I SA/Gl 590/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-05-21
Skład orzekający: Bożena Pindel, Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji podatkowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, powoduje unicestwienie skutku przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, mimo braku zaskarżenia postanowienia o nadaniu rygoru?Ratio decidendi
Uchylenie decyzji podatkowej, nawet jeśli nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności, powoduje unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Działania organów podatkowych podjęte na podstawie wadliwej decyzji nie mogą obciążać podatnika i skutkować wydłużeniem okresu dochodzenia należności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. określającą Skarbowi Państwa - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Podatnik kwestionował opodatkowanie gruntów leśnych, pod którymi przebiegały linie energetyczne, podatkiem od nieruchomości, argumentując, że powinny one podlegać podatkowi leśnemu. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, czy czynności egzekucyjne podjęte na podstawie decyzji z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności przerwały bieg terminu przedawnienia zobowiązania, zwłaszcza po uchyleniu tej decyzji przez SKO do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2018 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 3.127 (trzy tysiące sto dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.) – po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez podatnika Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...] określającej podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...]zł – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
SKO ustaliło następujący stan faktyczny.
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r.
Po uchyleniu przez organ odwoławczy do ponownego rozpoznania decyzji tego organu z dnia [...], wydano ponownie decyzję z dnia [...] którą określono wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...]zł. Opodatkowaniem objęto: budynki mieszkalne o powierzchni 154,23 m2, grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 30.700 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 2.277 m2.
Pełnomocnik podatnika w odwołaniu zarzucił decyzji naruszenie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku leśnym oraz art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy ("Ls"), nad którymi przebiegają napowietrzne linie energetyczne są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a zatem podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, podczas gdy grunty te nie są zajmowane na prowadzenie takiej działalności, co oznacza, że nie mogą być opodatkowane innym podatkiem niż leśny. Powołał się na wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3407/13.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazało, że podstawę wymiaru podatku w rozpatrywanej stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613ze zm. [obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.] dalej: u.p.o.l.) oraz uchwały Rady Miejskiej w Zabrzu Nr XLIV/581/09 z dnia 19 października 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta Zabrze na 2010 rok.
Organ odwoławczy podniósł, że decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z dnia [...] - postanowieniem z dnia [...]- został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (postanowienie nie zostało zaskarżone). Na podstawie tytułu wykonawczego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego podatnika w A S.A., które zostało odebrane przez Bank w dniu 24 grudnia 2015 r., a przez podatnika w dniu 28 grudnia 2015 r. Natomiast w dniu 28 grudnia 2015 r. podatnik dokonał zapłaty podatku od nieruchomości za 2010 r. Zdaniem organu doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p.
Dalej podał, że podatnik w deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 r. zgłosił do opodatkowania grunty o powierzchni 1.100 m2 jako grunty pozostałe, grunty o powierzchni 100 m2 oraz budynki o łącznej powierzchni użytkowej 154,23 m2 jako budynki mieszkalne. Podatnik w 2010 r. był zarządcą lub użytkownikiem gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, na których rozpościerały się linie napowietrzne (linie wysokiego napięcia), skipy oraz transformatory. W piśmie z dnia 14 września 2009 r. poinformował organ, że powierzchnia gruntów pod liniami energetycznymi wynosi 3,07 ha. Linie napowietrzne oraz słupy wysokiego napięcia posadowione na ww. gruntach stanowiły własność spółki B S.A. (obecnie B1 S.A.). W piśmie z dnia 3 kwietnia 2013 r. B1 S.A. poinformowała organ podatkowy, iż nie posiadała umów zawartych z podatnikiem dotyczących udostępniania gruntów pod liniami elektroenergetycznymi na terenie miasta Z. oraz, że posiadała linie wysokiego napięcia posadowione na terenach Nadleśnictwa K., które wykorzystywała w celu dystrybucji energii elektrycznej. W piśmie z 24 lipca 2013r. B1 S.A. poinformowała, że w latach 2010-2012 nie miała miejsca likwidacja linii (pozostawały cały czas czynne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej). Natomiast w Krajowym Rejestrze Sądowym spółki B S.A. ujawniono, że mogła ona prowadzić działalność gospodarczą m.in. w zakresie przesyłania energii elektrycznej, dystrybucji energii elektrycznej, robót związanych z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych. Inaczej mówiąc była przedsiębiorstwem energetycznym czyli podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw lub energii. Podatnik w 2010 r. nie zawierał umów z B S.A., których przedmiotem byłoby korzystanie ze spornych gruntów. Spółka zaś korzystała z nich zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Sporny teren, jak podał podatnik, urządzony został zgodnie z Instrukcją Urządzania Lasu i objęty został Planem Urządzania Lasu obowiązującym w latach 2010-2019; grunty pod liniami energetycznymi wykorzystywane są w kompleksowo-ogniskowej metodzie ochrony lasu na zakładanie remiz, jako miejsca lęgowe zwierząt, grunty te wykorzystuje się w celu naturalnego odnowienia lasu, prowadzenia gospodarki łowieckiej jako pasy zaporowe oraz poletka zgryzowe. Grunty te objęte są ochroną przeciwpożarową lasu, wykorzystuje się je jako miejsca plantacji choinkowych, na gruntach tych prowadzi się pozyskiwanie surowca drzewnego. Poza liniami napowietrznymi i skipami wysokiego napięcia na przedmiotowych parcelach występowała drzewiasta roślinność leśna brzóz, osik, wierzb, krzewów czeremchy, kruszyny, bzu koralowego, bzu czarnego oraz runo leśne w postaci różnych roślin zielonych. Ponadto ze zdjęć dołączonych do akt sprawy wynika, że pod liniami energetycznymi znajdującymi się na gruntach leśnych jest także plantacja choinkowa. Sporny grunt oznaczony jest w ewidencji gruntów i budynków pod symbolem "Ls" oraz "Lz".
Zdaniem organu kluczowe znaczenia dla opodatkowania gruntów ma art. 21 § 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi podstawę wymiaru podatków. Grunty sklasyfikowane jako lasy "Ls" według art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym, chyba, że są one zajęte na wykonywanie działalności gospodarczej, innej niż leśna. Lasy i użytki rolne podatkiem od nieruchomości są opodatkowane wyjątkowo. Warunkiem w tym przypadku jest zajmowanie ich na prowadzenie działalności gospodarczej, co wynika z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Podniósł, że NSA w wyroku z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1613/14 NSA przedstawił szeroki wywód prowadzący do wniosku, iż działalność leśna na gruntach znajdujących się pod liniami elektroenergetycznymi jest, co do zasady, niemożliwa lub bardzo istotnie ograniczona. Wynika to z negatywnego oddziaływania linii elektroenergetycznych na środowisko, a za opodatkowaniem gruntów zajętych pod linie przesyłowe podatkiem od nieruchomości przemawia dodatkowo wykładnia celowościowa art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Powołując się na art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego wskazał, że niewątpliwie B SA (obecnie B1 SA) uzyskuje przy tym przychód z tej działalności. Co więcej również podmiot udostępniający grunty będące w jego zarządzie na przeprowadzenie linii energetycznych celem przesyłu energii elektryczne może zgodnie z prawem uzyskać określony przychód z tytułu udostępnienia gruntów. Zdaniem organu tożsama argumentacja odnosi się do opodatkowania gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako "Lz", tj. gruntów zadrzewionych i zakrzewionych. Grunty zadrzewione i zakrzewione w myśl art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości, za wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że skoro podatnik jest zarządcą gruntów, na których znajdują się linie energetyczne i jest w ich władaniu a jednocześnie objęte opodatkowaniem grunty zostały udostępnione w celu posadowienia na nich słupów celem rozciągnięcia miedzy nimi linii energetycznych i przedsiębiorstwo energetyczne w dalszym ciągu eksploatuje te linie, to uznać należy, że grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
W skardze na decyzję organu odwoławczego podatnik (reprezentowany przez doradcę podatkowego) wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wskazując na naruszenie art. 1 i art. 3 ustawy o podatku leśnym oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
W uzasadnieniu nawiązując do przebiegu dotychczasowego postępowania i powołując się na poglądy doktryny oraz judykatury pełnomocnik podkreślił, że lasy należy uznać za zajęte na wykonywanie działalności gospodarczej, o ile rzeczywiście wykonywane czynności składają się na działalność inną niż leśna, dodatkowo w sposób wykluczający prowadzenie działalności leśnej. Odwołał się do orzeczenia NSA z 10 lutego 2016 r., II FSK 3407/13 dotyczącego dokładnie tych samych gruntów, których dotyczy niniejsza skarga.
SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. Natomiast w piśmie z 14 lipca 2017 r. wniosło o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez NSA sprawy o sygn. akt II FSK 1568/17, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy niniejszej.
W odpowiedzi pełnomocnik podatnika w piśmie z 9 sierpnia 2017 r. nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z 28 kwietnia 2014 r., I FPS 8/13.
Postanowieniem z dnia [...] sąd zawiesił postępowanie wobec zwrócenia się postanowieniem z dnia z dnia [...] sygn. akt I FSK 24/16 z pytaniem prawnym do składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Czy uchylenie decyzji ostatecznej w zakresie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 201 ze zm.)?"
W dniu 26 lutego 2018 r. skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I FPS 5/17 podjął następującą uchwałę: Uchylenie decyzji ostatecznej w zakresie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 201 ze zm.).
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skargę należało uznać za zasadną.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegała decyzja określająca skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r.
Stan faktyczny (po części sporny) został przedstawiony w części historycznej niniejszego uzasadnienia stąd nie ma potrzeby jego ponownego przedstawiania. Skład orzekający ten właśnie stan faktyczny przyjął za podstawę wyrokowania. Kwestią sporną pomiędzy stronami jest m.in. ocena skutków uchylenia decyzji organu I instancji na bieg terminu przedawnienia zobowiązania.
Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (w stanie prawnym obowiązującym w sprawie). Termin zobowiązania podatkowego w rozpoznawanej sprawie (dotyczącej 2010 r.) upływał z dniem 31 grudnia 2015 r.
Kwestią przedawnienia zobowiązania zajmował się kilkukrotnie Naczelny Sad Administracyjny i tak w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13, na podstawie analizy skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem zestawienia art. 60 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uznano, że skoro umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. powoduje uchylenie skutków prawnych podjętych czynności i będących ich następstwem środków egzekucyjnych, to zostaje również uchylony skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, który nastąpił w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (pkt 8.8. uzasadnienia uchwały). Jak wskazano dalej, dotychczasowe, odmienne od powyższego, stanowisko judykatury bazowało na poglądzie, że wyeliminowanie z obrotu rozstrzygnięcia organu w trybie "zwykłym" powoduje skutki ex nunc, zaś jedynie w trybie nadzwyczajnym - ex tunc. Pomijano jednak przy tym istotną dla tego zagadnienia treść art. 60 § 1 u.p.e.a. lub - w sytuacji jego analizy - bazowano na wadliwym poglądzie, że na jego podstawie następuje uchylenie tylko czynności egzekucyjnych, a nie skutków wywołanych przez te czynności na gruncie stosunków z zakresu zobowiązań podatkowych. W uchwale zwrócono również uwagę, iż także w doktrynie prawa administracyjnego obowiązuje reguła, że sankcja wzruszalności zastosowana wobec aktu administracyjnego przerywa zdolność do wywołania skutków prawnych od momentu wejścia do obrotu prawnego aktu uchylającego akt wadliwy z zachowaniem skutków prawnych wywołanych (ex nunc), a jedynie sankcja nieważności oznacza pozbawienie mocy skutków prawnych wywołanych przez wadliwy akt administracyjny od samego początku (ex tunc). Zostało jednak podkreślone, że zasada ta nie może mieć pierwszeństwa przed jednoznaczną normą art. 60 § 1 u.p.e.a. i wynikający z niej skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego, polegający na przywróceniu stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji, odpowiada sankcji wzruszalności orzeczeń administracyjnych o skutkach ex tunc - za wyjątkiem przypadków nabycia praw przez osoby trzecie.
W świetle motywów powołanej wyżej uchwały sygn. I FPS 8/13 należy wyprowadzić dalsze wnioski i stwierdzić, że nie mogą powodować przerwy biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego czynności egzekucyjne dokonane na wadliwej podstawie, a więc m.in. na podstawie nieostatecznej decyzji, nawet jeśli była ona wykonalna, ale jednak w dalszym toku postępowania podatkowego okazała się niezgodna z prawem i została uchylona przez organ odwoławczy na mocy art. 233 § 2 O.p. Co do zasady, niezgodność z prawem podstawy wystawienia tytułu wykonawczego, to nie tylko niezgodność z prawem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, ale tym bardziej niezgodność z prawem wykonywanej decyzji nieostatecznej, z której wynika egzekwowana należność. W każdej z tych sytuacji tytuł wykonawczy nie miał legalnej podstawy, co niewątpliwie, z istoty rzeczy, okazuje się stosownie później. Zawsze jednak z takim skutkiem, że zastosowane środki egzekucyjne tracą przymiot legalności w tym znaczeniu, że nie mogą powodować przerwy biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, o której stanowi art. 70 § 4 O.p. Ryzyko wykonywania decyzji nieostatecznej spoczywa bowiem na organach podatkowych, nie może natomiast obciążać podatnika.
Rozpoznając sprawę przede wszystkim koniecznym jest uwzględnienie uchwały wskazanej w części faktycznej uzasadnienia, tj. uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I FPS 5/17. Odpowiadając na zadane przez skład orzekający NSA pytanie prawne podjęto następującą uchwałę: "Uchylenie decyzji ostatecznej w zakresie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje unicestwienie materialnoprawnego skutku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 201 ze zm.)."
W uzasadnieniu wskazano, że "Zdaniem składu orzekającego nie do pogodzenia z zasadą państwa prawa, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, jest sytuacja, gdy naruszenie prawa przez organy państwa (tylko bowiem w takim przypadku decyzja może być uchylona) powodowałoby konsekwencje korzystne dla państwa (w postaci dłuższego okresu do dochodzenia wykonania obowiązku), a niekorzystne dla podatnika (por. W. Morawski, Tytuł wykonawczy a bieg terminu przedawnienia, Prawo i Podatki z 2007 r., Nr 8, s. 30, H. Filipczyk, Wadliwa czynność egzekucyjna a przerwanie biegu terminu przedawnienia, Prawo i Podatki z 2012 r., nr 9, s. 18). Skoro podatek zapłacony lub pobrany na podstawie uchylonej decyzji stanowi z mocy art. 72 § 1 pkt 1 O.p. nadpłatę, to sam ustawodawca uznaje go za kwotę uiszczoną bez ustawowego obowiązku jej zapłaty (por. L. Etel, dz. cyt., s. 603, J. Zubrzycki , [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 455). Przy podatkach powstających z mocy prawa podatkiem należnym jest po uchyleniu decyzji ponownie podatek wynikający z deklaracji podatkowej. Tym samym zastosowanie środka egzekucyjnego w celu pobrania kwoty, stanowiącej ostatecznie podatek nienależny, nie powinno skutkować przerwą biegu terminu przedawnienia. Podkreślić przy tym należy, że ustawodawca – przy definiowaniu nadpłaty – nie różnicuje, czy powstała ona w wyniku uchylenia decyzji czy też była wynikiem stwierdzenia jej nieważności (art. 77 § 1 pkt 1 O.p.). Charakter naruszenia prawa nie powinien więc mieć decydującego znaczenia dla oceny, czy skutek zastosowania środka egzekucyjnego powinien zostać unicestwiony. Jeżeli zatem uchylenie decyzji ostatecznej unicestwia jej skutki, czego wyrazem jest powstanie prawa do żądania zwrotu kwoty na jej podstawie wyegzekwowanej jako nienależnej (nadpłaty), brak podstaw do twierdzenia, że podjęte w oparciu o tę decyzję środki egzekucyjne oraz ich skutki pozostają w mocy, skoro "odpadła" podstawa prawna ich zastosowania, co wymaga przywrócenia stanu, jaki istniał przed dokonaniem pierwszej czynności egzekucyjnej. Odnosi się to również do skutku, który powstał na podstawie art. 70 § 4 O.p., tzn. przerwania biegu przedawnienia w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego na podstawie wadliwej decyzji.
Ponadto przyjęcie koncepcji, że skutek w postaci przerwy biegu terminu przedawnienia zostaje unicestwiony wyłącznie w wyniku umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie prowadzi zaś do niego tylko uchylenie decyzji ostatecznej, prowadziłoby do niemającego uzasadnienia w przepisach prawa i sprzecznego z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP zróżnicowania sytuacji prawnej podatników na podstawie kryterium majątkowego. Kryterium różnicującym sytuację podatników powinny być bowiem wyłącznie okoliczności prawnie znaczące dla określenia obowiązku podatkowego i wysokości zobowiązania, a nie istnienie majątku, z którego można egzekwować podatek (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, OTK-A z 2013 r., nr 7, poz. 97 i Dz.U. z 2013 r. poz. 1313)".
Z powyższych uchwał wynika, że decyzja staje się wykonalna i tym samym obowiązek zapłaty podatku staje się wymagalny tak długo, jak długo w obrocie prawnym pozostaje decyzja wymierzająca podatnikowi zobowiązanie podatkowe. Uchylenie zaś decyzji określającej podatnikowi wysokość zobowiązania powoduje, że zastosowane środki egzekucyjne, nawet jeżeli nie zostało zaskarżone w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, nie powodują przerwania biegu przedawnienia.
W świetle powyższego należy uznać, że zaskarżona decyzja ustalająca spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. została wydana z naruszeniem art. 70 § 1 O.p.
Ustanowiona w art. 269 § 1 P.p.s.a. zasada ogólnej mocy wiążącej uchwał nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 824/10; Lex nr 1274250). W świetle tej zasady skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że ww. w istocie nie dotyczy tylko danej sprawy, ale także wszystkich spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przez NSA przepis prawa (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2758/11).
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, będąc związany stanowiskiem wyrażonym w ww. uchwale podzielił zawartą w niej ocenę prawną.
Jak wynika z akt administracyjnych postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r., a następnie decyzją z dnia [...] określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. w wysokości [...]zł. Poza sporem pozostaje fakt, że decyzji tej został nadany postanowieniem organu podatkowego z dnia [...] rygor natychmiastowej wykonalności. Czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego zostały podjęte w dniu 24 grudnia 2015 r., co zdaniem organów skutecznie przerwało bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p.
Nie jest kwestionowany również fakt, że Kolegium decyzją z dnia [...] uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolejna decyzja organu I instancji z dnia [...] została utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia [...], będącą obecnie przedmiotem zaskarżenia. Ostatecznie określono skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...]zł.
Jednocześnie na podstawie wyżej powołanej uchwały składu siedmiu sędziów NSA, należało uznać, że uchylenie przez Kolegium w dniu [...] decyzji organu I instancji z dnia [...] zniweczyło wszelkie skutki prawne czynności egzekucyjnych podjętych w 2015 r. na podstawie ostatecznego postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a w szczególności skutku przerwania biegu przedawnienia.
Powyższe skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 145 § 3 P.p.s.a., albowiem z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by organ odwoławczy zbadał czy w sprawie zachodzą przesłanki inne niż powyżej wskazane, a skutkujące przerwaniem, bądź zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 4 tej ustawy, na które składają się kwota uiszczonego wpisu w wysokości 710 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika wynikające z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło