I SA/Gl 563/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne miesiące 2013 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. D. P., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w kwocie 100 zł, zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie jej od kosztów sądowych (patrz pismo z dnia 9 czerwca 2014 r.). W tych ramach skarżąca nadesłała druk oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, stosowany w postępowaniu przed sądami powszechnymi. W wyniku badania wniosku, co do wymogów formalnych przyjęto, że ww. wniosek nie czynił zadość wymogom określonym w art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Z tych względów pismem z dnia 18 czerwca 2014 r. zobowiązano skarżącą do złożenia wniosku na właściwym formularzu. W ramach druku PPF z dnia 1 lipca 2014 r. D. P. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata ("jeżeli będzie konieczne"). W jego motywach podkreśliła, że jej dochody są bardzo niskie, co skutkuje tym, że po uiszczeniu stałych niezbędnych opłat brakuje jej środków na przeżycie. Podniosła, że w chwili obecnej pomaga jej syn, który nie posiada jednak stałych dochodów. Z kolei młodszy z synów w ogóle nie pracuje. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że ww. osoby nie posiadają jakiegokolwiek majątku. W rubryce "dochody" odnotowano, iż dochód skarżącej wynosi 1060 zł. Jej syn - M. otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy na czas określony w kwocie 1300 zł. Końcowo skarżąca podniosła, że jej zamiarem nie jest uchylanie się od ponoszenia kosztów gospodarowania odpadami, nie mniej jednak za kwotę 360 zł (należność z tego tytułu) mogłaby kupić pół tony węgla. Pismem z dnia 8 lipca 2014 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do uzupełnienia ww. wniosku poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych i złożenie dodatkowych wyjaśnień. W piśmie tym zawarto pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane, jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. Wezwanie z dnia 8 lipca 2014 r. doręczono skarżącej w dniu 23 lipca 2014 r. Do dnia dzisiejszego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskującej jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i m.in. ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Przyszło zatem stwierdzić, że skarżąca nie uczyniła zadość obowiązkowi współpracy z Sądem, ponieważ w ogóle nie zareagowała na wezwanie do uzupełniania danych zawartych we wniosku. Fakt ten uniemożliwia weryfikację jej oświadczeń, co więcej może wzmocnić wątpliwości, co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. Skarżąca przede wszystkim nie ujawniła na potrzebę rozpoznania tego wniosku dokumentacji źródłowej obrazującej wysokość stałych kosztów ponoszonych w jej gospodarstwie domowym. Nie udokumentowano wysokości aktualnych dochodów w tym gospodarstwie, jak i dochodów za ubiegły rok. Skarżąca nie ujawniła nadto dokumentacji źródłowej, z której wynikałoby na jakiej podstawie korzysta z nieruchomości wskazanej jako jej adres zamieszkania. Akcentowana tutaj bierność procesowa skarżącej nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). Jedynie na marginesie, odnosząc się do tej części wniosku, w której skarżąca warunkowo zwróciła się o ustanowienia adwokata, należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest wymagany. Zgodnie bowiem z art. 175 § 3 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 194 § 4 P.p.s.a. – staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto w myśl art. 6 P.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a według art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Podkreślić również trzeba, że odmowa przyznania prawa pomocy (w części dot. ustanowienia adwokata) nie pozbawia skarżącej możliwości złożenia kolejnego wniosku w tej materii na dalszym etapie postępowania. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.