I SA/Gl 608/13

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach pisma procesowego z dnia 9 lipca 2014 r. Prezes skarżącej Spółki zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata celem wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu odrzucające skargę kasacyjną. Przy piśmie złożono druk PPPr sygnowany w dniu 9 lipca 2014 r. Uzasadniając wniosek Spółka podniosła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. W latach 2012-2013 poniosła stratę odpowiednio w kwotach 824.649,02 zł i 770.732,61 zł. Majątek Spółki jest obciążony hipotekami: Urzędu Miejskiego w M., ZUS-u Oddziału w C. i innymi. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) Spółki stanowi kwotę 50.000,00 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 1.162.621,43 zł. W poprzednim roku obrotowym poniosła stratę w kwocie 110.628,86 zł. W chwili obecnej Spółka nie posiada rachunku bankowego. Analiza ww. oświadczenia o majątku i dochodach skłoniła referendarza sądowego do wystosowania do Spółki wezwania (pismo z dnia 16 lipca 2014 r.), w którym zobowiązano ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: 1) odpisu sprawozdania finansowego skarżącej (bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej) za rok obrotowy 2013; 2) nadesłanie bilansu i rachunku zysków i strat za okres do stycznia do czerwca 2014 r., a w przypadku ich braku, dokumentów obrazujących sytuację finansową, sporządzonych na podstawie danych finansowych za ten okres (zestawienie zmian w kapitale własnym, rachunek przepływów pieniężnych itp.); 3) aktualnej ewidencji środków trwałych skarżącej; 4) odpisu zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2013 r.; 5) odpisów deklaracji skarżącej na podatek od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące; 6) odpisu raportów kasowych skarżącej za trzy ostatnie miesiące; 7) wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W razie, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić zaświadczenia wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty. W przypadku wypowiedzenia umowy o prowadzenie rachunku należało także tę okoliczność udokumentować; 8) udokumentowanie okoliczności obciążenia hipoteką posiadanego majątku. Przywołane wyżej wezwanie doręczono adresatowi w dniu 4 sierpnia 2014 r. W wezwaniu pouczono wnioskującą Spółkę, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie: "P.p.s.a". Dokumenty źródłowe wymagane ww. wezwaniem nie wpłynęły do Sądu do dziś dnia. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być [podkreślenie własne] przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze konstrukcję ww. przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II OZ 1114/08, LEX nr 527732). Należy nadto w tym miejscu wyjaśnić, ze ocena zasadności wniosków o przyznanie prawa pomocy sprowadza się w praktyce do badania wzajemnej relacji pomiędzy bieżącymi, płynnymi aktywami podmiotu, który o to prawo się ubiega, a szacowanymi kosztami sądowymi, niezbędnymi do poniesienia w danym postępowaniu sądowym. Na gruncie ujednoliconego stanowiska judykatury należy nadto odnotować, że oceniając, czy podmiot wnoszący o przyznanie prawa pomocy wypełnił ciążący na nim z mocy przepisu art. 246 P.p.s.a. obowiązek, sądy administracyjne powinny badać przedłożone dokumenty źródłowe, o których mowa w art. 255 tej ustawy, pod kątem aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 370/10, LEX nr 663464). Przenosząc na grunt tej sprawy licznie przytoczone wyżej poglądy judykatury przyszło stwierdzić, że na poparcie wniosku Spółki nie przedłożono żadnych dokumentów, które pozwoliłby na zobrazowanie jej aktualnej sytuacji majątkowej. Taka bierna postawa procesowa strony, która wnosi o zastosowanie wobec niej uprzywilejowanej pozycji w postępowaniu sądowym, nie może zasługiwać na aprobatę. Trzeba zaakcentować, że brak żądanych dokumentów skutkuje przyjęciem, że Spółka nadal pozostaje w obrocie gospodarczym, a o jej możliwościach płatniczych świadczy choćby fakt, że nie zaprzestała prowadzenia działalności oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II FZ 1566/13; publ. LEX orzeczenia nr 1452640). Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. art. 246 § 2 pkt 1 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.