, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Przechodząc zatem do kontroli zgodności z prawem decyzji zaskarżonej
w niniejszej sprawie, należy wskazać, że została ona wydana w następstwie wystąpienia przez pana W. F. z wnioskiem o umorzenie należności
z tytułu odsetek za zwłokę od wymienionych w nim składek.
Żądanie to podlegało rozpatrzeniu w oparciu o art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s., a także w kontekście art. 28 ust. 3b u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365). Nie oznacza to bynajmniej braku konieczności zastosowania przepisów prawa unijnego odnoszących się do zasad udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom. Wbrew jednakże twierdzeniu skarżącego normy te należy stosować łącznie, a nie rozłącznie. Jednocześnie podnieść należy, że brak wyraźnego powołania się na dany przepis czy to w sentencji, czy w uzasadnieniu decyzji nie oznacza, iż organ go nie stosuje. Czym innym jest bowiem nie działanie na podstawie przepisu prawa od braku wzmianki o działaniu na podstawie przepisu prawa.
Mając to na względzie, wskazać należy, że na podstawie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a więc w przypadkach enumeratywnie wyliczonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z tym przepisem całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia
i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Odniesienie powyższego do rozpatrywanego przypadku wymaga przypomnienia, że zgodnie z ustaleniami organu skarżący był właścicielem nieruchomości oraz pięciu samochodów i nadal prowadzi działalność gospodarczą, a ponadto przeciwko niemu prowadzona jest skutecznie egzekucja. Z tego też powodu organ uznał, że całkowita nieściągalność należności nie może zostać stwierdzona i stanowisko to zasługuje na aprobatę. Nie może być wszak oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec aktywnego zawodowo zobowiązanego uzyska się wyłącznie kwoty stanowiące wydatki egzekucyjne. Bez znaczenia w tym względzie pozostaje to, że określone składniki majątkowe skarżącego stanowią przedmiot zabezpieczenia wierzytelności osób trzecich, czy też są wykorzystywane w prowadzonej przez niego osobistej działalności gospodarczej.
Niezależnie od powyższego w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przypadki te zostały określone w powołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z jego
§ 3 Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, przy czym za rodzinę uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku,
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności poprzez którą należy rozumieć działalność w rozumieniu przepisów u.s.u.s.,
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że Zakład nie ma obowiązku umorzenia należności z tytułu składek nawet, gdy stwierdzi zaistnienie przesłanki je warunkującej, a sąd nie może ingerować w swobodę podejmowania decyzji przez organ w tym zakresie. Tylko naruszenie przez organ wydający decyzję przepisów prawa może skutkować uchyleniem tej decyzji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 579/10). Uznanie administracyjne nie może jednakże oznaczać dowolności, stąd przy wydawaniu takiej decyzji organ obowiązany jest do rzetelnej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone przesłanki, a ocena ich zaistnienia z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1036/09).
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, spełniono ten wymóg, gdyż organ zgromadził obszerny materiał dowodowy, dokonał jego analizy, a następnie poczynione ustalenia odniósł do przesłanek umorzenia zawartych w § 3 rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. Stwierdzając, że w przypadku skarżącego nie zachodzą wymienione w tym przepisie okoliczności.
Organ wskazał, że skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą,
w 2009 r. poniósł stratę w kwocie 38.735,16 zł, posiada zobowiązania wobec banków, organów podatkowych i cywilnoprawne, widzi perspektywę rozwoju, jego żona nie pracuje z uwagi na stan zdrowia córki, która wymaga całodobowej opieki, jest właścicielem nieruchomości i samochodów o określonej wartości, ponadto posiada majątek ruchomy w postaci m. in. [...] itp.
W ocenie Sądu uzasadniało to ustalenie, że sytuacja materialna rodziny skarżącego nie wykazuje znamion ubóstwa, skoro posiada on majątek, spłaca kredyty i reguluje bieżące zobowiązania. Zgodzić należy się również ze stanowiskiem organu, iż " uwolnienie handlu z C." nie może być postrzegane w kategorii klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia (§ 3 ust. 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia) bowiem działalność gospodarcza jako podlegająca prawom rynku jest przez ten rynek weryfikowana, zaś ryzyko prowadzenia takiej działalności ciąży na przedsiębiorcy.
Zobowiązany nie wykazał by konieczność sprawowania opieki nad córką pozbawiała go możliwości uzyskiwania dochodów poprzez np. ograniczenie aktywności zawodowej.
Skoro w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające możliwość rozstrzygania o wnioskowanej uldze, organ prawidłowo orzekł o odmowie uwzględnienia żądania strony.
Warto przy tym zauważyć, że zaskarżona decyzja wydana została w dniu [...] i odnosiła się do istniejącego wówczas stanu faktycznego. Trudności gospodarcze, na które wskazywał skarżący oraz ewentualną upadłość jego przedsiębiorstwa jako przypuszczalny efekt skutecznej egzekucji posiadanego przez niego majątku, nie stanowi okoliczności wymienionej w art. 28 ust. 3 ustawy, zaś brak wykazania przez skarżącego przesłanek z § 3 cytowanego rozporządzenia oznaczało, że nie znajduje się on w sytuacji tam opisanej.
Skutkiem ustalenia braku przesłanek do rozstrzygania o wnioskowanej uldze jest niemożność badania okoliczności uzasadniających udzielenie (w tej postaci) skarżącemu, jako przedsiębiorcy, pomocy de minimis. Fakt, że we wcześniejszym postępowaniu organ rozważał możliwość przyznania takiej pomocy nie oznacza konieczności orzekania o niej w toku dalszego postępowania przy uwzględnieniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Zdaniem Sądu bezzasadny był zarzut dotyczący błędnego naliczenia przedmiotowych należności skoro został on podniesiony dopiero w skardze, zaś decyzja nie obejmowała tego zagadnienia.
Dlatego też uznać należało, że kontrola zaskarżonej decyzji, która w sprawach skarg na decyzje uznaniowe obejmuje wyłącznie procedowanie organu poprzedzające rozstrzygnięcie o umorzeniu należności lub odmowie uwzględniania żądania strony, wykazała, iż organ działał zgodnie z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ zapewnił wnioskodawcy czynny udział w postępowaniu. Bez wątpienia również zbadał jego sytuację rodzinną i majątkową, uwzględniając tak odrębność, jak i wzajemne przenikanie się osobistej i zawodowej sfery jego życia, co znalazło odzwierciedlenie w szczegółowym opisie tych ustaleń i wyczerpującym uzasadnieniu powodu odmowy uwzględnienia żądania.
Mając to na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło