I SA/Gl 462/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 3 kwietnia 2014 r. W. M. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. W jego motywach podkreślił, że w chwili obecnej znalazł się w krytycznej dla niego sytuacji życiowej i materialnej. Wyjaśnił, że począwszy od października 2011 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Aktualnie pozostaje na utrzymaniu rodziny, znajomych i opieki społecznej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zeznał, że gospodarstwo domowe prowadzi samotnie. Z posiadanych składników majątkowych skarżący wskazał na własnościowy lokal mieszkalny o pow. 47 m2, zakupiony w 2011 r. i objęty hipoteką do kwoty 37.500,00 euro. Końcowo skarżący zaakcentował, że posiada "liczne długi i zobowiązania z tytułu niezbędnej egzystencji i utrzymania mieszkania". Zestawiając przywołane wyżej oświadczenie z analizą akt administracyjnych sprawy, referendarz sądowy zdecydował o wezwaniu skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) nadesłanie odpisu tytułu prawnego, na podstawie którego skarżący zajmuje nieruchomość mieszkalną położoną przy ul. [...] w C.; w tych ramach należało nadto nadesłać zaświadczenie właściwej jednostki wskazujące na wszystkie osoby zameldowane w ww. nieruchomości oraz wskazać na wzajemne relacje łączące te osoby; 2) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów zobowiązań i stałych wydatków (należało wykazać np. kredyty, pożyczki, raty leasingowe, alimenty, czynsze najmu, dzierżawy, wysokość kosztów ponoszonych na mieszkanie, opłaty za media, koszty leczenia, rehabilitacji, ubezpieczenia majątku); dodatkowo należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; w tych ramach należało wskazać także osoby, które ewentualnie partycypują w ponoszeniu tych kosztów; 3) nadesłanie wyciągów ze wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich czterech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz o sposobie ich spłaty w okresie ostatnich trzech miesięcy; 4) udokumentowanie oświadczenia zawartego w druku PPF, tj. pozostawania na utrzymaniu rodziny, znajomych i opieki społecznej; w tych ramach należało przedłożyć oświadczenia osób trzecich oraz zaświadczenie właściwej placówki pomocy społecznej o udzielanym wsparciu (poza pracą socjalną, co wynika z zaświadczenia z dnia 3 kwietnia 2014 r.); 5) udokumentowanie hipoteki łącznej do wartości 37.500,00 euro; w tych ramach należało nadto wyjaśnić, czy skarżący dokonuje spłaty wierzytelności, które ów hipoteka zabezpiecza. W piśmie referendarza zawarto pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane, jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Niezależnie od przybliżonej wyżej części wezwania, zobowiązano nadto do jednoznacznego wskazania pełnomocnika procesowego, o którego skarżący się ubiega. Wskazano, że w druku PPF zaznaczył, że wnosi o ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. Wyjaśniono, że Sąd nie jest uprawniony do wyboru przedstawiciela korporacji zawodowej, taką możliwość ma natomiast wnioskujący o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczono, że odpowiedzi w tym zakresie referendarz oczekuje w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że skarżący ubiega się o ustanowienie adwokata, który to w rubryce nr 4 druku PPF został wymieniony przed doradcą podatkowym. Wezwanie z dnia 7 maja 2014 r. doręczono skarżącemu w dniu 27 maja 2014 r. Do dnia dzisiejszego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony. Wypada w tym miejscu odnotować, że postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 284/14 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (wydział IV) odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, akcentując że nie wykazał spełnienia przesłanki wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W toku tamtego postępowania skarżący, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nadesłał plik dokumentów stanowiących prawdopodobnie ich skany lub fotokopie w znacznej części nieczytelne. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskującego jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (wybór przedstawiciela tej korporacji prawniczej jest konsekwencją rygoru zawartego w pkt II wezwania z dnia 7 maja 2014 r.). Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i m.in. ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Przyszło zatem stwierdzić, że skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem, ponieważ w ogóle nie zareagował na wezwanie do uzupełniania danych zawartych we wniosku. Fakt ten uniemożliwia weryfikację jego oświadczeń, co więcej może wzmocnić wątpliwości, co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Skarżący przede wszystkim nie ujawnił na potrzebę rozpoznania tego wniosku dokumentacji źródłowej obrazującej skład osobowy zajmowanego przez niego lokalu, a tym samym kręgu osób, które mogą współkształtować jego sytuację majątkową. Nie udokumentował nadto źródeł finansowania jego podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem żywności, ubrań, środków czystości itd. Akcentowana tutaj bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.