I SA/Gl 584/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, WSA Krzysztof Winiarski, po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa w indywidualnej sprawie w kwestii wniosku skarżącego z dnia 31 stycznia 2011 r. o wyłączenie sędziego NSA Ewy Madej, NSA Przemysława Dumany oraz WSA Beaty Kozickiej postanawia: oddalić wniosek. W piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2011 r. – stanowiącym zażalenie na postanowienie z dnia 24 stycznia 2011 r., oddalające wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy w niniejszej sprawie – skarżący Z. W. zwrócił się o wyłączenie sędziów: Przemysława Dumany, Ewy Madej i Beaty Kozickiej. Sędziowie ci zostali wyznaczeni w drodze losowania do rozpatrzenia wcześniejszego wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego sprawozdawcy i brali udział w wydaniu wspomnianego postanowienia z dnia 24 stycznia 2011 r. W treści pisma z dnia 31 stycznia 2011 r. skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji swojego wniosku poza wskazaniem, że wnosi o wyłączenie wskazanych sędziów "bo tak też radzi ekspert M. G.". W oświadczeniach z dnia 11 lipca 2011 r. sędzia NSA Przemysław Dumana oraz z dnia 9 czerwca 2011 r. sędzia NSA Ewa Madej stwierdzili, że nie zachodzą żadne ustawowe przesłanki do wyłączenia ich od orzekania w tej sprawie oraz że powodów wniosku o wyłączenie nie wskazał także sam wnioskodawca. Podnieśli, iż wniosek skarżącego dotyczy całego składu, który rozpoznawał jego wcześniejszy wniosek o wyłączenie sędziego WSA Teresy Randak, a który postanowieniem z dnia 24 stycznia 2011 r. wniosek ten oddalił. Zwrócili również uwagę, że skład sądu do rozpoznania tej kwestii został, zgodnie z przepisem § 27 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646), ustalony w drodze losowania. Sędzia WSA Beata Kozicka w swoim oświadczeniu z dnia 8 czerwca 2011 r. wyjaśniła, że w sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – w skrócie p.p.s.a.) uzasadniająca uwzględnienie ww. wniosku, tj. nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Instytucję wyłączenia sędziego regulują unormowania art. 18 – 24 p.p.s.a. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. Przyczyny te opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Stosownie zaś do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od sytuacji, w których sędzia wyłączony jest z mocy samej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Treść powołanego przepisu nie wskazuje jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności i tym samym wyłączenie sędziego. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Z kolei art. 20 p.p.s.a. wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. W myśl tego przepisu wniosek strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Powinien on zawierać, obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, także wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącego, podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów nie może on odnieść skutku. Należy bowiem zauważyć, że Z. W. w złożonym wniosku w żaden sposób nie odniósł się do przesłanek zawartych w cytowanych przepisach. Jego wniosek nie zawiera żadnego uzasadnienia na okoliczność istnienia przesłanek z art. 18 lub art. 19 cytowanej ustawy. Obowiązek natomiast uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa na wnioskodawcy, o czym świadczy treść art. 20 § 1 powołanej ustawy. Stanowisko takie potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych. Żądanie wyłączenia sędziego opierać się musi na konkretnej przyczynie uprawdopodobnionej poprzez powołanie okoliczności lub dowodów wskazujących na istnienie tej przyczyny. Przyczyna wyłączenia musi mieć postać konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II SO/Ol 249/05, publ. LEX nr 235267). Strona powinna zatem przywołać odpowiednią argumentację, która mogłaby w sposób logiczny i obiektywny przemawiać na rzecz tezy, iż takie okoliczności zachodzą. Instytucja wyłączenia sędziego ma bowiem zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowana jako środek eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97). Podnieść również należy, że przepisem art. 22 § 2 p.p.s.a. ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia wyjaśnienia. W sytuacji natomiast, gdy prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, iż nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, stwierdzić należy, że skarżący wnosząc o wyłączenie sędziów Przemysława Dumany, Ewy Madej i Beaty Kozickiej nie uprawdopodobnił okoliczności, które pozwoliłyby uwzględnić jego wniosek. W ocenie Sądu okoliczności takich nie można dopatrzyć się w treści zredagowanego w niezrozumiały sposób wniosku. Mając na uwadze powyższe, Sąd w oparciu o art. 19 p.p.s.a. i art. 20 p.p.s.a. oraz przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.