I SA/Gl 581/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, , , po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od lipca do grudnia 2009 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...], oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o odpowiedzialności A. W. jako byłego członka zarządu będącego zarazem osobą trzecią w stosunku do A Sp. z o.o. w K. za odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okres od lipca do grudnia 2009 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z należnymi kosztami egzekucyjnymi wynoszącymi na dzień wydania decyzji [...] zł – razem w kwocie [...] zł. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik A. W., będący adwokatem, zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podniósł, że wydana przez organ odwoławczy decyzja rodzi po stronie podatnika obowiązek jej zapłaty. Strona zaś nie zgadza się z ustaleniami leżącymi u podstaw jej wydania, wskazując na zawarte w skardze naruszenia przepisów. Zaznaczył, że kwota zobowiązania podatkowego przewyższa możliwości finansowe skarżącej, a ściągnięcie wymierzonej decyzją kwoty podatku w znaczny sposób pogorszy już trudną sytuację finansową, szczegółowo opisaną w załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy. To zaś powoduje, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma oparcie w fakcie realnego zagrożenia powstania po stronie skarżącej znacznej szkody, jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że wykonanie decyzji uniemożliwi stronie zaspokojenie jej bieżących niezbędnych potrzeb życiowych, w tym wygospodarowanie środków pieniężnych na jej utrzymanie. Jednocześnie podniósł, że skutki wywołane wykonaniem decyzji będą dla strony nieodwracalne, a to z uwagi na znaczne rozciągnięcie w czasie procesu weryfikacji jej legalności, co również rodzi zagrożenie dla podstawowych interesów majątkowych skarżącej. Końcowo zauważył, że znaczne pogorszenie zdolności finansowych skarżącej, której sytuacja majątkowa już na obecnym etapie jest trudna, nie daje się pogodzić z zasadą ochrony interesów strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "ppsa") wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym, które w świetle treści art. 61 § 3 ppsa, polegają na niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, publ. LEX nr 468877). Ponadto zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącej, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 465/12, publ. LEX nr 1165459). Ponadto zauważyć należy, że Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że argumentacja przedstawiona przez pełnomocnika skarżącej jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu okoliczności wskazane we wniosku nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, nie podano bowiem żadnych faktów, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że ściągnięcie wymierzonej decyzją kwoty podatku w znaczny sposób pogorszy już trudną sytuację finansową skarżącej, szczegółowo opisaną w załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że wprawdzie postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym cześć każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 100 zł, to jednak zauważyć należy, iż przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega bowiem ocenie w kontekście spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 ppsa, zaś wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 ppsa, a nie sama aktualna sytuacja majątkowa, w której znajduje się strona. Z przedłożonej zaś dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej skarżącej wynika, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe i ponosi koszty utrzymania, które są stosunkowo wysokie w stosunku do jej wynagrodzenia oraz że na czerwiec 2015 r. posiadała zadłużenie na rachunku bankowym w wysokości [...] zł. Zauważyć jednak przyjdzie, że z zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach w okresie od grudnia 2014 r. do maja 2015 r. wynika, iż uzyskuje ona stały dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości ponad [...] zł netto, (najwyższe wynagrodzenie netto skarżąca uzyskała w grudniu – [...] zł, najniższe w lutym – [...] zł) oraz że wynagrodzenie to nie jest obciążone z tytułu wyroków sądowych, ani innych tytułów. W świetle powyższego w ocenie Sądu nie można stwierdzić, że wykonanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych w łącznej kwocie [...] zł realnie zagrozi sytuacji materialnej skarżącej. Pełnomocnik skarżącej również nie wykazał na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki wykonania decyzji, które ze swej istoty jest odwracalna. Ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że wykonanie decyzji uniemożliwi stronie zaspokojenie jej bieżących niezbędnych potrzeb życiowych, w tym wygospodarowanie środków pieniężnych na jej utrzymanie oraz że skutki wywołane wykonaniem decyzji będą dla strony nieodwracalne, a to z uwagi na znaczne rozciągnięcie w czasie procesu weryfikacji jej legalności. Wskazać należy, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, publ. LEX nr 742913). Podnieść również trzeba, iż wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone. Na marginesie zauważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał sformułowany w nim zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka, w oparciu o którą należało oceniać zasadność wniosku. Przyjdzie zauważyć bowiem, że te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.