I SA/Gl 575/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła–Marcela, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. 1. T. G. wniósł do tutejszego Sądu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: Kolegium) w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. 2. Stan sprawy przedstawia się następująco. Prezydent Miasta R., działając jako organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzonym wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ten organ, zawiadomieniem z [...] r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę wezwał pracodawcę L. P., aby nie wypłacała skarżącemu zajętej części wynagrodzenia, lecz niezwłocznie przekazała zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu, aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Pismem z 18 lutego 2019 r. zobowiązany wniósł skargę na podjęte przez Prezydenta Miasta czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wynagrodzenia za pracę. Podniósł, że tytuły wykonawcze zostały błędnie wystawione, albowiem nie prowadzi on działalności gospodarczej od 2000 r., a podatek od nieruchomości z tytułu tej działalności był naliczany do 2016 r. Wskazał także, że jeden z tytułów wykonawczych obejmujący opłatę planistyczną "został zaskarżony" do Kolegium i obecnie kwestia ściągalności zadłużenia powinna być zawieszona do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Prezydent Miasta postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. oddalił skargę zobowiązanego i odmówił uchylenia zaskarżonej czynności. Zobowiązany wniósł zażalenie. Podniósł w nim, że czynnościom egzekucyjnym zarzuca naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438, ze zm. – dalej: u.p.e.a.), z uwagi na to, że tytuły wykonawcze zostały wystawione z naruszeniem przepisów. Dodał też, że organ egzekucyjny zastosował niedopuszczalny środek egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych. Kolegium postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. utrzymało mocy postanowienie Prezydenta Miasta. Zostało ono doręczone zobowiązanemu [...] r. 3. W dniu 9 kwietnia 2019 r. do Kolegium wpłynęło pismo zobowiązanego zatytułowane "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy", w którym zobowiązany zaskarżył postanowienie Kolegium z dnia [...] r. W wyniku analizy tego postanowienia, Kolegium dostrzegło, że zawarto w nim błędne pouczenie co do prawa zaskarżenia. W związku z tym, postanowieniem z [...] r. na podstawie art. 111 § 1a w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm. – dalej: k.p.a.) sprostowało z urzędu błędne pouczenie, wskazując, że postanowienie z dnia [...] r. w myśl art. 16 § 1 w związku z art. 124 k.p.a. jest ostateczne i podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Kolegium, w terminie 30 dni od dnia doręczenia. Jednocześnie, Kolegium zwróciło się do zobowiązanego o udzielenie informacji, czy jego pismo z dnia 8 kwietnia 2019 r. należy potraktować jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Kolegium z dnia [...] r. Organ pouczył również zobowiązanego, że w przypadku braku odpowiedzi w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, pismo zostanie potraktowane jako skarga do sądu administracyjnego i zostanie mu nadany właściwy dla tego trybu bieg. Zobowiązany nie udzielił odpowiedzi w wyznaczonym przez Kolegium terminie, dlatego Kolegium przekazało tutejszemu Sądowi, jego pismo z 8 kwietnia 2019 r. jako skargę na postanowienie Kolegium z [...] r. Załączając odpowiedź na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 5. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga została oddalona. 6. W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że organ prawidłowo potraktował pismo zobowiązanego z 8 kwietnia 2019 r. jako skargę do sądu administracyjnego i nadał mu bieg właściwy dla pism procesowych tej kategorii. Należy bowiem zauważyć, że postanowienie Kolegium z [...] r. zawierało błędne pouczenie co do jego zaskarżenia, to jest pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium, zamiast pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Art. 112 k.p.a. (mający zastosowanie w tej sprawie wobec odesłania w art. 126 k.p.a.) stanowi, że błędne pouczenie w decyzji (postanowieniu) co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W tym stanie rzeczy, skoro zobowiązany zastosował się do pouczenia zawartego w postanowieniu, wobec którego zamierzał skorzystać ze środka zaskarżenia, jego pismo z 8 kwietnia 2019 r. należało potraktować, jako skargę inicjującą postępowanie przed sądem administracyjnym. 7. Przechodząc do istoty sprawy, należy wpierw zauważyć, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postepowaniu jest rozpoznana przez organ skarga na zajęcie egzekucyjne. Podkreślić należy, na co zwraca uwagę organ odwoławczy, że w postępowaniu wszczętym przez skarżącego złożeniem na podstawie art. 54 u.p.e.a skargi na czynności egzekucyjne, które to postępowanie stanowi w istocie fragment postępowania egzekucyjnego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a., nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego (np. wyroki NSA: z 22 września 2010 r., II FSK 568/09; z 18 kwietnia 2019 r., II FSK 1576/17; z 18 kwietnia 2019 r., II FSK 1474/17). Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak (w:) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, Wrocław 2005 r., s. 390). Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, czy też osób trzecich. Wobec powyższego, w niniejszym postępowaniu nie mogły okazać się skuteczne argumenty podniesione przez zobowiązanego (w skardze z art. 54 u.p.e.a. oraz w zażaleniu), a sprowadzające się do tego, że - w jego ocenie: a) tytuły wykonawcze zostały błędnie wystawione, względnie, że tytuły wykonawcze wystawiono z naruszeniem przepisów; b) jeden z tytułów wykonawczych obejmujący opłatę planistyczną "został zaskarżony" do Kolegium i obecnie kwestia ściągalności zadłużenia powinna być zawieszona do czasu rozstrzygnięcia sprawy; c) organ egzekucyjny zastosował niedopuszczalny środek egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych. Należy bowiem zauważyć, że te argumenty stanowią desygnaty zarzutów określonych w art. 33 § 1 pkt 1 albo 10 w związku z art. 27 u.p.e.a. oraz w art. 33 § 1 pkt 2 i pkt 6 u.p.e.a. 8. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają bowiem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Przedmiotem weryfikacji w niniejszym postępowaniu mogła być zatem prawidłowość i zgodność z przepisami prawa czynności, dokonana przez organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] r. polegająca na zajęciu wynagrodzenia za pracę zobowiązanego. Zatem, tak organ jak i sąd w ramach kontroli zaskarżonego aktu powinien ograniczyć się jedynie do tego przedmiotu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że kwestie związane z prawidłowością wystawienia tytułów wykonawczych, istnienia egzekwowanego obowiązku, wymagalnością obowiązku, czy dopuszczalnością zastosowanego środka egzekucyjnego, jako właściwe dla instytucji zarzutów (art. 33 u.p.e.a.) nie powinny być roztrząsane w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie zasadności skargi z art. 54 u.p.e.a. 9. W sprawie została zaskarżona czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego. W związku z tym, należy podnieść, że stosownie do art. 72 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Przepis art. 72 § 4 u.p.e.a. zobowiązuje także organ egzekucyjny do równoczesnego zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę poprzez doręczenie mu odpisu tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpisu wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Ponadto organ egzekucyjny wzywa pracodawcę, aby: a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego tym czasie wynagrodzenia zobowiązanego z wyszczególnieniem wszystkich jego składników; b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli; c) oraz poucza pracodawcę o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e u.p.e.a. skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa wyżej. Z kolei art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiera szczegółową regulację co do elementów zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Zgodnie z jego treścią zawiadomienie to zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Brak któregokolwiek z wymienionych wyżej elementów zawiadomienia, stanowi naruszenie cytowanego przepisu, a czynność egzekucyjna dokonana w oparciu o wadliwie sporządzone zawiadomienie o zajęciu powinna zostać uchylona. Jednakże w stanie faktycznym sprawy wystosowane zawiadomienie spełnia ustawowe wymagania. Prezydent Miasta, działając jako organ egzekucyjny, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ten organ, przedmiotowym zawiadomieniem z dnia [...] r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę wezwał pracodawcę (L. P. A z siedzibą w R. przy ulicy [...]), aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz niezwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu, aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zawiadomienie to zostało zobowiązanemu doręczone skutecznie i zawierało prawidłowe wskazanie wszystkich elementów przewidzianych w cytowanym wyżej art. 67 § 2 u.p.e.a. Ponadto, organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie dla dochodzenia należności pieniężnych (art. 1a pkt 12 lit. a tiret drugie). 10. Z tych wszystkich powodów skargę zobowiązanego do sądu administracyjnego należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.).