I SA/Gl 562/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-10-26
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Grzegorz Granieczny, Bożena Suleja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podpisane przez pracownika organu egzekucyjnego na podstawie udzielonego mu upoważnienia, ale bez adnotacji "z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego" na pieczęci, jest wadliwe i skutkuje nieważnością tytułu wykonawczego obejmującego koszty tego upomnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że upomnienie w postępowaniu egzekucyjnym, podpisane przez pracownika organu egzekucyjnego na podstawie pisemnego upoważnienia, jest prawidłowe, nawet jeśli na pieczęci nie widnieje adnotacja "z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego". Kluczowe jest posiadanie przez pracownika stosownego upoważnienia, a nie forma pieczęci. W związku z tym, tytuł wykonawczy obejmujący koszty takiego upomnienia nie jest wadliwy.Stan faktyczny
Skarżąca M.B. kwestionowała tytuł wykonawczy obejmujący zaległości podatkowe VAT oraz koszty upomnienia, zarzucając wadliwość upomnienia z powodu podpisu pracownika urzędu skarbowego, który rzekomo nie był do tego upoważniony. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały upomnienie za prawidłowe, wskazując na posiadanie przez pracownika stosownego upoważnienia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące wadliwości upomnienia i kosztów egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Grzegorz Granieczny (spr.), Bożena Suleja, Protokolant Paulina Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., działając na podstawie art. 123 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej Kpa) w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 oraz art. 33 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. zwanej dalej ustawą egzekucyjną lub u.p.e.a.) oddalił zarzut wniesiony w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie czteropozycyjnego tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...], obejmującego zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług zobowiązanej M.B. za: sierpień 2007r., październik 2007r., styczeń 2008r. i sierpień 2008r.
Na powyższe postanowienie M.B., działająca przez pełnomocnika – doradcę podatkowego P.B., w dniu 3 lutego 2010r. wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że upomnienie w wyniku, którego zobowiązana została obciążona kosztami w wysokości [...] zł (upomnienie nr [...] z dnia 3 września 2009r.) zawiera wadę prawną w postaci podpisu osoby nieupoważnionej do reprezentowania organu podatkowego. Przedmiotowe upomnienie zostało bowiem podpisane przez starszego kontrolera rozliczeń I. K.. Zdaniem skarżącej brak na upomnieniu podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu naczelnika urzędu skarbowego skutkuje nieważnością upomnienia. W związku z tym tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązaną obejmuje oprócz należności wynikających ze złożonych przez nią deklaracji VAT-7 również zobowiązanie z tytułu kosztów błędnie wystawionego upomnienia.
Po rozpoznaniu przedmiotowego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].
W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. przedstawił następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną:
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wystawił przeciwko zobowiązanej M.B. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług zobowiązanej za sierpień 2007r. – w kwocie należności głównej [...] zł, za październik 2007r. – w kwocie należności głównej [...] zł, za styczeń 2008r. – w kwocie należności głównej [...] zł i za sierpień 2008r. – w kwocie należności głównej [...] zł oraz odsetki za zwłokę od każdej z tych kwot.
W dniu 28 września 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., działając jako organ egzekucyjny nadał wyżej wymienionemu tytułowi egzekucyjnemu klauzulę o skierowaniu do egzekucji.
Pismem z dnia 13 października 2009r. zobowiązana, działająca przez pełnomocnika P.B., wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zobowiązana wskazała jako podstawę prawną tego żądania art. 33 pkt 3 u.p.e.a. i art. 18 Kpa.
Zobowiązana podniosła, że w części "D" tytułu wykonawczego została obciążona kosztami upomnienia w kwocie [...] zł. Zdaniem zobowiązanej obciążenie jej przedmiotową kwotą było bezpodstawne. Upomnienie nr [...] z dnia 3 września 2009r.wzywające M. B. do zapłaty zaległych zobowiązań w podatku od towarów i usług zostało podpisane przez pracownika Urzędu Skarbowego w S. I. K., "nie działającą w imieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego, lecz tylko w imieniu własnym". Wobec tego przedmiotowy tytuł wykonawczy wykraczał "poza zobowiązania wynikające ze złożonych przez podatnika deklaracji i obejmuje nie istniejące zobowiązanie za otrzymane upomnienie, nie skutkujące ważnością z powodu wady formalnej". Ponadto w treści pisma z dnia 3 września 2009r. podniesiono, że organ egzekucyjny w prowadzonym postępowaniu pominął okoliczność, że zobowiązana udzieliła pełnomocnictwa doradcy podatkowemu P. B..
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. stwierdził niedopuszczalność zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wskazał, że zarzut na podstawie art. 33 pkt 3 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ P. B. nie jest stroną w postępowaniu egzekucyjnymi ze względu na brak pełnomocnictwa w konkretnej sprawie egzekucyjnej. W przedmiotowej sprawie doradca podatkowy P. B. nie złożył do akt sprawy dokumentu potwierdzającego udzielenie mu przez zobowiązaną pełnomocnictwa. Wobec tego organ egzekucyjny rozpatrując zarzuty nie był powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnika.
W dniu 19 listopada 2009r. M.B. złożyła w Urzędzie Skarbowym w S. pismo z dnia 18 listopada 2009r. o udzieleniu doradcy podatkowemu P.B. pełnomocnictwa do reprezentowania jej w postępowaniu egzekucyjnym.
Również w dniu 19 listopada 2009r. P.B. działając w imieniu zobowiązanej złożył w Urzędzie Skarbowym w S. wniosek o umorzenie postepowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...]. Podobnie jak we wniosku z dnia 13 października 2009r. zobowiązana ponownie podniosła, że w części "D" tytułu wykonawczego została obciążona kosztami upomnienia w kwocie [...] zł. Zdaniem zobowiązanej obciążenie jej przedmiotową kwotą było bezpodstawne. Upomnienie nr [...] z dnia 3 września 2009r. wzywające M.B. do zapłaty zaległych zobowiązań w podatku od towarów i usług zostało podpisane przez pracownika Urzędu Skarbowego w S. I.K., która nie działała w imieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego, lecz tylko w imieniu własnym.
Natomiast pismem z dnia 23 listopada 2009r. pełnomocnik zobowiązanej wniósł w jej imieniu zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] [...],
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby skarbowej w K. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] Nr [...] i przekazał sprawę organowi egzekucyjnemu I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 28 grudnia 2009r. zobowiązana M.B. złożyła w Urzędzie Skarbowym w S. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] [...].
Uzasadniając, wymienione na wstępie, postanowienie z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołał się na przepisy art. 15 ustawy egzekucyjnej.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. należy zaznaczyć, że upomnienie ma jedynie przypominać o obowiązku zapłaty wymienionych w nim należności, informując o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Zatem doręczenie upomnienia nie jest rozstrzygnięciem władczym organu (do których zaliczane są decyzje i postanowienia), które rozstrzyga o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane.
Natomiast zgodnie z art. 15 § 2 i § 3 u.p.e.a. koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i są pobierane na rzecz wierzyciela, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, koszty upomnienia są pobierane na rzecz komórki organizacyjnej wierzyciela, do której zadań należy prowadzenie egzekucji. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, koszty upomnienia są pobierane na rzecz komórki organizacyjnej wierzyciela, do której zadań należy prowadzenie egzekucji.
Dyrektor Izby Skarbowej K. podniósł również, iż M.B. upomnienie nr [...] zostało doręczone w dniu 15.09.2009r. Przedmiotowe upomnienie zostało sporządzone zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik do Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu w egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001r. Nr 137, poz. 1541).
Zgodnie z wyżej wymienionym wzorem upomnienie powinno zawierać podpis i pieczątkę podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby wysyłającej dane upomnienie. Wszystkie te wymogi spełniało upomnienie nr [...] zostało doręczone M.B..
Ponadto organ odwoławczy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że to nie treść pieczątki jaką używa pracownik, ale udzielone temu pracownikowi pisemne upoważnienie organu decydują o zakresie obowiązków pracownika i o tym czy jest uprawniony do sporządzania i podpisywania upomnień wzywających do uregulowania należności.
M.B., działając przez pełnomocnika P.B., w dniu 2 kwietnia 2011r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...]
W skardze zarzucono naruszenie art. 6 i 7 Kpa w zw. z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 13 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie w tytule wykonawczym kosztów upomnienia wystawionego bez upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.., który reprezentował organ egzekucyjny.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postepowania dotyczącego tytułu wykonawczego z dnia [...] o nr [...],
2. zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postepowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przepisy dopuszczają możliwość wykonywania kompetencji organu podatkowego przez inne osoby niż Naczelnik Urzędu Skarbowego, jednakże by uznać, że pracownik działa w imieniu organu podatkowego musi działać w oparciu o pełnomocnictwo spełniające warunki przewidziane przepisem prawa. Zgodnie z art.143 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w pełnomocnictwie musi być określony jego zakres poprzez wskazanie kategorii spraw jakie może załatwić pracownik, a zgodnie z art. 143 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa upoważnienie może być udzielone jedynie w formie pisemnej. Wobec tego udzielenie upoważnienia w innej formie nie jest dopuszczalne i jest bezskuteczne. W związku z tym, gdy pracownik urzędu skarbowego występuje w imieniu naczelnika tego urzędu, to musi powołać się na udzielone pełnomocnictwo poprzez zamieszczenie dopisku "z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego". Wskazane wyżej zasady, jak stwierdzono w skardze, poprzez analogię mają zastosowanie do postępowania egzekucyjnego, w którym organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego.
Zdaniem skarżącej argument organu nadzoru, że umocowanie pracownika urzędu skarbowego do wykonywania kompetencji Naczelnika wynika z jego zakresu obowiązków i regulaminu organizacyjnego urzędu, które są ogólnodostępne jest nieprawdziwy. Na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Skarbowego w S. wyżej wskazane dane nie są opublikowane, a zatem są niedostępne dla obywatela. Ponadto skarżąca podniosła, że uzasadnienie istnienia przedmiotowego upoważnienia pracownika do wystawiania i podpisywania upomnień jest sprzeczne z art.9 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.
Uzasadniając powyższe stanowisko organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] i powtórzył swoją argumentacje zawartą w uzasadnieniu tego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę podniesiono, że art. 33 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera zamknięty katalog przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4:
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art.15 §1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27
Natomiast art. 15 § 1 u.p.e.a. przewiduje, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią.
Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie upomnienie nr [...] zostało doręczone Pani M.B. w dniu 15.09.2009 r.
Podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowania Dyrektora Izby Skarbowej w K. zaznaczył, że upomnienie ma jedynie przypominać o obowiązku zapłaty wymienionych w nim należności, informując o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Upomnienia sporządza się zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr l lub nr 2 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001r. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.).
Wyżej wymienione wzory zawierają informację, że upomnienie powinno zawierać podpis i pieczątkę z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby je wystawiającej. Zatem posłużenie się pieczątką nie zawierającą formuły "z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S." było prawidłowe, skoro takiego wymogu nie zawiera wzór upomnienia określony w obowiązujących przepisach.
Organ drugiej instancji stwierdził, że podziela pogląd wyrażony w postanowieniu organu egzekucyjnego nr [...], zgodnie z którym to nie treść pieczątki, a pisemne upoważnienie organu decyduje o zakresie obowiązków pracownika i o tym, czy pracownik uprawniony jest do sporządzania i podpisywania upomnień wzywających do uregulowania należności. Ponieważ pracownik Urzędu Skarbowego w S. Pani I.K. posiadała powyższe upoważnienie, upomnienie nie zawiera wady prawnej, pomimo, iż osoba je wystawiająca nie użyła pieczątki zawierającej formułę "z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.".
Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał również na przepisy art. 15 § 2 i § 3 ustawy egzekucyjnej, przewidujące, że koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i z zastrzeżeniem § 3, są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, koszty upomnienia są pobierane na rzecz komórki organizacyjnej wierzyciela, do której zadań należy prowadzenie egzekucji. Natomiast wysokość kosztów upomnienia została określona w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2001r. Nr 137, poz. 1543). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia koszty upomnienia, o którym mowa wart. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynoszą czterokrotną wartość opłaty dodatkowej pobieranej przez państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej "Poczta Polska" za polecenie przesyłki listowej i wynosi obecnie [...] zł.
W niniejszej sprawie, upomnienie nr [...] zostało doręczone Pani M.B. w dniu 15.09.2009 r. i koszty powstałe z tego tytułu są należne. Oznacza to, że wierzyciel wystawiając ten dokument, (tytuł wykonawczy), miał obowiązek zgodnie z art. 27 § 3 ustawy egzekucyjnej, dołączyć dowód doręczenia upomnienia, a skoro tak to znalazło to wyraz w części "D" tego dokumentu.
Nie oznacza to jednak, że przedmiotowy tytuł wykonawczy zawiera wadę w postaci nieprawidłowego określenia obowiązku określonego tym dokumentem.
Dane dotyczące egzekwowanej należności i odsetek za zwłokę zostały wpisane w części "B" tytułu wykonawczego i są zgodne z regulacją zawartą w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W związku z powyższym zarzut nieprawidłowego określenia egzekwowanego obowiązku, poprzez objęcie tytułem wykonawczym również kosztów upomnienia, jest nieuzasadniony.
Odnosząc się do poruszonej w zarzutach z dnia 13.10.2009r. kwestii pominięcia ustanowionego przez Panią M.B. pełnomocnika organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej określa w sposób precyzyjny moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie tego postępowania następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to dręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Dopiero po skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego, zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Wcześniejsze czynności podejmowane przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny (tj. wynikające z art. 15 § 1, art. 26 § 1 i art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej), poprzedzają dopiero wszczęcie egzekucji administracyjnej. Na tym etapie nie jest możliwe ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego, gdyż nie została jeszcze wszczęta egzekucja administracyjna, do której wszczęcia dochodzi w sposób przewidziany w art. 26 § 5 pkt 1 lub 2 ustawy o egzekucyjnej. Zdaniem organu odwoławczego nie musi dojść do jej wszczęcia np. w przypadku wcześniejszej zapłaty należności pieniężnej na skutek doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Adresatem tytułu wykonawczego jest zobowiązany wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym. Zgodnie z art. 33 § 2 i § 3 Kpa pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie bądź zgłoszone do protokół, zaś pełnomocnik zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Z powołanych przepisów wynika, że organ egzekucyjny musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie, tj. pełnomocnictwo ma być złożone do akt. Faktu istnienia pełnomocnictwa organ egzekucyjny nie może domniemywać. Dopiero od momentu zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika organ egzekucyjny jest zobligowany doręczać pisma ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi i zapewnić mu taki udział w postępowaniu, jak stronie tego postępowania. Zatem doręczenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. upomnienia nr [...] oraz tytułu wykonawczego nr [...] bezpośrednio zobowiązanej było prawidłowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję lub postanowienie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Wobec tego stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej p.p.s.a.).
Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga okazała się bezzasadna.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy zauważyć, że przedmiotem sprawy jest zarzut strony zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazaną przez skarżącą podstawą zarzutu były art. 15 § 1 i art. 33 § 3 ustawy egzekucyjnej.
Strona skarżąca twierdziła, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na podstawie tytułu wykonawczego (TYT-2) z dnia [...] o nr [...] (błędnie oznaczonego w skardze jako nr "[...]") należy umorzyć, gdyż ten tytuł wykonawczy "wykracza poza istniejące zobowiązanie" albowiem obejmuje należności z tytułu upomnienia wystawionego przez pracownika Urzędu Skarbowego w S., który nie posiadał upoważnienia do wystawiania i podpisywania takiego upomnienia. Oznacza to, że spór pomiędzy stronami ograniczał się w istocie do kwestii prawidłowości sporządzenia - doręczonego zobowiązanej - pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, a w szczególności, czy upomnienie to zostało podpisane przez upoważnioną do tego osobę.
Zgodnie z treścią art. 33 ust. 7 ustawy egzekucyjnej podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1. Natomiast przepis art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Przepis art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej określa wymogi, jakim powinno odpowiadać wymienione w nim upomnienie by, po jego doręczeniu, stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to ma być sporządzone przez wierzyciela w formie pisemnej i zawierać w swej treści wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego po upływie 7 dni od dnia jego doręczenia. Ustawa egzekucyjna nie ustanawia innych warunków formalnych upomnienia niż opisane w art. 15 § 1. Natomiast w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.) zamieszczony został wzór upomnienia. Określone w tym rozporządzeniu wzory upomnień (obejmującego jedną należność pieniężną oraz obejmującego nie więcej niż cztery należności pieniężne) przewidują, że osoba podpisująca upomnienie powinna na tym dokumencie umieścić pieczątkę z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego.
Natomiast żaden obowiązujący przepis nie przewiduje, obowiązku zamieszczenia na upomnieniu pieczęci lub adnotacji "z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego" jak podnosi to skarżąca w swojej skardze.
Doręczone skarżącej upomnienie nr [...] z dnia [...] spełnia zarówno wymogi określone w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej jak i odpowiada wzorowi upomnienia określonemu w przepisach Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przedmiotowe upomnienie zostało podpisane przez pracownika Urzędu Skarbowego w S. – I.K. (K.). Na upomnieniu została umieszczona imienna pieczęć tej pracownicy, zawierająca również jej stanowisko służbowe ("Starszy kontroler rozliczeń").
Ponadto z akt sprawy w sposób jednoznacznie wynika, że pani I. K. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w dniu 31 grudnia 2008r. udzielił upoważnienia (nr [...]) m. in. do podpisywania upomnień, na okres od dnia 2 stycznia 2009r. do odwołania.
Niezależnie od powyższego należy podnieść, że przewidziany w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wzór upomnienia nie jest wiążący dla organów podatkowych. "Orzekając w sprawie skargi na rozstrzygnięcie w przedmiocie zgłoszonego zarzutu wskazującego na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej Sąd bada czy doręczone zobowiązanemu upomnienie odpowiada warunkom przewidzianym w tym przepisie, a nie wzorowi druku upomnienia z rozporządzenia wykonawczego. Samo opracowanie wzoru druku i zamieszczenie go w załączniku do rozporządzenia wykonawczego bez ustawowego nakazu jego stosowania oznacza brak obowiązku posługiwania się wzorem danego druku dla osiągnięcia zamierzonych skutków prawnych. Skoro wierzyciel nie był zobowiązany a jedynie uprawniony do skorzystania z wzoru druku upomnienia, to tym samym wysyłając przedmiotowe upomnienie, zgodne z treścią art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, działał w granicach i na podstawie prawa. Opracowanie danego wzoru druku i jego przedstawienie w formie załącznika do rozporządzenia samo w sobie nie rodzi obowiązku jego stosowania, o ile nie wynika to z przepisu prawa" (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z dnia 27 października 2009 r. – sygn. akt I SA/Gl 391/09, System informacji prawnej LEX nr 541926).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zarzut skargi wskazujący na naruszenie przepisu art. 33 pkt. 3 oraz art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej są bezzasadne.
Z tych też przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło