I SA/Gl 528/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-01-13
Skład orzekający: Bożena Miliczek – Ciszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, oparty na trudnej sytuacji finansowej skarżącego związanej z remontem domu po pożarze oraz zapłatą podatku przez innych spadkobierców, uzasadnia uwzględnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, uznając, że przedstawione przez skarżącego okoliczności, w tym trudna sytuacja finansowa związana z remontem domu po pożarze i zapłata podatku przez innych spadkobierców, nie uzasadniają stwierdzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił brak wystarczającej dokumentacji potwierdzającej sytuację finansową skarżącego i jej relację do możliwości finansowych, co uniemożliwia ocenę faktycznego wpływu wykonania decyzji na jego położenie.Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn. Wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, argumentując, że wykonanie wyrządziłoby mu znaczną szkodę z powodu pożaru domu i trwającego remontu. Sąd pierwotnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji z powodu braku dokumentacji. Po oddaleniu zażalenia przez NSA, skarżący złożył wniosek o zmianę postanowienia, powołując się na nowe okoliczności, w tym zapłatę podatku przez innych spadkobierców i pogorszenie jego sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 3 kwietnia 2013 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić zmiany postanowienia z dnia 3 kwietnia 2013 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...] ustalającą J. H. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. J. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2013 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., nr [...] .
Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że wykonanie decyzji wyrządziłoby mu znaczną szkodę, co związane jest z klęską żywiołową, jaka dotknęła jego rodzinę w maju 2011 r. - miał wówczas miejsce pożar domu. Skutki pożaru usuwane są do tej pory (trwa remont zniszczonego domu). W związku z tym, zapłata podatku byłaby dla odbudowy domu dużym uszczerbkiem. Skarżący wskazał również, że w skardze oraz w dalszych pismach procesowych uprawdopodobnił zarzuty dotyczące wydanej decyzji.
Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie Sąd podkreślił, że okoliczności podniesione w sposób ogólny we wniosku nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Sam fakt prowadzenia remontu domu po zaistniałym pożarze i związane z tym nakłady finansowe w ocenie Sądu nie są wystarczające do wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji. Na okoliczność niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (uszczerbku dla odbudowy domu) nie zostały przedłożone jakiekolwiek dokumenty czy bardziej szczegółowe informacje, obrazujące aktualną sytuację finansową strony i możliwość jej znaczącego pogorszenia przez zapłatę ustalonego w drodze decyzji podatku. Okoliczności takich Sąd nie dopatrzył się również w aktach administracyjnych sprawy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wyraził pogląd, że brak dokumentacji stwierdzającej zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jest brakiem formalnym, do którego uzupełnienia sąd jest obowiązany wezwać stronę. Stwierdził również, że z uwagi na trudności finansowe odbudowa domu po zaistniałym pożarze dokonuje się bardzo powoli, do usunięcia pozostało jeszcze około 60 % skutków pożaru. Do zażalenia dołączono dokumentację zdjęciową, kopie rachunków za materiały budowlane i wykonywane prace budowlane oraz kopię pisma Straży Pożarnej przekazującego obiekt objęty działaniem ratowniczym.
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II FZ 1002/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższe zażalenie.
W piśmie z dnia 2 stycznia 2014 r. skarżący złożył wniosek o zmianę postanowienia z dnia 3 kwietnia 2013 r. poprzez wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wniosku skarżący zaznaczył, że wykonanie decyzji byłoby dla niego wyjątkowo uciążliwe, co związane jest z pożarem domu, w wyniku którego spłonęła jego znaczna część wraz z wyposażeniem. Stwierdził, że usuwanie skutków zaistniałego pożaru (remont domu) trwa nadal i trwać będzie jeszcze długo z powodu braku dostatecznych środków finansowych. Dodał, że zaistniały stan rzeczy uległby jeszcze dalszemu pogorszeniu w razie zapłaty podatku. Skarżący podniósł następnie, że w sprawie nastąpiły nowe okoliczności, wyczerpujące dyspozycję art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. W tych ramach wskazał, że pozostali spadkobiercy nie czekając na wynik postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach zapłacili przypadający na nich podatek od spadków i darowizn i przestali interesować się jego trudną sytuacją życiową oraz odbudową domu rodzinnego po jego pożarze. Stwierdził, że zapłacenie podatku, które pozbawi go możliwości zakupu materiałów budowlanych choćby w małej części wydłuży remont, którego cały ciężar spoczywa obecnie na nim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Zgodnie natomiast z art. 61 § 4 P.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3 P.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Zdaniem Sądu, przedstawione przez skarżącego w piśmie z dnia 2 stycznia 2014r. okoliczności nie uzasadniają zmiany postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji i nie mogą przesądzać o uwzględnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej.
Należy podkreślić, iż zasadniczym argumentem podniesionym we wniosku, obok wskazywanej już uprzednio kwestii związanej z pożarem domu, jest okoliczność zapłaty przez pozostałych spadkobierców podatku od spadków i darowizn oraz przerzucenie całego ciężaru związanego z remontem domu na skarżącego, pozostającego w trudnej sytuacji finansowej. Wszystkie te argumenty nie mogą jednak, w ocenie Sądu, prowadzić do konstatacji, że skarżącemu grozi znaczna szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki na skutek wykonania decyzji a tym samym do stwierdzenia, że nastąpiła taka zmiana okoliczności, która rzutowałaby na przesłanki wstrzymania wykonania decyzji.
Skarżący, powołując się na swoją trudną sytuację finansową, przedstawił wprawdzie – na etapie zażalenia – dokumentację obrazującą zniszczenia po pożarze budynku (fotografie) oraz kserokopie rachunków za usługi i materiały budowlane. Zwrócił również obecnie uwagę na kwestie, związane z koniecznością samodzielnego usuwania skutków pożaru domu. W żadnym miejscu nie przybliżył jednak, za pomocą stosownych dokumentów, swojej sytuacji finansowej, co nie pozwala Sądowi na zbadanie wzajemnej relacji wydatków skarżącego do jego możliwości finansowych. Nie dysponując dokładnymi danymi na temat sytuacji materialnej skarżącego Sąd nie może dokonać oceny faktycznego wpływu wykonania decyzji na jego położenie finansowe, w szczególności zaś na kwestie, związane z remontem budynku. Jest to szczególnie istotne również i z tego powodu, że każda decyzja, nakładająca obowiązek uiszczenia należności (w tym decyzja podatkowa) z natury rzeczy związana jest z określoną dolegliwością, rodząc skutek w postaci obniżenia majątku zobowiązanego.
Trudno również przyjąć, że ewentualne pozbawienie skarżącego możliwości zakupu części materiałów budowlanych na skutek zapłaty podatku i związane z tym, jak sam wskazał we wniosku, wydłużenie remontu wypełnia przesłankę wyrządzenia znacznej szkody czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jedynie na marginesie Sąd wskazuje, że wbrew twierdzeniom skarżącego, braki w zakresie stosownej dokumentacji czy też argumentacji nie stanowią braków formalnych wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, do których uzupełnienia sąd jest obowiązany wezwać stronę. Jak wskazuje się w orzecznictwie, sąd administracyjny nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów (argumentów) mających przemawiać na korzyść ubiegającego się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Władny (i zobowiązany zarazem) w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. jest jedynie wyczerpująco ocenić te, które wskazała strona (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 68/08, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 4 i § 5 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło