I SA/Gl 530/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-11-15

Skład orzekający: Beata Machcińska, Eugeniusz Christ, Krzysztof Kandut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może obejmować zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia, czy też kwestie praw osób trzecich?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przysługuje wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i wykonawczym, na które nie przewidziano innych środków zaskarżenia. Nie może ona obejmować zarzutów dotyczących zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia, czy też kwestii praw osób trzecich, które podlegają rozpoznaniu w odrębnych trybach przewidzianych w ustawie.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z tytułu czynszu dzierżawy nieruchomości. Zarzuciła błędne oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności oraz zajęcie wierzytelności w wysokości wyższej niż przysługująca zobowiązanej, naruszając tym prawa osób trzecich (synów, którzy nabyli udziały w nieruchomości). Organ egzekucyjny I instancji oddalił skargę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie, uznając, że zarzuty dotyczące praw osób trzecich i wysokości zajętej wierzytelności nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi U. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, po rozpatrzeniu zażalenia U. P. (dalej zwana: stroną, zobowiązaną lub skarżącą), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. nr [...] w sprawie oddalenia skargi na czynność zajęcia wierzytelności z tytułu czynszu z umowy dzierżawy nieruchomości, dokonaną zawiadomieniem z [...] r. nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ II instancji powołał przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania. administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej zwany k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, a także art. 54 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – dalej zwana: u.p.e.a.). Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...] (kwoty należności głównej odpowiednio: [...] zł i [...] zł), zawiadomieniem z [...] r. nr [...], Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. dokonał u Prezydenta B. zajęcia wierzytelności przysługującej z tytułu czynszu z umowy dzierżawy nieruchomości, a zajęcie to zostało doręczone zobowiązanej [...] r. Podaniem z 23 maja 2017 r. strona wniosła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego B., na podstawie art. 54 u.p.e.a., skargę na czynność egzekucyjną tego organu w postaci zajęcia w/w wierzytelności pieniężnej z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości. Zdaniem zobowiązanej organ egzekucyjny swoim działaniem naruszył: 1. art. 67 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności oraz błędne wskazanie kwoty dochodzonej należności, 2. art. 89 § 1 u.p.e.a., art. 207 oraz art. 678 § 1 w zw. z art. 694 kodeksu cywilnego poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości w wysokości wyższej aniżeli przysługująca zobowiązanym, a w konsekwencji zajęcie jej z naruszeniem praw osób trzecich, którym z powyższego tytułu wierzytelność ta przysługuje w łącznym udziale 4/5, jak i wezwania dłużnika tej wierzytelności do jej uiszczania w pełnej wysokości, a nie w kwocie odpowiadającej wartości 1/5. Powyższe naruszenia powinny skutkować uchyleniem dokonanego zajęcia wierzytelności, względnie korektą polegającą na zajęciu wierzytelności do wysokości 1/5 jej wartości. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podniosła, że [...] 2010 r. zawarta została odpłatna umowa dzierżawy nieruchomości położonej w B.. Następnie [...] 2012 r. właściciele (skarżąca i jej mąż) darowali synom udziały w tej nieruchomości, wskutek czego powstała współwłasność nieruchomości w częściach ułamkowych. Tym samym dotychczasowi właściciele posiadają udział we własności nieruchomości w wysokości 1/5, zaś synowie po 2/5 udziałów. W konsekwencji niedopuszczalne było, poprzez wystąpienie do dłużnika zajętej wierzytelności, zajęcie wierzytelności osób trzecich, tj. synów, na poczet tytułów wykonawczych wystawionych na M. i U. P., jak i wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności (z tytułu czynszu dzierżawnego) do jej uiszczania w pełnej wysokości na rzecz organu, a nie w kwocie odpowiadającej 1/5, która tylko w tej wysokości należy się zobowiązanej. Dalej skarżąca argumentowała, że organ egzekucyjny wskazał jako dłużnika zajętej wierzytelności Prezydenta Miasta B., a więc organ reprezentujący osobę prawną, choć to nie Prezydent lecz Gmina, jest stroną umowy dzierżawy przedmiotowej nieruchomości i z tego powodu nie może być on dłużnikiem obowiązanym do zapłaty zajętej wierzytelności. Ponadto, zdaniem strony, kwota należności głównej ([...] zł) została wyliczona błędnie. Nie wyjaśniając na czym błąd ten polega dodała, że nie ma ona wiedzy ani o wystawieniu, ani o doręczeniu jej tytułów wykonawczych, a podany numer REGON M. P. jest nieaktualny. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] r. oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. W uzasadnieniu wyjaśnił, że stosownie do przepisów art. 54 § 1 i § 5 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania. Przedmiotem skargi mogą być tylko te okoliczności, które nie mogą być przedmiotem innych środków zaskarżenia przysługujących stronie. Skarga służy bowiem zaskarżeniu wyłącznie czynności wykonawczych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym, a więc tych czynności, których dokonał organ egzekucyjny bądź egzekutor. Dalej organ w szczególności wyjaśnił, że zawiadomienie z [...] r. o zajęciu wierzytelności prawidłowo skierowane zostało do Prezydenta Miasta B., który reprezentuje jednostki samorządu terytorialnego zarówno te posiadające osobowość prawną, jak i jej nie posiadające i jest uprawniony do dokonywania na ich rzecz określonych czynności prawnych. Dodał, że kwestie kwoty należności głównej oraz doręczenia tytułów wykonawczych mogą być rozpoznane jedynie w postępowaniu w trybie art.33 u.p.e.a., a nie na podstawie art. 54 tej ustawy. Organ I instancji nadmienił, że w wyniku dokonanego zajęcia nie naruszono praw osób trzecich i nie zajęto wierzytelności w wysokości wyższej niż przysługująca zobowiązanym. Wskazał, że w wyniku dokonanej w 2012 r. darowizny nastąpiło zbycie udziałów w nieruchomości, jednak pożytki były czerpane niezmiennie m.in. przez zobowiązaną na podstawie zawartej w 2010 r. umowy dzierżawy. Wskazał także organ, że tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanej [...]r. W zażaleniu strona powtórzyła argumenty zawarte uprzednio w skardze, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 67 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności, 2. art. 89 § 1 u.p.e.a., art. 207 oraz art. 678 § 1 w zw. z art. 694 kodeksu cywilnego poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości (czynszu dzierżawnego) w wysokości wyższej, aniżeli przysługująca zobowiązanym, a w konsekwencji zajęcie jej z naruszeniem praw osób trzecich, którym z powyższego tytułu wierzytelność ta przysługuje w łącznym udziale 4/5, jak i wezwania dłużnika tej wierzytelności do jej uiszczenia w pełnej wysokości, a nie w kwocie odpowiadającej 1/5. Zdaniem strony niedopuszczalne było zajęcie wierzytelności osób trzecich na poczet tytułu wykonawczego wystawionego na skarżącą i jej męża, jak i wezwanie dłużnika do jej uiszczania w pełnej wysokości na rzecz organu, a nie w kwocie odpowiadającej 1/5, która tylko w tej wysokości należy się zobowiązanej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, powołując art. 54 u.p.e.a., że skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora może być wnoszona tylko na czynności zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc na czynności o charakterze wykonawczym i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia. W ramach skargi można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Skarga w tym trybie nie przysługuje natomiast na czynności procesowe polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o prawach i obowiązkach uczestników postępowania. Z tego organ wywiódł, że w ramach zażalenia na postanowienie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną nie ma prawnej możliwości odniesienia się do kwestii praw osób trzecich, które podlegają rozpoznaniu w ramach środków zaskarżenia wniesionych w odrębnych postępowaniach. Dalej organ II instancji wyjaśnił, że organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., tj. egzekucję z innej wierzytelności pieniężnej. Polega on na przesłaniu do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wezwaniu dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Powołując przepisy art. 89 § 1-3 u.p.e.a. organ wskazał, że zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z [...] r. zawiera wszystkie wymagane elementy i spełnia wymogi określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., a także zostało sporządzone zgodnie z obowiązującym od 8 września 2016 r. wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22.08.2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339). Organ dodał, że to na dłużniku zajętej wierzytelności wskazanym w zajęciu ciąży ocena, czy zobowiązanemu wskazanemu w zajęciu przysługują prawa, które mogą podlegać zajęciu organu egzekucyjnego. W tej sprawie dłużnik zajętej wierzytelności, tj. Prezydent Miasta jako organ reprezentujący gminę, uznał zajęcie. W tej sytuacji zajęcie wierzytelności organ uznał za prawidłowe, a zażalenie za nieuzasadnione. W skardze, wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 233 § 1 pkt 1) Ordynacji poprzez nieuwzględnienie popełnionych przez organ I instancji naruszeń przepisów prawa i nieuchylenie na ich podstawie rozstrzygnięcia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B., - art. 67 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności, - art. 89 § 1 u.p.e.a., art. 207 oraz art. 678 § 1 w zw. z art. 694 kodeksu cywilnego, poprzez zajęcie wierzytelności z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości w wysokości wyższej, aniżeli przysługująca zobowiązanym, a w konsekwencji zajęcie jej z naruszeniem praw osób trzecich, którym z powyższego tytułu wierzytelność ta przysługuje w łącznym udziale 4/5, jak i wezwania dłużnika tej wierzytelności do jej uiszczania w pełnej wysokości, a nie w kwocie odpowiadającej wartości odpowiadającej 1/5. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła dotychczas prezentowaną argumentację akcentując m.in., że zajęcie egzekucyjne wymaga dla swej prawidłowości precyzyjnego i zgodnego ze stanem prawnym wskazania prawa (wierzytelności), które temu zajęciu podlega. W przedmiotowym stanie faktycznym doszło do mylnego wpisania w zajęciu wierzytelności całości roszczenia wynikającego z umowy dzierżawy z miastem B.. Przychód w postaci czynszu dzierżawy nieruchomości przysługuje współwłaścicielom w sposób proporcjonalny do posiadanych przez nich udziałów, tj. w kwocie 1/5 czynszu na rzecz M. P. oraz po 2/5 czynszu na rzecz synów. Zatem niedopuszczalne było wystąpienie o zajęcie wierzytelności osób trzecich na poczet tytułu wykonawczego wystawionego na M. i U. P., jak i w konsekwencji wezwanie dłużnika do jej uiszczania w pełnej wysokości na rzecz organu, a nie w kwocie 1/5, która tylko w tej wysokości należy się zobowiązanemu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy słusznie organ uznał za niezasadne zarzuty skarżącej podważające działania organu egzekucyjnego, który jako dłużnika zajętej wierzytelności wskazał Prezydenta Miasta B., a nadto podał błędnie kwotę dochodzonej należności egzekwowanej z czynszu dzierżawnego nieruchomości nie ograniczając jej odpowiednio do wielkości udziałów skarżącej w prawie własności nieruchomości, tj. do 1/5. Określając ramy prawne sprawy przywołać trzeba art. 54 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1). Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6). Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samodzielną instytucję postępowania egzekucyjnego o charakterze uzupełniającym, komplementarnym wobec innych środków prawnych w tym znaczeniu, że nie może mieć zastosowania w sytuacjach, dla których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenie), żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego czy skargę do sądu powszechnego (por. wyroki NSA: z 2.04.2015 r. sygn. II FSK 778/13, z 23.06.2015 r. sygn. II FSK 1688/13 - dostępne CBOSA). Zatem skarga unormowana w art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje zobowiązanemu na czynności organu egzekucyjnego o charakterze wykonawczym, faktycznym, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, czy - w szerszym ujęciu – środek ochrony prawnej. W świetle powyższego skarga na czynności egzekucyjne możne być skutecznie wywiedziona wyłącznie z takich okoliczności, które nie dają zobowiązanemu prawa do wystąpienia z innym środkiem prawnym wynikającym z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Za utrwalony należy uznać pogląd prawny, zgodnie z którym, mając na uwadze zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym, skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje wyłącznie na czynności podjęte w toku egzekucji o charakterze faktycznym i tylko wówczas, gdy zobowiązany nie może ich kwestionować w ramach innych środków prawnych, między innymi środków zaskarżenia czy wniosków. Skarga może dotyczyć wyłącznie konkretnej czynności organu egzekucyjnego, natomiast nie może obejmować zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia czy działań wierzyciela poprzedzających wystawienie tytułu wykonawczego (por. szerzej: R. Hauser, A. Skoczylas (red.) Komentarz do art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, C.H.BECK wyd. 8. oraz wyrok NSA z 21.06.2012 r. sygn. II FSK 2555/10 – dostępne: system informacji prawnej LEX). Oznacza to, że w obowiązującym stanie prawnym skarga, o której stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., nie może być traktowana przez zobowiązanego jako jeden z wielu środków prawnych (środków zaskarżenia, wniosków), w których będzie przedstawiał te same argumenty i te same żądania jak przede wszystkim określone w przewidzianych w tym celu przepisach (np. art. 33 czy art. 38 u.p.e.a.), a organ każdorazowo będzie je rozpatrywał co do istoty. Innymi słowy, w sprawie zainicjowanej skargą na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie kwestionować zastosowania środka egzekucyjnego z powodu - w jego przekonaniu - niezgodnego z prawem prowadzenia egzekucji, czy nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji, albo nawet istnienia ale w innej wysokości bądź też egzekwowanego w zbyt dużej wysokości. Są to bowiem zagadnienia podlegające rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu w innych trybach przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak np. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji czy wniosek o wyłączenie spod egzekucji lub o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Z przedstawionych sądowi akt wynika, że zarzut wyłączenia spod zajęcia wierzytelności pieniężnej był przedmiotem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca wystąpiła w tej sprawie do organu egzekucyjnego wnioskiem z 23 maja 2017 r. Niezależnie od tego synowie skarżącej, których interesy – jak wynika z treści skargi – stara się chronić skarżąca poprzez działanie na ich rzecz i kwestionowanie zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej wskazując, że powinno ono zawierać ograniczenie do 1/5 kwoty egzekwowanej – wystąpili odrębnie o ochronę swoich praw, na podstawie art. 38 § 2 u.p.e.a., i jak wskazuje sama skarżąca w treści skargi – nie doszło do potrącenia należnych im kwot. Nadmienić trzeba, że Prezydent Miasta B. pismem z [...] r. powiadomił organ egzekucyjny o uznaniu wierzytelności i przekazywaniu jej w związku z zastosowanym zajęciem do wysokości udziału skarżącej. Jak to zostało wyjaśnione wyżej, w przypadku skargi składanej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. przedmiotem analizy mogą być wyłącznie kwestie związane ściśle z prawidłowością dokonania konkretnej czynności objętej skargą. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że w skardze na czynności egzekucyjne zobowiązany nie może skutecznie wykazywać celowości i potrzeby wyłączenia spod egzekucji określonej wartości kwot (proporcjonalnych do udziałów), czy też wskazywać na określenie egzekwowanego obowiązki niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (kwestionuje brak ograniczenia do wartości 1/5). Nie może też występować za inne osoby, nawet starając się chronić ich interes. Warunkiem skuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej w postaci zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 5 u.p.e.a., tj. egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych, jest dopełnienie przez organ egzekucyjny obowiązków określonych w art. 67 § 1 u.p.e.a., tj. wystawienie zawiadomienia o zajęciu, zawierającego elementy wyszczególnione w § 2, tj. oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; określenie stosowanego środka egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia oraz datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu. Tym wymogom organ sprostał. W rozpatrywanej sprawie organ II instancji prawidłowo ocenił legalność zawiadomienia organu egzekucyjnego o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, w kontekście przesłanek określonych w art. 67 § 1 u.p.e.a. Dodać można, że w myśl art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Następnie art. 89 § 2 u.p.e.a. stanowi, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Z kolei według art. 89 § 3 omawianej ustawy egzekucyjnej, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1. Wszystkie te warunki zostały zachowane. Podkreślić trzeba, że – wbrew argumentom skarżącej – organ w zawiadomieniu z [...] r. o zajęciu wierzytelności kwoty czynszu podlegającej zajęciu, lecz kwotę dochodzonych należności. Zobowiązana w istocie nie kwestionowała żadnej z w/w czynności organu egzekucyjnego, składających się na zajęcie wierzytelności. W żaden sposób nie nawiązywała do wymogów postępowania organu egzekucyjnego w zakreślonym w art. 89 u.p.e.a. zakresie. Podnosiła wprawdzie zarzut wiązany z art. 89 u.p.e.a. wyłączenia spod egzekucji kwot przynależnych innym właścicielom, jednak – na co już wyżej wskazano – pozostaje to poza zakresem tej sprawy. W związku z tym analizowana skarga zobowiązanej, dotycząca konkretnego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności, zawiera zarzuty i argumenty wykraczające poza przedmiotowe granice tego szczególnego trybu. W jego ramach nie może być oceniane istnienie egzekwowanego obowiązku ani jego wartość, kwestia niewyłączenia spod zajęcia określonej wartości kwot (proporcjonalnych do udziałów) dot. innych osób, czy określenie egzekwowanego obowiązki niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (brak ograniczenia do wartości 1/5). W pozostałym zakresie Sąd, kierując się treścią art.134 p.p.s.a, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostają argumenty skargi oparte na przepisach kodeksu cywilnego, szczególnie że skarżąca sama przyznaje, podobnie jak organ, że organ egzekucyjny nie dokonał potrącenia ponad wartość jej udziału. Nie podzielił Sąd również zarzutu błędnego oznaczenia dłużnika zajętej wierzytelności. Słusznie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, że organem gminy jest prezydent i to on realizuje czynności wykonawcze. Skoro skierowanego do niego zajęcie wierzytelności uznał, to należało przyjąć, że jest dysponentem prawa podlegającego zajęciu. W świetle powyższego również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., będący odpowiednikiem powołanego w skardze, nieprawidłowo, art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie został naruszony. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – w skrócie p.p.s.a.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło