I SA/Gl 529/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Tyszkiewicz- Ziętek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości 2. ustanowić radcę prawnego. W dniu "[...]" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF), który skarżąca G. G. złożyła w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie "[...]" zł, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że aktualnie toczy się postępowanie karne przeciwko jej i mężowi, w toku którego małżonek wnioskodawczyni został aresztowany, natomiast wobec niej zastosowano dozór policyjny. Skarżąca oświadczyła, że mąż nie przekazuje jej żadnych środków pieniężnych, a jedynym źródłem utrzymania strony i dwojga jej dzieci jest wynagrodzenie ze stosunku pracy obciążone tytułami egzekucyjnymi. Kwota faktycznie wypłacana G. G. przez pracodawcę nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Z zawartego we wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Miesięczny dochód jej gospodarstwa domowego, w którym pozostają cztery osoby stanowi kwotę "[...]" zł brutto. Majątek nieruchomy wnioskodawczyni obejmuje własnościowe mieszkanie spółdzielcze o powierzchni użytkowej 63,04 m², garaż murowany o powierzchni 15,81 m² (wieczyste użytkowanie wraz z gruntem) oraz udział (1/40) w działce gruntu o łącznej pow. 1229 m² (użytkowanie wieczyste). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skierowane do strony w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, G. G. nadesłała kserokopie dokumentów, potwierdzających, że czynsz za zajmowane przez nią mieszkanie wynosi ok. "[...]" zł (w okresie od stycznia do kwietnia "[...]" r. strona uiściła z tego tytułu łączną kwotę "[...]" zł), opłata za energię elektryczną wynosi "[...]" zł, telefon - "[...]" zł, internet - "[...]" zł, "kursy i szkolenie dzieci" - "[...]" zł, a wydatki na zakup biletów miesięcznych - "[...]" zł. Wynagrodzenie skarżącej w kwocie netto, po potrąceniach egzekucyjnych, stanowi kwotę ok. "[...]" zł (średnia z sześciu miesięcy). W zeznaniu PIT"[...]" za "[...]" r. skarżąca wykazała dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie "[...]" zł brutto i stratę z tytułu działalności gospodarczej w kwocie "[...]" zł. Z nadesłanych dokumentów wynika nadto, że mąż skarżącej (pozbawiony wolności w okresie "[...]" ), aktualnie nie pracuje i nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Załączone przez skarżącą paragony fiskalne dokumentujące zakup leków wskazują, że w okresie czterech miesięcy wydatkowano na ten cel łącznie "[...]" zł. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2007 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. W terminowo wniesionym sprzeciwie od tego orzeczenia strona ponownie oświadczyła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie i nie posiada wiedzy prawniczej pozwalającej powoływać się na właściwe przepisy. Wskazała na swój stan zdrowia i podała, że jedynym źródłem utrzymania jej czteroosobowej rodziny jest kwota "[...]" zł, tj. wypłacana jej przez pracodawcę część wynagrodzenia za pracę, na dowód czego przedłożyła postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z "[...]" o odmowie uchylenia czynności egzekucyjnej i zgodzie na dokonywanie miesięcznych wypłat z rachunku bankowego w kwocie "[...]" zł. Strona wyjaśniła także, iż prowadzona przez nią działalność gospodarcza przyniosła znaczne straty, przede wszystkim na skutek nierzetelności jej kontrahenta (wydany przez sąd nakaz zapłaty "[...]" zł wraz z odsetkami od "[...]" r. do dnia dzisiejszego nie został wykonany). Bankructwo prowadzonej przez skarżącą firmy związane jest ze znacznym zadłużeniem wobec różnych wierzycieli (m.in. z tytułu czynszu zajmowanego lokalu użytkowego – roszczenie z tego tytułu dochodzone jest przez komornika sądowego). Skarżąca podniosła także, iż posiadany przez nią garaż nie może być sprzedany ani obciążony, gdyż Prokuratura Okręgowa w K. wydała postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na mocy art. 243 § 1 w zw. z art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) osobie fizycznej na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wymogi, od których spełnienia uzależnione jest wyłączenie wobec wnioskodawcy powszechnego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz sfinansowanie przez Skarb Państwa kosztów zastępowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika określone są w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Dokonując oceny zasadności rozpoznawanego wniosku odnotować należy na wstępie, że dotyczy on zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z korporacji, której wybór strona pozostawiła Sądowi. Z oświadczeń strony oraz ujawnionych przez nią danych o sytuacji majątkowej, rodzinnej i osobistej wynika, iż miesięczny budżet gospodarstwa domowego, w którym skarżąca pozostaje wraz z bezrobotnym mężem i dwojgiem małoletnich dzieci to kwota "[...]" zł, a jej majątek nieruchomy stanowi przedmiot zabezpieczenia. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie (na obecnym etapie postępowania obejmują one wpis od skargi w wysokości "[...]" zł) oraz opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, skutkowałoby uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego skarżącej i jej najbliższych. Jak więc wykazano powyżej spełniona została przesłanka przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, działając w oparciu o art. 260 tej ustawy, zwolniono stronę od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego.