I SA/Gl 520/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-01-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwota stanowiąca różnicę między przychodem ze sprzedaży akcji a kosztami uzyskania kredytu bankowego, zabezpieczonego tymi akcjami, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przychodem ze sprzedaży akcji jest kwota, za którą akcje zostały zbyte, a kosztem uzyskania przychodu jest wyłącznie koszt samej sprzedaży. Koszty związane z pozyskaniem kredytu bankowego, nawet jeśli zabezpieczonego sprzedanymi akcjami, nie stanowią kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji. Kwestia rozliczenia się banku z osiągniętego dochodu w ramach podatku dochodowego od osób prawnych nie ma wpływu na sytuację podatkowoprawną skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył korektę zeznania podatkowego, wykazując niższy dochód ze sprzedaży akcji niż pierwotnie. Organ podatkowy ustalił, że skarżący uzyskał dochód ze sprzedaży akcji nabytych nieodpłatnie, które posłużyły jako zabezpieczenie kredytu bankowego. Skarżący nie spłacił kredytu, w związku z czym bank sprzedał akcje za kwotę należną z tytułu umowy kredytu. Skarżący kwestionował opodatkowanie różnicy między kwotą kredytu a kwotą, którą faktycznie otrzymał po potrąceniu przez bank kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej ( sprawozdawca ), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Teresa Randak, Protokolant Marta Lewicka, po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr PB [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r. nr [...], którą określono B. i A R. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie [...] zł. Organ pierwszej instancji wydał swą decyzję w związku ze złożeniem w dniu [...] r. przez podatników korekty zeznania o wysokości wspólnych dochodów osiągniętych za 2002 r., w której to korekcie wykazali niższy, od podanego pierwotnie, dochód z odpłatnego zbycia akcji. W korekcie podatnicy określili ten dochód na kwotę [...] zł , jako nadwyżkę przychodu osiągniętego z tego źródła w wysokości [...] zł nad kosztami jego uzyskania w wysokości [...] zł. W piśmie złożonym wraz z korektą zeznania, podatnicy wyjaśnili, że w swym pierwotnym zeznaniu wadliwie ujęli w rubryce [...] kwotę [...] zł, gdyż kredyt, jaki zyskali z "A" pod zastaw posiadanych akcji wyniósł [...] zł, zaś różnica stanowiła koszty uzyskania kredytu, zatem stanowiła przychód banku. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. ustalił, że w 2002 r. A. R. uzyskał dochód ze sprzedaży nabytych przez niego nieodpłatnie [...] akcji spółki "B" SA. Podatnik zawarł w dniu [...] 2001 r. umowę kredytu z "C" SA w W. Bank zobowiązał się do udzielenia kredytu w kwocie [...] zł z zastrzeżeniem ustanowienia przez kredytobiorcę zabezpieczeń roszczeń banku, wynikających z umowy kredytu. W umowie przewidziano, że od kwoty kredytu kredytobiorca jest zobowiązany zapłacić bankowi odsetki wyliczone według stopy wynoszącej [...] % w skali roku, a także, że pokryje z kwoty kredytu opłatę manipulacyjną w wysokości [...] % kwoty kredytu ([...] zł) i kwotę stanowiąca depozyt gwarancyjny w wysokości [...] % kredytu ([...] zł) z przeznaczeniem na opłacenie ewentualnych kosztów niezbędnych przy dokonywaniu sprzedaży akcji oraz [...] zł tytułem kosztów związanych z ustanowieniem zabezpieczenia. W konsekwencji kwota przekazana kredytobiorcy wyniosła [...] zł. Termin spłaty kredytu ustalono na dzień [...] 2002 r., zaś wymagana kwota kredytu wraz z odsetkami i opłatami wyniosła na ten dzień [...] zł. Kredytobiorca nie wywiązał się z zobowiązania spłaty kredytu, co spowodowało sprzedaż w dniu [...] 2002 r. akcji, będących przedmiotem zabezpieczenia kredytu, za cenę w wysokości [...] zł. Koszt sprzedaży wyniósł [...] zł, w związku, z czym bank zwrócił kredytobiorcy kwotę [...] zł z kwoty pobranego depozytu gwarancyjnego. Odnosząc powyższe ustalenia faktyczne do stanu prawnego obowiązującego w zakresie sprzedaży akcji, jako źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, Naczelnik Urzędu Skarbowego powołał się na przepisy art. 9 ust. 1 i ust. 2, a także art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 6 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) i stwierdził, że A. R. poniósł jako koszty uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji kwotę [...] zł, natomiast kwota [...] zł stanowiła koszt uzyskania kredytu pod zastaw akcji, a nie koszt ich sprzedaży. Tak więc w decyzji określającej B. i A. R. wysokość zobowiązania podatkowego za 2002 r. organ uwzględnił jako dochód ze sprzedaży akcji kwotę [...] zł (przychód w wysokości [...] zł pomniejszony o koszt uzyskania przychodu w kwicie [...] zł). Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił odwołania złożonego od powyższej decyzji przez A. R., a w swej decyzji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach A. R. stwierdził, że nie zgadza się zaskarżoną decyzją, gdyż – jak oświadczył - "w dość bogatym uzasadnieniu tego pisma nie znalazłem powodu, dla którego mam zapłacić podatek od kwoty, której nie otrzymałem i w żadnym wypadku nie otrzymam". Odpowiadając na tę skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie A. R. podtrzymał swą skargę argumentując, że nie rozumie dlaczego ma zapłacić podatek od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskanym kredytem a kwotą kredytu i dochodu banku, skoro od swego dochodu bank zapewne odprowadził należny podatek. Na pytanie Sądu skarżący wyjaśnił, że składając pierwsze zeznanie podatkowe wykazał dochód ze sprzedaży akcji w oparciu o treść informacji otrzymanej przez bank o cenie sprzedaży tych akcji, dopiero później uznał za niesłuszne opodatkowanie całej kwoty i złożył korektę zeznania. Pełnomocnik organu wniósł o oddaleni skargi, a zainteresowania B. R. oświadczyła, że popiera skargę swego męża. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Na wstępie trzeba podkreślić, że stan faktyczny sprawy nie jest przedmiotem sporu i został ustalony w sposób niebudzący żadnych wątpliwości. Wynika z niego, że A. R., na mocy umowy z dnia 12 lipca 2000 r., nabył nieodpłatnie [...] akcje imienne Spółki Akcyjnej "B", każda o wartości nominalnej [...] zł. W umowie zawarto klauzulę, mocą której nabywca zobowiązał się wobec zbywcy i depozytariusza, że w okresie dwóch lat od dnia zawarcia umowy nie będzie żądał wydania nabytych akcji z depozytu. W dniu [...] 2001 r. A. R. zawarł umowę kredytu z "C" w W. na kwotę kredytu wynoszącą [...] zł (§[...] pkt [...] umowy). Odsetki od tego kredytu został określone według stopy wynoszącej [...] % w skali rocznej (§[...] pkt [...] umowy). W § 5 umowy określono termin spłaty kredytu na dzień [...] 2002 r. oraz ustalono, że spłata nastąpi przez przekazanie kwoty [...] zł na rachunek Banku, co jest równoznaczne z otrzymaniem przez Bank całości kwoty kredytu wraz z odsetkami i opłatami. W umowie przewidziano jednocześnie zabezpieczenie kredytu w postaci nieodwołalnej blokady należących do kredytobiorcy [...] akcji "B" SA i upoważnienia Banku do ich sprzedaży w przypadku niespłacenia kredytu. Kredytobiorca nie spłacił kredytu, w konsekwencji czego Bank sprzedał akcje za cenę równą kwocie należnej mu z tytułu umowy kredytu tj. za [...] zł, o czym poinformował kredytobiorcę, potrącając sobie koszty sprzedaży i zwracając pozostałą kwotę depozytu gwarancyjnego, pobranego na te koszty. W świetle powyższych ustaleń pogląd organów podatkowych, że przychodem A. R. ze sprzedaży akcji w 2002 r. jest kwota [...] zł, a kosztem jej uzyskania jest wydatek poniesiony na ich zbycie w kwocie [...] zł, jest zgodny z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik niewątpliwie uzyskał przychód ze sprzedaży akcji, a więc przychód w rozumieniu art. 17 ust. pkt 6 powyższej ustawy. Stosownie z kolei do art. 9 ust. 2 dochodem ze źródła przychodu jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania, w art. 22 ust. 1 stanowi, że kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów (z wyjątkiem wymienionych w art. 23, co w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Zbycie akcji przez A. R. nastąpiło za kwotę [...] zł i nie ma znaczenia dla tej oceny fakt, że rzeczywista kwota wypłacona mu z tytułu kredytu była znacznie niższa. Opłaty poniesione z kwoty kredytu na rzecz banku, a także odsetki od kredytu to wydatki skarżącego poniesione na otrzymanie kredytu, nie zaś koszty zbycia akcji. Skarżący był bowiem zobowiązany w dniu [...] 2002 r. zapłacić bankowi za udzielony mu kredyt kwotę [...] zł i za taką kwotę wyzbył się własności akcji, uzyskując tym samym przychód w tej wysokości. Kosztem uzyskania przychodu z tego źródła jest zatem wyłącznie koszt samej sprzedaży akcji, a nie koszty związane z pozyskaniem kredytu bankowego. Żadnego wpływu na sytuacje podatkowoprawną skarżącego z tytułu jego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma kwestia rozliczenia się banku z osiągniętego przez niego dochodu w ramach zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych, nie ma więc żadnych podstaw do twierdzenia, że doszło do podwójnego opodatkowanie tego samego dochodu. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło