I SA/Gl 488/05

WyrokWSA w Gliwicach2005-09-07

Skład orzekający: Marek Kołaczek, Małgorzata Wolf-Mendecka, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychód ze sprzedaży nieruchomości, uzyskany przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia, może być zwolniony z podatku dochodowego, jeśli środki ze sprzedaży zostały wydatkowane na remont budynku mieszkalnego, który nie stanowi własności podatnika, ale na którym podatnik ma bezpłatną służebność mieszkania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy dotyczy przychodów wydatkowanych na remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. W analizowanej sprawie podatnik wydatkował środki na remont budynku, który stanowił własność jego rodziców, a nie jego własność, co wyklucza zastosowanie wspomnianego zwolnienia.
Stan faktyczny
R. M. sprzedał w 1999 r. nieruchomość nabytą w 1995 r., co organ podatkowy zakwalifikował jako przychód podlegający 10% zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu. Podatnik twierdził, że środki ze sprzedaży przeznaczył na remont domu rodziców, w którym zamieszkuje i posiada służebność mieszkania. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia podatkowego, wskazując, że remont dotyczył budynku niebędącego własnością podatnika. Pełnomocnik podatnika zaskarżył decyzję, podnosząc naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.) Asesor WSA Teresa Randak Protokolant Halina Modliszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...] , określającą R. M. wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...] zł w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu uzyskanego w dniu [...] 1999 r. ze sprzedaży nieruchomości. Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. w Dz. U. Nr 90, poz. 416 z 1993 r. z późn. zm.). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał przede wszystkim, w dniu [...] 1999 r. R. M. sprzedał niezabudowaną nieruchomość położoną w Z. przy ul. "a" o pow. [...] m2, uprzednio nabytą na podstawie umowy sprzedaży od osób fizycznych w 1995 r. Następnie wyjaśniono, iż organ pierwszej instancji kierując się przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, uznał, iż sprzedaż przedmiotowego mieszkania nastąpiła przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie. Oznaczało to konieczność ustalenia w formie ryczałtu podatku od dochodu w wysokości 10% uzyskanego przychodu ze sprzedaży (w trybie art. 28 ust. 1 cyt. ustawy). W odwołaniu od tej decyzji podatnik stwierdził, że środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży działki przeznaczył na remont i modernizację domu położonego w Z. przy ul. "b", będącego własnością rodziców, a w którym on zamieszkuje. Oświadczył, iż remont został przeprowadzony systemem gospodarczym, lecz tego faktu nie może potwierdzić dokumentami, gdyż one zaginęły. Do odwołania podatnik załączył dwa operaty szacunkowe dotyczące wyceny wskazanego budynku (przed dniem sprzedaży przedmiotowej nieruchomości i po wykonaniu remontu). W uzupełnieniu odwołania R. M. poinformował, iż specjalista, który wykonywał remont domu zmarł przed dokonaniem ostatecznego rozliczenia oraz dołączył fotografie mające potwierdzić przeprowadzony remont. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził przede wszystkim, że ustawodawca w sposób nie budzący wątpliwości, uzależnił określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skutek, w postaci uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości, wyłącznie od spełnienia ściśle określonych w tym przepisie przesłanek, tj. od sprzedaży m.in. nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie. Organ podatkowy podkreślił, iż ustawodawca nie uzależnił przy tym powstanie bądź nie, wskazanego powyżej przychodu od dodatkowych uwarunkowań, w tym w szczególności od przyczyn które legły u podstaw dokonanego przez podatnika "obrotu" nieruchomością, czy też celów, które podatnik w ten sposób zamierzał osiągnąć. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, iż w przypadku przeznaczenia uzyskanych środków pieniężnych na remont budynku mieszkalnego, z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a cyt. wyżej ustawy wynika, iż zwolnienie to dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w części wydatkowanej na remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Tymczasem, jak podkreślił organ, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż właścicielami remontowanego budynku (położonego w Z. przy ul. "b") są rodzice podatnika – K. i J. M.. Tym samym uznano, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia podatnika od 10% zryczałtowanego podatku dochodowego w myśl przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Decyzję tę pełnomocnik R. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnka Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. wobec naruszenia prawa materialnego, a zwłaszcza art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca wyjaśniła, iż w § 5 aktu notarialnego z dnia [...] 