I SA/Gl 623/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-11-24
Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Grzegorz Granieczny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i odmówić przywrócenia tego terminu, gdy skarżący nie uprawdopodobni braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, jeżeli termin ten został przekroczony, i nie ma kompetencji do merytorycznego rozpoznania zażalenia ani do przywrócenia terminu, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W konsekwencji odmowa przywrócenia terminu oraz stwierdzenie uchybienia terminu są prawidłowe i zgodne z prawem.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych wobec J. S., osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie. Zażalenie na to postanowienie zostało wniesione przez jego opiekuna prawnego, żonę S. S., po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, a skarga do sądu administracyjnego została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Grzegorz Granieczny (spr.), Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł, naliczonych z tytułu czynności egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym przeciwko zobowiązanemu J. S.. W dniu 25 stycznia 2010r. powyższe postanowienie zostało doręczone S. S. żonie J. S., będącej również jego opiekunem prawnym. J. S. jest ubezwłasnowolniony całkowicie.
W dniu 6 lutego 2010r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wpłynęło pismo J. S. nadane w placówce Poczty Polskiej w S. w dniu 5 lutego 2010r.
W powyższym piśmie J. S. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W piśmie nie sprecyzowano, jakiej decyzji i jakiego postanowienia dotyczą złożone odwołanie i zażalenie. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został uzasadniony sprawowaniem "opieki nad chorym mężem". Ponadto pismo J. S. z dnia 5 lutego 2010r nie było podpisane.
W dniu 15 lutego 2010r. w siedzibie Urzędu Skarbowego w S. S. S. oświadczyła, że pismem z dnia 5 lutego 2010r., w imieniu swojego ubezwłasnowolnionego męża złożyła:
1) odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy umorzenia w całości zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za: grudzień 2002r., styczeń 2003r., luty 2003r., maj 2004r., w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami,
2) zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł.
Ponadto S. S. uzupełniła swój podpis na piśmie z dnia 5 lutego 2010r.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że zażalenie zobowiązanego J. S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za okresy od grudnia 2002r. do lutego 2003r. oraz od maja do grudnia 2003r., zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.e.a.
Uzasadniając powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej K. stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego zostało doręczone opiekunowi prawnemu zobowiązanego – S. S. w dniu 25 stycznia 2005r. Oznacza to, że przewidziany w art. 17 § 1 u.p.e.a. termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upłynął z dniem 1 lutego 2010r. Natomiast S. S. nadała pismo zawierające zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w Urzędzie Pocztowym w S. w dniu 5 lutego 2010r. Organ odwoławczy podniósł, że strona była w sposób prawidłowy pouczona o terminie do wniesienia zażalenia oraz, że postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] odmówiono przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...].
Skargą z dnia 16 kwietnia 2010r. S. S., działając w imieniu swojego męża J. S., zaskarżyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i wadliwe zastosowanie przepisów postępowania tj. art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w nieterminowym złożeniu zażalenia. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].
W uzasadnieniu skargi S. S. powołała się na art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym przewidziano, że do przywrócenia uchybionego terminu konieczny jest wniosek o jego przywrócenie, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu oraz złożenie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem skarżącej wszystkie przesłanki określone w art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego zostały przez nią wypełnione w ustawowym terminie.
Ponadto S. S. podniosła, że organ odwoławczy potwierdził, że jej mąż J. S. jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie i wymagającą stałej opieki, lecz nie uwzględnił tej okoliczności, rozpatrując zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego. S. S. wskazała, że jej mąż w listopadzie 2006r. doznał [...], a w lipcu 2007r. przebył [...]. Natomiast w grudniu 2007r. i w marcu 2008r. wystąpiły u niego [...] rozpoznane jako [...]. Aktualnie J. S. cierpi na [...] o charakterze [...] i nie istnieje możliwości porozumienia się z nim. Ze względu na stan zdrowia J. S. wymaga stałej opieki, którą sprawuje jego żona i jednocześnie opiekun prawny. Wobec tego S. S. uzależniona jest od pomocy osób trzecich, które opiekują się jej mężem podczas jej nieobecności.
Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] było spowodowane wyżej wskazanymi okolicznościami, tj. koniecznością sprawowania opieki nad J. S. i uzależnieniem jego żony S. S. od pomocy osób trzecich. Wobec tego brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi został uprawdopodobniony.
Opiekun prawny skarżącego podniosła również, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia było nieznaczne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ odwoławczy wskazał, że sentencja skargi odnosi się do postanowienia z dnia [...]. Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Jedynie w treści skargi zakwestionowano również postanowienie z dnia [...] Nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ odwoławczy wskazał, że okolicznością bezsporną jest doręczenie w dniu 22 stycznia 2010r. opiekunowi prawnemu J. S. – S. S. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Również bezsporną okolicznością jest wniesienie zażalenia na to postanowienie w dniu 5 lutego 2010r., poprzez jego nadanie w Urzędzie Pocztowym w S..
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołał się na swoje postanowienie z dnia [...] nr [...], o odmowie przywrócenia skarżącemu J. S. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...].
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że konsekwencją powyższego, czyli uchybienia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] o odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych oraz wydania przez organ odwoławczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia tego zażalenia, było wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) przewiduje, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 1 § 2 w/w ustawy przedmiotowa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie mieści się ocena czy zaskarżony akt administracyjny odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu należało uznać, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] jest prawidłowe. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika jednoznacznie, że S. S. działając w imieniu J. S., jako jego opiekun prawny, wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia z dnia [...] nr [...] po upływie, określonego w art. 17 § 1 u.p.e.a., siedmiodniowego terminu do dokonania tej czynności. Natomiast postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił prośby skarżącego J. S. i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...].
Konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest wydanie przez organ odwoławczy postanowienia o uznaniu przedmiotowego zażalenia za wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia tego środka odwoławczego. Wynika to z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym podkreślono, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na podstawie art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Natomiast zgodnie z art. 18 u.p.e.a jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, to w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wydanie przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia stwierdzającego, że zażalenie J.S. zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 17 § 1 u.p.e.a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji było obowiązkiem tego organu. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy de facto nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, System informacji prawnej LEX nr 29079). W przypadku stwierdzenia, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, organ II instancji "..nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 Kodeksu postepowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, System informacji prawnej LEX nr 2727060). Kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie (WSA w Warszawie w wyroku z dnia 31 października 2008 r., VI SA/Wa 492/08, System informacji prawnej LEX nr 520186).
Należy również podnieść, że rozpoznając sprawę ze skargi J.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia z dnia [...] nr [...] (sygn. akt. I SA/Gl 625/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia. Wobec powyższego Sąd uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. oddalił skargę.
Dodatkowo należy wyjaśnić, że w przedmiotowym postępowaniu sąd ogranicza się wyłącznie do zbadania prawnych przesłanek wydania postanowienia orzekającego o uchybieniu terminu. Natomiast nie jest uprawniony do oceny, czy były spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jak również nie ma kompetencji do przywrócenia tego terminu.
Z powyższych względów w niniejszej sprawie nie jest konieczna ani celowa jakakolwiek polemika ze stanowiącymi treść skargi argumentami dotyczącymi przyczyn uchybienia terminu i braku winy skarżącego w tym zakresie.
Zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy orzekł ja w sentencji.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło