I SA/Gl 639/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Madej (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odrzucić skargę Sygn. I SA/Gl 639/05 UZASADNIENIE K. P., działając w imieniu G. J., wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] , stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. W jej uzasadnieniu podkreślił w szczególności, że decyzję tę doręczono mu nieprawidłowo, traktując go błędnie jako pełnomocnika w związku z pełnomocnictwem udzielonym mu w dniu [...] 1999 r. Tymczasem zaś, zdaniem K. P., pełnomocnictwo to nie dotyczyło postępowania w przedmiocie spornego zobowiązania podatkowego, gdyż "skarżąca wykluczyła go jako swego pełnomocnika za rok 1998". Do skargi załączono kopię pisma zatytułowanego jako pełnomocnictwo, sporządzonego pismem maszynowym i opatrzonego odręcznym podpisem o treści: "G. J.". Z treści pisma wynika, że zostało ono spisane w [...] w dniu [...] 2000 r. przed notariuszem amerykańskim i że na jego mocy G. J. upoważniła swojego syna, K. P., do występowania w jej imieniu m. in. przed sądami administracyjnymi, w tym do "składania skargi", "z wyłączeniem [jej] rozliczeń z Urzad Skarbowy za rok 1998". Zgodność pisma z oryginałem została potwierdzona notarialnie przez polskiego notariusza w dniu [...] 2005 r. Innym załącznikiem był odpis wystąpienia wystosowanego do organu podatkowego pierwszej instancji przez K. P. w dniu [...] 2000 r., w którym informował on o "wykluczeniu" go jako "pełnomocnika za rok 1998". Pismem doręczonym w dniu [...] 2005 r. Sąd wezwał K. P. do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie oryginału pełnomocnictwa oraz podanie aktualnego miejsca zamieszkania G. J. w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wykonując wezwanie, K. P. nadesłał kolejny odpis pisma z dnia [...] 2000 r. oraz stwierdził, że jego matka zameldowana jest w S. przy ul. [...] i że "od dłuższego czasu przebywa poza granicami kraju, a z posiadanej wiedzy zmieniła ostatnio miejsce pobytu, nie dostarczając jeszcze pełnomocnikowi obecnego adresu". W późniejszym terminie przedstawił nadto poświadczenie zameldowania na pobyt stały wystawione w Urzędzie Miejskim w S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do art. 46 § 1 pkt 4 ppsa pismo powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Nie ulega zatem wątpliwości, że w tym ostatnim przypadku ustalenie, czy skarga nie jest dotknięta brakiem formalnym, możliwe jest jedynie wtedy, gdy przedstawione zostało pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, które zresztą, w myśl art. 37 § 1 ppsa, pełnomocnik obowiązany jest dołączyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej. K. P. nie dochował jednak wspomnianego obowiązku, ponieważ przedstawionych przez niego odpisów pisma z dnia [...] 2000 r. w żaden sposób nie można uznać za odpis pełnomocnictwa udzielonemu mu przez jego matkę do wniesienia skargi w rozpatrywanej sprawie. Należy podkreślić, że z pisma tego stara się on w istocie wywieść dwa wzajemnie wykluczające się skutki prawne. Z jednej strony bowiem w skardze przywołuje się je jako argument przemawiający przeciwko przyznaniu K. P. statusu pełnomocnika jego matki w postępowaniu dotyczącym jej zobowiązań podatkowych związanych z 1998 r., z drugiej zaś dołącza się je jako dokument mający potwierdzić umocowanie tego ostatniego do występowania w imieniu G. J. w postępowaniu sądowo-administracyjnym, zainicjowanym celem wdrożenia sądowej kontroli postanowienia odnoszącego się do zobowiązania podatkowego właśnie za 1998 r. Innymi słowy, w świetle sprzecznych twierdzeń K. P. pismo z dnia [...] 2000 r. stanowi dla niego jednocześnie umocowanie i wyłączenie umocowania. Warto zarazem odnotować, iż treść pisma daje podstawę do przyjęcia tej drugiej ewentualności, ze względu na zawarte w niej przedmiotowe ograniczenie pełnomocnictwa, na które zresztą wskazuje się w skardze. Poza tym data, którą opatrzone jest sporne pismo, [...] 2000 r., jest późniejsza niż data pełnomocnictwa, na które K. P. powoływał się wcześniej w toku postępowania podatkowego i dlatego to wcześniejsze umocowanie nie miałoby mocy prawnej w zakresie, w jakim nie dałoby się go pogodzić z następnym pełnomocnictwem. Niezależnie od powyższych uwag, trzeba podkreślić, że przedstawione przez K. P. odpisy budzą, w ocenie Sądu, wątpliwości również z innych powodów. Wiążą się one przede wszystkim z ich formą. W tych ramach odnotować wypada takie okoliczności jak: sporządzenie pisma w języku polskim przed amerykańskim notariuszem oraz oznaczenia identyfikujące tego notariusza (podpis, "pieczęć", brak tzw. "firmowego" papieru), które, zdaniem Sądu, mogą stanowić przedmiot zastrzeżeń co do ich wiarygodności i autentyczności. Do podobnych wniosków prowadzi również analiza treści pisma. Wspomina się w nim bowiem o sądach administracyjnych, chociaż w stanie prawnym obowiązującym w dniu sporządzenia spornego pisma funkcjonował tylko jeden taki sąd, tj. Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto, jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego w przedmiocie zobowiązania podatkowego za 1998 r. zostało wydane w dniu [...] 2000 r., a więc w dacie późniejszej niż zamieszczona w analizowanym piśmie. Nie jest zatem jasne, dlaczego w piśmie tym pojawiła się wzmianka o ograniczeniu pełnomocnictwa akurat związanego z tym postępowaniem. Jeszcze większe zdumienie może budzić fakt, iż oświadczenie K. P. informujące o powyższym ograniczeniu datowane jest na dzień [...] 2000 r., czyli wcześniejszy o ponad dwa miesiące od dnia, w którym miało być sporządzone pismo to ograniczenie ustanawiające. Omówione wątpliwości uniemożliwiają stwierdzenie, że osoba podpisana pod skargą była umocowana do jej wniesienia. W konsekwencji wezwanie dokonane w rozpatrywanej sprawie miało na celu rozwianie tych wątpliwości, a w rezultacie usuniecie braku formalnego skargi. Tymczasem wezwanie to zostało wykonane w sposób, który nie może być uznany za dostateczny. K. P. nie nadesłał bowiem nie tylko oryginału pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowo-administracyjnym, lecz również i oryginału pisma z dnia [...] 2000 r., który powinien przecież pozostawać w jego posiadaniu, skoro w dniu [...] 2005 r. miał on przedstawić go notariuszowi. Co więcej, nie wskazał także precyzyjnie miejsca pobytu skarżącej, poprzestając na poinformowaniu Sądu o adresie, pod jakim jest ona zameldowana, pod którym wszakże nie przebywa ona od lat. W sumie trzeba zatem stwierdzić, że termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie z dniem [...] 2005 r. W takim przypadku zaś, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, skargę należy odrzucić na posiedzeniu niejawnym i dlatego orzeczono jak w sentencji.