I SA/Gl 595/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącemu adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie może znaleźć zatrudnienia z powodu problemów zdrowotnych (nadciśnienie) i związanych z nimi częstych wizyt u lekarza. Podniósł, iż w takim stanie rzeczy nie może opłacić ani zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, których umorzenia odmówiono mu zaskarżoną decyzją, ani kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata. Według wniosku skarżący nie pozostaje z nikim w gospodarstwie domowym i poza udziałem we współwłasności domu nie posiada żadnego majątku. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżący nadesłał dokumenty, które potwierdzają powyższe okoliczności, m.in. zaświadczenie z dnia 5 lipca 2012 r., że od dnia 9 lutego 2012 r. jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, potwierdzenie salda zamkniętego rachunku bankowego i wyciąg z obecnie posiadanego rachunku (odnotowuje on tylko prowizje pobierane przez bank; saldo końcowe na dzień 5 lipca 2012 r. jest zerowe), dokumentację medyczną skarżącego oraz oświadczenie jego siostry, że ponosi ona koszty utrzymania tak brata, jak i utrzymania domu. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżącemu przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był w rozpatrywanej sprawie zbędny, zaś postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Przystępując natomiast do rozpoznania do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, zauważyć najpierw wypada, że w świetle art. 245 § 3 P.p.s.a. stanowi on wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie z kolei do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w takim zakresie następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek przesłanka ta została w sprawie wykazana. Z nadesłanej dokumentacji wynika przecież, że skarżący jest osobą bezrobotną, nie osiągającą żadnych dochodów, nie posiadającą jakichkolwiek środków pieniężnych i pozostającą na utrzymaniu siostry. Bezsprzecznie przy tym ta ostatnia, chociaż udziela bratu wsparcia finansowego, nie ma obowiązku pokrywać za niego kosztów postępowania w sprawie, tj. opłacić profesjonalnego pełnomocnika, i nie można tego od niej wymagać. Nie można również tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych skarżącego i łączących się z tym wydatków, aczkolwiek może budzić wątpliwości, czy schorzenie, na jakie on cierpi, istotnie wyklucza podjęcie zajęcia zarobkowego. Te wszystkie okoliczności przemawiają na rzecz uwzględnienia wniosku skarżącego w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zauważyć jednak należy, że w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym może obejmować ustanowienie tylko jednego pełnomocnika (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt I OZ 645/10, LEX nr 741890). Niemożliwe jest zatem ustanowienie trzech pełnomocników wskazanych przez wnioskodawcę, lecz – wobec faktu, iż wniosek nie precyzuje tej kwestii dostatecznie – trzeba dokonać spośród nich wyboru. Wybór ów powinien w możliwie najwyższym stopniu uwzględniać wolę wyrażoną przez stronę. Skoro więc skarżący, uzasadniając wniosek, wprost stwierdził, że nie stać go na opłacenie adwokata, uznać można, iż ustanowienie tego właśnie pełnomocnika najbardziej czyni zadość jego żądaniu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.