1995 r. zawarte jest sformułowanie o "rozpoczęciu remontu z uwagi na konieczność wymiany podłóg, drzwi, okien, centralnego ogrzewania i położenia elewacji zewnętrznej". Oznaczało to, zdaniem pełnomocnika strony, iż remont został rozpoczęty, gdy właścicielem był jeszcze R. M.. W konsekwencji zarzucił organom podatkowym nie wyjaśnienie istoty sprawy, zważywszy na bezpłatną służebność mieszkania przez podatnika na całym parterze tego budynku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w zaskarżonej decyzji stanowisko i argumentację powołaną w jej uzasadnieniu. Polemizując z zarzutami skargi organ odwoławczy zauważył przede wszystkim, że dopiero na etapie skargi pełnomocnik podatnika przedstawił umowę darowizny zabudowanej działki wraz z budynkiem mieszkalnym z dnia [...] 1995 r. , z której wynika, że R. M. przedmiotową nieruchomość daruje rodzicom. Zapisów dokonanych w umowie wynika, że remont budynku został rozpoczęty przed dniem [...] 1995 r., kiedy właścicielem był podatnik. Jednakże, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie można z tego faktu wysnuć wniosku, ż wydatki związane z tym remontem pochodziły ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości w dniu [...] 1999 r. Z kolei, z operatów szacunkowych wynika jedynie, że w budynku mieszkalnym położonym przy ul. "b", w okresie 6 lat tj. od [...] 1998 r. do [...] 2004 r. przeprowadzono remont oraz dokonano niwelacji gruntu, a podjazdy i dojścia wyłożono kostką brukową. Podobnie na podstawie przedłożony zdjęć nie można ustalić, czy remont przeprowadzony został ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości oraz czy został dokonany w terminie dwóch lat od dnia sprzedaży. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż biorąc pod uwagę fakt, iż sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nastąpiła w dniu [...] 1999 r. (a podatnik nie otrzymał zaliczki na poczet ceny sprzedaży) i w tym to dniu R. M. pokwitował odbiór całej sumy, to zwolnienie objęte byłyby przychody wydatkowane na remont budynku lub lokalu mieszkalnego w okresie od [...] 1999 r. do [...] 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należało zauważyć, że zgodnie z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – oznaczonej dalej skrótem p.p.s.a. przewiduje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny zasadności skargi należy stwierdzić, że wykazany w sprawie stan faktyczny był w zasadzie bezsporny i sprowadzał się do ustalenia, iż w dniu [...] 1999 r. R. M. sprzedał niezabudowaną nieruchomość położoną w Z. przy ul. "a" o pow. [...] m2, uprzednio nabytą na podstawie umowy sprzedaży od osób fizycznych w 1995 r. Cena przedmiotu sprzedaży wynosiła [...] zł. Organy podatkowe w tej sytuacji przyjęły, iż zbycie przez podatnika prawa własności do przedmiotowej nieruchomości i to przez upływem pięciu lat (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie) rodzi skutki określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowisko takie uznać należy za prawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, skutek w postaci uzyskania przychodu ze sprzedaży nieruchomości następuje jeżeli, iż omawiana sprzedaż przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej nieruchomości. Oznacza to konieczność ustalenia w formie ryczałtu podatku od dochodu w wysokości 10% uzyskanego przychodu ze sprzedaży zgodnie z art. 28 ust. 1 cyt. ustawy. Jednakże, strona skarżąca powołuje się na poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe. Wyjaśnić więc należy, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.b w części wydatkowanej a nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży: budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Nie może być więc wątpliwości, iż z brzmienia tego przepisu nie wynika, że wolne od podatku są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości w części wydatkowej na remont budynku nie będącego własnością podatnika, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Okoliczność, iż w umowie darowizny nieruchomości przekazanej przez podatnika rodzicom, mowa jest o rozpoczętym przed dniem [...] 1995 r. (data sporządzenia aktu notarialnego) remoncie – nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, skoro chodzi tu o wydatkowanie kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości przy ul. "a" w dniu [...]1999 r. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że zarówno w toku postępowania podatkowego jak i postępowania przed tut. Sądem – podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zarówno znajdujące się w aktach sprawy operaty szacunkowe jak i zdjęcia budynku nie wyjaśniają czy remont przeprowadzony został ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości oraz czy został dokonany w terminie dwóch lat od dnia sprzedaży. W sumie zatem z dotychczasowych spostrzeżeń wynika, iż organom podatkowym rozstrzygającym w rozpatrywanej sprawie niepodobna postawić zarzutu naruszenia prawa. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby stanowić podstawę do uwzględnienia żądania skarżącej i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło