I SA/Gl 612/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Randak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji, określającą wysokość zobowiązania skarżącej spółki w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł. Przedmiotem opodatkowania była umowa kupna-sprzedaży nieruchomości. Skarżąca (nabywca) uiściła od tej czynności podatek w wysokości pomniejszonej o [...] zł tj. o ustaloną przez organ kwotę zaległości podatkowej, która stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż, jak podniosła, grozi jej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając swe żądanie, w pierwszej kolejności wskazała, iż spełnienie tego świadczenia nie jest możliwe ze względu na jej sytuację finansową. W tych ramach zwróciła uwagę na kwoty średniego miesięcznego przychodu ("ok. [...] zł") oraz swych zobowiązań względem kredytodawców (pożyczkodawców) i pracowników. Stosownie do tego oświadczenia spółka spłaca kredyt, zaciągnięty celem nabycia ww. nieruchomości, pożyczkę w kwocie [...] zł, udzieloną przez jednego ze wspólników, a ponadto "zobowiązania finansowe z innych kredytów w łącznej wysokości ok. [...] zł". Jak podnosi skarżąca "jednorazowa spłata kwoty wskazanej w zaskarżonej decyzji (...) przyczynić może się do załamania [jej] sytuacji ekonomicznej", natomiast "postępowanie egzekucyjne zniweczyć może dotychczasowe [jej] osiągnięcia ekonomiczne i doprowadzić do zaprzestania prowadzenia przez nią działalności". Jej zdaniem wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą konieczność zaciągnięcia kolejnych zobowiązań, co może prowadzić do braku środków na wynagrodzenia dla pracowników, uniemożliwić wywiązania się z umów o roboty budowlane, które obwarowane są karami umownymi za nieterminową realizację wynikających z nich zobowiązań, a w konsekwencji do ogłoszenia upadłości, stąd "dla zachowania (...) stabilizacji finansowej i możności dalszego prowadzenia (...) działalności celowym jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji". Na poparcie okoliczności podniesionych w uzasadnieniu wniosku strona przedłożyła umowy rachunku bankowego, umowy leasingu, zeznanie podatkowe za rok 2009, raporty wspomagające wyliczenie zaliczki miesięcznej podatku dochodowego od osób prawnych oraz zestawienie wynagrodzeń pracowników. Z dokumentów tych wynika, że przychody spółki i koszty ich uzyskania w styczniu 2010 r. wynosiły kolejno [...] zł i [...] zł, a na koniec lutego 2010 r. – [...] zł i [...] zł. Natomiast w roku 2009 przychód uzyskany przez spółkę wyniósł [...] zł, a dochód - [...] zł. Postanowieniem z dnia 14 maja 2010 r. organ odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji, wytykając skarżącej m. in. podanie nieprawdziwego średniego miesięcznego przychodu, który w roku 2010 r., zgodnie ze złożonymi przez nią raportami, wyniósł [...] zł. Organ wskazał, iż sporna zaległość podatkowa stanowi nie więcej niż 24% tej kwoty (nie więcej niż 0,8% przychodów uzyskanych przez spółkę w roku 2009), co, jego zdaniem, "bynajmniej nie świadczy o tym, aby [jej] zapłata mogła w jakikolwiek sposób wpłynąć na kondycję finansową firmy". Nadto organ zarzucił stronie, iż zysk przez nią osiągnięty w roku 2009 znacznie przewyższał wysokość zaległości podatkowej, w związku z czym skarżąca mogła zabezpieczyć środki na pokrycie tej należności (decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 30 listopada 2009 r.). Ewentualne przeznaczenie tych środków na inne cele, w tym preferowanie spłaty zobowiązań prywatnoprawnych, jest zaś postępowaniem, na które organy podatkowe nie mogą dawać przyzwolenia, gdyż ich działalność nie powinna służyć finansowaniu prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji wstrzymanie wykonania stanowi wyjątek od tej zasady i już z tego powodu może ono znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych. Potwierdza to art. 61 § 3 powołanej ustawy, który stanowi, iż Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przed przekazaniem Sądowi skargi wykonanie zaskarżonej decyzji może wstrzymać organ, działając na podstawie art. 61 § 2 tejże ustawy. Z kolei zgodnie z jej art. 61 § 3 zd. 2 odmowa wstrzymania wykonania decyzji przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do Sądu. Przystępując zatem do jego oceny w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż konieczność spłaty zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją organu pierwszej instancji nie może niejako sama przez się przemawiać na rzecz wstrzymania wykonania, gdyż stanowi ona naturalną konsekwencję wydania takiej decyzji i utrzymania jej w mocy w toku postępowania odwoławczego i z tego punktu widzenia nie ma na pewno charakteru nadzwyczajnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 365/08, LEX nr 443847). W ocenie Sądu dokumentacja przedłożona przez skarżącą nie potwierdza zaś poglądu, że wykonanie to będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konstatacja ta nie oznacza oczywiście, że Sąd neguje, iż skarżąca spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Za uzasadnione natomiast uważa wątpliwości dotyczące możliwości uznania, jakoby konieczność spłaty tego zobowiązania podatkowego mogła jej wyrządzić znaczną szkodę. Przekonują o tym wykazane w raportach wspomagających dane dotyczące przychodów spółki i kosztów ich uzyskania, które w styczniu 2010 r. wynosiły kolejno [...] zł i [...] zł, a na koniec lutego 2010 r. – [...] zł i [...] zł. Nietrudno zatem wyliczyć, iż przy uwzględnieniu stanu na koniec dwóch pierwszych miesięcy sporna zaległość podatkowa stanowiła nie więcej niż 12% wartości przychodów spółki i nie więcej niż 12% wykazanych przez nią kosztów ich uzyskania. Co więcej, z przedłożonego przez spółkę zeznania podatkowego za rok 2009 wynika, iż sporna kwota stanowi mniej niż 1% uzyskanych przychodów, a osiągnięty wówczas dochód także znacznie ją przewyższa. Skarżąca miała zatem możliwość zabezpieczenia środków na pokrycie tej należności, co słusznie podniósł organ. Także biorąc pod uwagę inne wskazane przez nią zobowiązania finansowe, których wysokość znacznie przekracza wartość przedmiotu zaskarżenia, trudno uznać, by wykonanie decyzji mogło doprowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody. Zaciągając wspomniane zobowiązania musiała przecież, jako racjonalny przedsiębiorca, liczyć się z ich spłatą, a zatem, uwzględniając swoje możliwości płatnicze, przyjąć, że spłata ta nie wpłynie w negatywny sposób na jej sytuację i nie zaburzy jej płynności finansowej. Niepodobna więc uznać, że taki skutek może wywołać zapłata zaległości podatkowej w wysokości znacznie niższej, tym bardziej, że spółka uiściła już – w związku z rozpatrywanym przedmiotem opodatkowania – podatek w wykazanej przez siebie wysokości, która stanowi dwukrotność tej zaległości. W ocenie Sądu nie ma również dowodów, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wywołać skutki nieodwracalne. Bezsprzecznie przecież ewentualne uwzględnienie skargi przez Sąd może doprowadzić do zwrotu należności uiszczonych wskutek wykonania zaskarżonej decyzji wraz z odsetkami za zwłokę. Zapłata tych należności może więc leżeć w interesie strony w większym stopniu niż wstrzymanie wykonania, tym bardziej iż wstrzymanie to nie powoduje zaprzestania naliczania od nich odsetek za zwłokę, co może sprawić, iż w razie oddalenia skargi suma zaległości będzie większa o odsetki narosłe w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu. Jest zaś poza sporem, że art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też" przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, LEX nr 356705). Mając na uwadze wszystkie te okoliczności, Sąd na podstawie ostatnio powołanego przepisu orzekł jak w sentencji.