I SA/Gl 565/20

PostanowienieWSA w Gliwicach2021-08-16

Skład orzekający: Eugeniusz Christ

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna posiada zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym i jakie dokumenty są wymagane do wykazania umocowania do jej reprezentacji?
Ratio decidendi
Skarga spółki cywilnej podlega odrzuceniu, jeśli nie zostaną uzupełnione braki formalne w zakresie wykazania umocowania do reprezentacji. Spółka cywilna posiada zdolność sądową, jednakże jej reprezentanci muszą wykazać swoje umocowanie dokumentem, a przedłożone kopie dokumentów muszą być uwierzytelnione, a sama dokumentacja musi być kompletna.
Stan faktyczny
Skarżąca, spółka cywilna, wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sąd wezwał skarżącą do złożenia dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentacji spółki oraz określających sposób jej reprezentacji, w szczególności umowy spółki. Skarżąca nie była w stanie przedłożyć uwierzytelnionych dokumentów, powołując się na utratę dostępu do siedziby firmy. Pełnomocnik skarżącej przedłożył jedynie nieuwierzytelnione kopie umowy spółki i aneksu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A s. c. B.B., B.B. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 14 kwietnia 2020 r. A s. c. B.B., B.B. w G. (dalej także: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie wskazane w sentencji postanowienia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 20 maja 2020 r., w piśmie z dnia 2 czerwca 2020 r. skarżąca została wezwana do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do reprezentowania A s. c. w G. przez osobę podpisaną pod skargą oraz określającego sposób reprezentacji A s. c. w G., w szczególności umowy spółki cywilnej. Odpowiadając na powyższe wezwanie, skarżaca poinformowała, że nie ma dostępu do lokalu (siedziby przedsiębiorstwa), w którym znajdują się dokumenty, w tym m. in. umowa spółki cywilnej oraz poświadczone notarialnie pełnomocnictwo udzielone jej przez drugą ze wspólniczek. W związku z przyznaniem skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 1 czerwca 2021 r., w piśmie z dnia 17 czerwca 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania A s. c. B. B., B. B. w Gliwicach oraz określającego sposób reprezentacji spółki, w szczególności umowy spółki wraz z ewentualnymi aneksami, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej nadesłał nieuwierzytelnione kopie: umowy spółki cywilnej z dnia 2 sierpnia 2004 r. oraz aneksu nr 3 do umowy spółki cywilnej. Wyjaśnił równocześnie, że skarżąca utraciła dostęp do lokalu, w którym znajdują się oryginały powyższych dokumentów, w następstwie czego nie jest możliwe przedłożenie Sądowi oryginałów tych dokumentów, jak również sporządzenie z nich uwierzytelnionych odpisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego postępowania skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W sytuacji, gdy skarga dotknięta jest brakami formalnymi, koniecznym staje się zastosowanie instytucji ustanowionej w art. 49 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi wezwanie to obarczone jest rygorem odrzucenia skargi, gdyż przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przewiduje, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 25 § 3 P.p.s.a. stanowi, że zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przyjąć zatem należy, że spółka cywilna posiada zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt I GSK 352/07; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Po myśli art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu, co przewiduje przepis art. 29 P.p.s.a. Wskazać również trzeba, iż przepis art. 48 § 3 P.p.s.a. przewiduje, iż zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc przywołane wyżej normy prawne do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie stwierdzić należało, że zarówno B.B., która podpisała skargę, jak też pełnomocnik skarżącej, nie wykonali w sposób prawidłowy wezwań Przewodniczącego Wydziału I do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania A s. c. B. B., B. B. w G. oraz określającego sposób reprezentacji spółki, w szczególności umowy spółki wraz z jej ewentualnymi aneksami. Podkreślić należy, iż nadesłane przez pełnomocnika kopie dokumentów w postaci umowy spółki oraz aneksu nr 3 do tejże umowy nie są wystarczające do jednoznacznego ustalenia zasad reprezentacji skarżącej. Po pierwsze zgodność tych dokumentów z ich oryginałami nie została potwierdzona w żaden ze sposobów przewidzianych w art. 48 § 3 P.p.s.a., co powoduje, że walor dowodowy tych dokumentów jest znacząco ograniczony. Po drugie, nie można uznać, że dokumenty te stanowią kompletną dokumentację dotyczącą zasad reprezentacji spółki, z uwagi chociażby na okoliczność, że przedłożono jedynie aneks nr 3 do umowy spółki, brak jest natomiast aneksów nr 1 i nr 2, których istnienie podpowiada logiczna interpretacja udostępnionych Sądowi kopii dokumentów. Zważyć trzeba, iż z uwagi na specyfikę formy prawnej jaką objęta jest umowa spółki cywilnej i brak jej rejestracji w ogólnodostępnym rejestrze publicznym (takim np. jak rejestr przedsiębiorców krajowego Rejestru Sądowego), zasady reprezentacji spółki cywilnej każdorazowo powinny być odczytywane i ustalane w oparciu o przepis art. 866 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) oraz zapisy umowy spółki cywilnej (wraz z jej ewentualnymi późniejszymi aneksami lub też tekst jednolity) przedstawionej przez wspólników. W realiach sprawy skarżąca nie umożliwiła Sądowi ustalenia w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości zasad reprezentacji podmiotu, za jaki w tym przypadku uznana została spółka cywilna. Ustalenie zasad reprezentacji ma z kolei fundamentalne znaczenie z punktu widzenia możliwości nadania skardze prawidłowego biegu. Podkreślić również warto, że zarówno B.B. jak i pełnomocnik skarżącej zostali prawidłowo wezwani do przedłożenia umowy spółki cywilnej lub jej uwierzytelnionego odpisu. Wezwania w tym zakresie nie zostały prawidłowo wykonane. Warto nadmienić, że Sąd nie mógł uwzględnić argumentacji skarżącej o utracie przez nią dostępu do lokalu, w którym zgromadzona została dokumentacja dotycząca prowadzonej działalności gospodarczej, w tym także umowa spółki. Przedsiębiorca jako uczestnik obrotu gospodarczego winien bowiem tak zorganizować sposób prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, aby zapewnić bezpieczeństwo poszczególnych składników tegoż przedsiębiorstwa, w tym także dokumentom związanym z podjętą działalnością gospodarczą. Jest to przejaw należytego zabezpieczenia własnych interesów oraz dbałości o prawidłowe funkcjonowanie przedsiębiorstwa. W konsekwencji zaistniały zdarzeń stwierdzić należało, że brak formalny skargi w omówionym powyżej zakresie nie został usunięty. Uniemożliwiło to nadanie skardze dalszego prawidłowego biegu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło