I SA/Gl 572/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w likwidacji w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – odroczenie terminu płatności podatku oraz zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wnosząc skargę na decyzję wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia, A w likwidacji w J. (dalej w skrócie: "Spółdzielnia") zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie uiściła kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego do skargi. Z dołączonego do skargi zeznania podatkowego CIT-8 wynika, że w 2014 r. Spółdzielnia odnotowała stratę podatkową w kwocie 51.718,00 zł. W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 15 czerwca 2015 r., nadesłanego w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, Spółdzielnia wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że od 1 listopada 2013 r. znajduje się w likwidacji, co pogorszyło jej sytuację, uniemożliwiając jej zapłatę części należnego podatku oraz zmuszając ją do redukcji zatrudnienia do jednej osoby współpracującej z likwidatorem. Okoliczności te uwzględniono, zwalniając ją od kosztów w postępowaniu przed sądem powszechnym. Spółdzielnia zaznaczyła, że nie wszyscy najemcy jej nieruchomości płacą swoje należności w terminie. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy Spółdzielni wynosi 165.984,83 zł. Wartość jej środków trwałych stanowi kwotę 156.517,35 zł. Strata bilansowa za rok 2014 r. wyniosła 59.232,35 zł. Wnioskująca posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku stanowiło kwotę 156,41 zł. Do formularza dołączono sentencję postanowienia referendarza Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., mocą którego zwolniono Spółdzielnię od kosztów sądowych w całości. Pismem z dnia 23 czerwca 2015 r. zobowiązano Spółdzielnię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych, przy czym wezwanie to pomimo skutecznego doręczenia w dniu 29 czerwca 2015 r., nie zostało wykonane do dnia dzisiejszego. Należy jednakowoż odnotować, że w Spółdzielnia wniosła także o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie I SA/Gl 455/15. Mocą postanowienia z dnia 9 lipca 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, akcentując, że "wprawdzie Spółdzielnia w deklaracji podatkowej i sprawozdaniu finansowym wykazała stratę i ciążące na niej zobowiązania w znacznej i wciąż wzrastającej wysokości, ale jednocześnie w dokumentach tych odnotowano spore przychody i koszty ich uzyskania, a także powiększające się koszty działalności operacyjnej, obejmujące też wydatki bieżące na wynagrodzenia czy zakup usług. Wszystkie te wartości wielokrotnie, wprost niewspółmiernie przewyższają wysokość wpisu od skargi, czyli najwyższej opłaty sądowej w całym postępowaniu. Spostrzeżenie to znajduje potwierdzenie także w treści wyciągu z rachunków bankowych oraz raportów kasowych, odzwierciedlających bardziej aktualne wpływy i wydatki bezgotówkowe i gotówkowe. Wynika z nich, że strona skarżąca obraca środkami wielokrotnie wyższymi niż wpis od skargi. Wpis ten nieznacznie przekracza przecież zaledwie 3,5 % miesięcznych płatności dokonanych za pośrednictwem rachunku bankowego w ramach kwoty zwolnionej spod zajęcia egzekucyjnego z przeznaczeniem na bieżące wydatki. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że saldo tego rachunku zawsze jest dodatnie. Do podobnych wniosków prowadzi analiza raportu kasowego, w myśl którego ostatni odnotowany stan kasy również jest wyższy niż wpis od skargi." Wpis sądowy od skargi stanowi w tej sprawie kwotę 500 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być [podkreślenie własne] przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze konstrukcję ww. przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II OZ 1114/08, LEX nr 527732). W tym stanie rzeczy negatywnie należało ocenić bierną postawę Spółdzielni w niniejszym postępowaniu. Wnioskująca w ogóle nie zareagowała na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia materiału źródłowego. Już z tej przyczyny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być uwzględniony. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 175/12 (dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), konstrukcja zastosowanego w tym przypadku art. 255 P.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 P.p.s.a. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym Sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz ustalenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. Nie umknęło jednakże uwadze rozpoznającego wniosek, że w repertorium tutejszego wydziału zarejestrowano jeszcze jedną sprawę Spółdzielni, w której również zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo odrębności tych spraw, mając wszak na uwadze przede wszystkim poszanowanie zasady prawa do Sądu, rozpoznający wniosek zapoznał się ze złożoną tam dokumentacją źródłową. Jej analiza nie pozwoliła na odstąpienie od konkluzji przyjętej w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2015 r. Nie można - zdaniem rozpoznającego wniosek – przerzucić na innych obywateli ciężaru ponoszenia kosztów sądowych w sytuacji, gdy Spółdzielnia obraca środkami wielokrotnie wyższymi niż wpis od skargi. Wpis ten nieznacznie przekracza przecież zaledwie 3,5 % miesięcznych płatności dokonanych za pośrednictwem rachunku bankowego w ramach kwoty zwolnionej spod zajęcia egzekucyjnego z przeznaczeniem na bieżące wydatki. Taki stan rzeczy nie pozwala uwzględnić wniosku. Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.