I SA/Gl 560/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Borys Marasek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2023 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 26 stycznia 2023 r. nr COF.OUR.6375.17217.2022 ŁD.JJ.ZZ 06796763 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. P. R. (dalej: skarżący, zobowiązany) wniósł skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: Poczta Polska, wierzyciel, organ) z dnia 26 stycznia 2023 r. nr COF.OUR.6375.17217.2022 ŁD.JJ.ZZ 06796763 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Poczta Polska postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 r. znak: COF.OUR.6375.17217.2022 ŁD.KK3.P 06796763 oddaliła zarzut nieistnienia obowiązku. W złożonym zażaleniu skarżący podniósł wiele aspektów i kwestii dotyczących jego zastrzeżeń ogólnych do wydanego rozstrzygnięcia w postanowieniu z dnia 17 listopada 2022 r. stwierdzając, iż musi dalej działać aby przeciwstawić się wszelkiemu "ZŁU". Skarżący przyznał, iż odnalazł dokumenty z pierwszej książeczki radiofonicznej numer [...] a drugiej książeczki numer [...] nie odnalazł. Po rozpoznaniu zażalenia organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w obecnym stanie prawnym wynika z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689 – dalej u.o.a.). Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej podkreślił, iż skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego pod adresem: ul. [...] [...], [...] G.. Po zgłoszeniu rejestracji została wydana mu imienna książeczka radiofoniczna służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Imienna książeczka radiofoniczna posiadała druki: "Z" - odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiana adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat, do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych (zaznaczyć należy, iż wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej po wyczerpaniu dowodów wpłat w poprzednio wydanej stanowiło kontynuację opłat w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników). Wskazał, że w dniu w dniu 8 stycznia 1990 r. skarżący złożył w Urzędzie Pocztowym G. [...] odcinek "Z" z książeczki radiofonicznej numer [...], na podstawie którego wierzyciel w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A, dokonał aktualizacji danych adresowych na adres: ul. [...] [...], [...] G. (po administracyjnej zmianie - nazwa ulicy: ul. [...] [...]). Następnie w dniu 3 kwietnia 1991 r. w celu kontynuowania opłat abonamentowych skarżący złożył w Urzędzie Pocztowym G. [...] odcinek "U" i otrzymał kolejną książeczkę radiofoniczną o numerze [...]. Organ podniósł, że zobowiązany nie zakwestionował faktu rejestracji odbiornika telewizyjnego. Organ wskazał, że art. 4 ust.1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych przewiduje, iż między innymi; 1) osoby zaliczone do pierwszej grupy inwalidzkiej, 2) osoby z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy, 3) osoby z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, 4) osoby z orzeczoną trwałą lub okresową całkowitą niezdolnością do pracy w gospodarstwie rolnym, 5) osoby, które ukończyły 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS mogą skorzystać z uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Wśród osób mogących ubiegać się o zwolnienie od opłat abonamentowych ustawodawca nie wskazuje osób pobierających świadczenie w postaci renty lub renty rodzinnej. Organ podkreślił, iż zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych nie powoduje zmiany stanu prawnego, do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Jedynie zatem podjęcie w stosownym czasie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań, związanych ze zmianą stanu formalno-prawnego i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela. Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu, który potwierdzałby zgłoszenie przez skarżącego w placówce pocztowej uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych (nie odnotowano też dopełnienia ww. formalności w chwili obecnej), jak również takiego dokumentu w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie przedstawiono. Zaniechanie obowiązku pozostającego po stronie abonenta nie może powodować, iż wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Przepisy dotyczące zwolnień od opłat abonamentowych zawarte są w ustawie o opłatach abonamentowych a także są dostępne w każdej placówce pocztowej, na stronach internetowych Poczty Polskiej S.A. lub Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Reasumując organ wskazał, że wierzyciel dokonując analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie stwierdza, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 34a pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości oraz do zwrotu wyegzekwowanej kwoty przez organ egzekucyjny. Powyższe postanowienie wierzyciela zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez zobowiązanego, który nie zgodził się z zaskarżonym postanowieniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia, uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wskazuje, że art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem, Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie, którym uznano za niezasadne zarzuty nieistnienia obowiązku. Skarga nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela nie narusza prawa. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.): 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut: 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny; 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.) W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku. W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny. Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego zgłoszenia zaistnienia u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu trafne. Istotą niniejszego sporu jest twierdzenie skarżącego o posiadanych uprawnieniach do zwolnienia od opłat abonamentowych. Jednakże na żadnym etapie postępowania skarżący nie okazał dowodu potwierdzającego dopełnienie w okresie objętym postępowaniem egzekucyjnym, wymaganych przepisami formalności zwolnienia od opłat abonamentowych. Tymczasem, jak stanowi art. 4 ust. 3 u.o.a., zwolnienia przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. Oznacza to, iż wierzyciel zasadnie przyjął, że skarżący posiadał status formalno-prawny abonenta zobligowanego do wnoszenia opłat abonamentowych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 1297/15 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym wskazano, że sam fakt nabycia uprawnienia do zwolnienia, nie jest wystarczającą podstawą do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników rtv. Przepis art. 4 ust. 3 u.o.a. stanowi bowiem, ze zwolnienie przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce operatora wyznaczonego, oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienia do tych zwolnień. Nie może być zatem wątpliwości, że dla skorzystania ze zwolnienia, konieczne jest przedłożenie w placówce operatora wyznaczonego (Poczty Polskiej S.A.) oświadczenia, o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia oraz dokumentów potwierdzających stosowne uprawnienie. Organ w tym wypadku nie działa z urzędu, to na skarżącym spoczywał obowiązek złożenia oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienie do tych zwolnień. Mając na uwadze powyższe, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.