I SA/Gl 543/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.P. i K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na skutek wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie oświadczając, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W świetle wniosków pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym, w którym dochody rodziny, uzyskiwane w całości przez skarżącego, wynoszą 1.083,89 zł. Skarżący oświadczył, że pomimo wypadku w 2007 r. oraz niskich świadczeń rentowych utrzymuje małżonkę, która jest osobą bezrobotną i bez prawa do zasiłku. Zeznał dalej, że stałe miesięczne wydatki w ich gospodarstwie stanowią kwotę 1.153,00 zł, w tym: media (energia elektryczna – 113 zł; woda – 60 zł; gaz – 50 zł; odprowadzenie ścieków – 150 zł); koszty opału (180 zł); zakup odzieży (50 zł); żywność (500 zł); środki czystości (50 zł). Referendarz sądowy wezwał skarżących do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wnioskach poprzez: udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżących i osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym – należy w tym celu nadesłać "odcinek" renty skarżącego za ostatni miesiąc, a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy; nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2010 złożonych przez skarżących oraz inne osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym; przedłożenie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy po dniu otrzymania niniejszego wezwania, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W przypadku, gdyby nie było podstaw do wydania takiego zaświadczenia, należało przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego poświadczające, że skarżąca za rok 2010 nie wykazała dochodów do opodatkowania oraz że w roku bieżącym nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na jej podatek dochodowy; przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących i osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; wyjaśnienie, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżący korzystają z lokalu wskazanego jako ich adres zamieszkania. Wyjaśnienia te należy poprzeć stosowną dokumentacją w postaci np.: odpisów z ksiąg wieczystych, umów najmu itp.; złożenie wyjaśnień dotyczących nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], w szczególności czy nadal stanowi ona przedmiot dzierżawy, i przedstawienie niezbędnych dowodów w tym zakresie, np. kopii umowy sprzedaży tej nieruchomości, umowy jej dzierżawy lub wypowiedzenia tej umowy; nadesłanie dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego (zaświadczeń, orzeczenia lekarza orzecznika, decyzji ZUS itp.) oraz sprecyzowanie miesięcznej wysokości wydatków związanych z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, i wykazanie tych wydatków za pomocą faktur VAT, paragonów wystawionych przez apteki, szpitale, przychodnie itp.; udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. W odrębnych wezwaniach, doręczonych adresatom w dniu 19 sierpnia 2011 r., pouczono skarżących, że niezastosowanie do wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a. W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2011 r. skarżący oświadczyli, że nie są już właścicielami działki położonej w B. przy ul. [...]. W świetle złożonych wyjaśnień, nieruchomość ta została sprzedana celem pokrycia długów. Skarżący zeznał nadto, że nie posiada tytułu prawnego do mieszkania, w którym przebywa od urodzenia. Do przytoczonego wyżej pisma skarżący dołączyli kserokopie: potwierdzenia wypłaty świadczenia rentowego w kwocie 1.083,89 zł; orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 28 lipca 2010 r. (ustalono w tych ramach, że skarżący jest niezdolny do pracy do 31 lipca 2012 r.); orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 15 września 2010 r. (zaliczono tutaj skarżącego do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności); PIT-37 wraz z PIT/0 za 2010 r. (dochód skarżącego do opodatkowania wyniósł 21.216,64 zł); zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego na kwotę 6.500,00 zł, skierowane do Urzędu Skarbowego w S. (dłużnik – K. P.); faktury VAT dokumentującej należność za dostawę energii elektrycznej oraz prognozę z tego tytułu (należność miesięczna to około 138 zł); faktury VAT za dostawę wody i odprowadzenie ścieków (w skali miesiąca jest to kwota 231,68 zł); układu ratalnego spłaty zadłużenia za wywóz odpadów (rata miesięczna to 51,74 zł); faktury VAT z tytułu zakupu opału na kwotę 258 zł; zawiadomienia o wszczęciu egzekucji (skarżący jest dłużnikiem a należność główna wierzytelności wynosi 1.873,66 zł); zajęcia świadczeń emerytalno-rentowych (należne odsetki 1.247,65 zł); zestawień należności skarżącego na dzień 14 października 2010 r. wobec czterech wierzycieli (łączna należność stanowi kwotę 1.841.808,60 zł) oraz kopii paragonów fiskalnych dokumentujących zakup medykamentów. Dodatkowo w oryginale nadesłano zaświadczenie właściwego urzędu pracy, z którego wynika, że skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od 16 sierpnia 2006 r. do nadal. Wpis od skargi w niniejszej sprawie, będący wpisem stałym, wynosi 500 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając, z własnej inicjatywy lub na wezwanie, stosowną dokumentację źródłową. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali, iż w ich sytuacji powyższa przesłanka została spełniona. Stanowi to przede wszystkim konsekwencję tego, że nie wykonali oni w wystarczającym stopniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, co uniemożliwia wolną od wątpliwości ocenę ich sytuacji. Nie ustosunkowali się oni w szczególności do wezwania w części odnoszącej się do rachunków bankowych. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2011 r. skarżący w żaden sposób nie nawiązali do tej części wezwania i nie złożyli jakiegokolwiek oświadczenia w tym zakresie. Z kolei nadesłane kopie paragonów fiskalnych wskazują, że część należności poniesionych z tytułu zakupu lekarstw została uiszczona karta płatniczą o nr [...]. Jest przy tym bezspornym, że transakcje dokonane za pomocą tejże karty muszą przecież znaleźć odzwierciedlenie na rachunku bankowym jej posiadacza. Bezsprzecznie zaś tego rodzaju dokument ma doniosłe znaczenie dla ustalenia przesłanek prawa pomocy, dając wgląd w operacje finansowe dokonywane przez stronę oraz pozwalając ustalić wysokość środków pieniężnych pozostających do jej dyspozycji w czasie, gdy powinna się ona liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Podobnie wnioskodawcy zignorowali wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], w szczególności, czy stanowi ona nadal przedmiot umowy dzierżawy. W tych ramach referendarz zobowiązał skarżących do przedstawienia niezbędnych dowodów w tym zakresie, np. kopii umowy sprzedaży tej nieruchomości, umowy jej dzierżawy lub wypowiedzenia tej umowy. W tym zakresie skarżący poprzestali jedynie na stwierdzeniu, że nieruchomość ta została sprzedana na pokrycie ich zadłużenia. Nie wykazali jednakże tej okoliczności. Z kolei w dyspozycji Sądu pozostaje dokument z dnia 16 stycznia 2010 r., z którego wynika, że na rzecz skarżących - jako wydzierżawiających - miał być uiszczany czynsz dzierżawny w kwocie 2000 zł. Dodatkowo z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych z dnia 16 września 2010 r. wynika, że zgodnie ze zmianą nr [...] właścicielami ww. działki stali się E. i K. P.. Podniesione wyżej okoliczności wykluczają zbadanie rzeczywistej sytuacji finansowej skarżących, a nadesłane dokumenty źródłowe jedynie pogłębiły wątpliwości, które zrodziły się tutaj w toku analizy oświadczeń skarżących (druki PPF) w zestawieniu z zawartością akt administracyjnych. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.