I SA/Gl 662/25

PostanowienieWSA w Gliwicach2025-09-08

Skład orzekający: Anna Rotter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy pełnomocnik szczególny, ustanowiony na mocy przepisów Ordynacji podatkowej, jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i czy jego umocowanie obejmuje reprezentację strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym po ustanowieniu kuratora dla strony skarżącej?
Ratio decidendi
Tymczasowy pełnomocnik szczególny, ustanowiony na mocy przepisów Ordynacji podatkowej, ma ograniczony zakres umocowania do działania wyłącznie przed organem podatkowym i tylko do czasu ustanowienia kuratora przez sąd. Nie posiada on uprawnienia do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym do wniesienia skargi. Niespełnienie wymogu złożenia pełnomocnictwa procesowego lub dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji strony przed sądem administracyjnym, pomimo wezwania, skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 PPSA.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Skargę wniósł tymczasowy pełnomocnik szczególny, ustanowiony na mocy przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd wezwał pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania przed sądem administracyjnym oraz dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji strony. Wezwanie nie zostało wykonane w terminie. W międzyczasie dla skarżącej ustanowiono kuratora przez sąd rejonowy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Rotter, , , po rozpoznaniu w dniu 8 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 marca 2025 r. nr 2401-IOV1.4103.118.2024.KLO UNP: 2401-25-085396 w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W piśmie z 5 maja 2025 r. A. sp. z o.o. w Z. (dalej: skarżąca, strona skarżąca), reprezentowana przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 3 czerwca 2025 r., strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do podpisania pełnomocnictwa i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS), w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu 5 czerwca 2025 r. Przepisany prawem termin na usunięcie braków formalnych upłynął z dniem 12 czerwca 2025 r. W przepisanym prawem terminie braki formalne skargi nie zostały usunięte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku, gdy pismem tym jest skarga, niewykonanie w terminie wezwania do uzupełnienia jej braków obliguje sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., do jej odrzucenia. Ponadto stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określone w punktach 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 28 p.p.s.a. w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie, stroną skarżącą jest osoba prawna – spółka z o.o. – dokonuje ona czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w jej imieniu. Stosownie do dyspozycji art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W myśl art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Ponadto w myśl art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Skargę w niniejszej sprawie, działając jako tymczasowy pełnomocnik szczególny skarżącej, wniósł adwokat P.N. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że wnioskiem z 13 czerwca 2024 r., złożonym w trybie art. 138m oraz art. 138n § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.), dalej: o.p., Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w B. o ustanowienie dla skarżącej tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Pismem z 15 lipca 2024 r. Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym adwokata P.N. Następnie postanowieniem z 24 lipca 2024 r. Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. wyznaczył ww. adwokata na tymczasowego pełnomocnika szczególnego w ramach prowadzonego postępowania. Z kolei postanowieniem z 9 października 2024 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. X Wydział Gospodarczy KRS ustanowił dla skarżącej kuratora. Zgodnie z treścią art. 138m § 1 o.p., w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd. Tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym jest adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wyznaczony w trybie art. 138n § 1 lub 2 o.p. (art. 138m § 2 o.p.). Z kolei w myśl art. 138n § 2 o.p. o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego jako tymczasowego pełnomocnika szczególnego organ podatkowy zwraca się do okręgowej rady adwokackiej lub okręgowej izby radców prawnych właściwej dla siedziby organu podatkowego. Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą organu podatkowego, Naczelna Rada Adwokacka lub Krajowa Rada Radców Prawnych, na wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata lub radcę prawnego z innej miejscowości. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z treścią art. 138e § 1 o.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Przepisy te wskazują jednoznacznie, że zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego ograniczony jest do działania na rzecz reprezentowanej strony przed organem podatkowym i to do czasu wyznaczenia przez sąd kuratora. Jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że tymczasowy pełnomocnik szczególny ma ograniczony zakres działania, dotyczący reprezentowania strony jedynie w postępowaniu przed organem podatkowym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt I FZ 188/20). Art. 138m o.p. nie odnosi się natomiast do postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie przewidziano w zbliżonym przypadku możliwości takiej reprezentacji poprzez wykorzystanie instytucji pełnomocnika tymczasowego, ustanowionego w postępowaniu podatkowym, i w sposób odmienny uregulowano bieg postępowania sądowoadministracyjnego w podobnych okolicznościach (por. np. art. 30, art. 31, art. 124 § 1 pkt 2, art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Zatem tymczasowy pełnomocnik szczególny nie posiada umocowania do złożenia w skargi do sądu administracyjnego ab initio, w sytuacji, gdy nie legitymuje się skutecznie udzielonym pełnomocnictwem przez stronę skarżącą. W niniejszej sprawie, mając na uwadze powyższe rozważania oraz fakt ustanowienia kuratora dla skarżącej postanowieniem Sądu Rejonowego w G. X Wydziału Gospodarczego KRS z 9 października 2024 r., tymczasowy pełnomocnik szczególny został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do podpisania pełnomocnictwa i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS). W przepisanym prawem terminie braki te nie zostały usunięte. Tym samym, mając na uwadze zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego, fakt ustanowienia kuratora dla skarżącej postanowieniem Sądu Rejonowego w G. X Wydziału Gospodarczego KRS z 9 października 2024 r. oraz okoliczność, że do przedmiotowej skargi nie zostało załączone pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym i dokument określający umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, a wezwany do usunięcia braków formalnych skargi tymczasowy pełnomocnik szczególny, w wyznaczonym terminie nie przedstawił ww. dokumentów, skargę należało odrzucić. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło