I SA/Gl 669/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W ramach urzędowego formularza z dnia 14 lipca 2015 r. Z. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. W jego motywach zwrócił uwagę na pogłębiające się zubożenie między innymi z uwagi na relatywnie wysokie wydatki ponoszone na lekarstwa i zabiegi fizjoterapeutyczne. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym przebywa z żoną. Zeznał dalej, że posiadają dom o pow. 100 m2, działkę o pow. 0,09 ha oraz las o pow. 1,12 ha. Zasadniczym źródłem dochodu w ich gospodarstwie pozostają świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 1.892,35 zł netto. Dodatkowo skarżący otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Na podstawie dokumentów źródłowych i oświadczeń skarżącego (nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 17 lipca 2015 r.) ustalono nadto, że stałe miesięczne wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym skarżącego stanowią kwotę 1.218,00 zł. Oznacza to, że na inne wydatki pozostaje im kwota około 800 zł. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do Sądu podmiotom, którym brak środków finansowych nie pozwala na prowadzenie postępowania. Konstytucyjne prawo do sądu, wyrażone w art. 45 Konstytucji RP, pozostaje także w zgodzie z zasadami wyrażonymi w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych praw wolności (sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3,5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 – Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), w szczególności jej art. 6 regulującym prawo do rzetelnego procesu sądowego. Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 P.p.s.a., przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (zgodnie z zakresem wyznaczonym przez skarżącego) następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Złożony w tej sprawie wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczą okolicznością, która zaważyła na odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy, jest wzajemna relacja wydatków i dochodów w jego gospodarstwie domowym. Dokonawszy bowiem zbilansowania tych dwóch uśrednionych parametrów, przyjęto, że każdego miesiąca, po uiszczeniu wszystkich niezbędnych opłat, skarżącemu pozostaje do dyspozycji około 800 zł. Jest to suma, która w ocenie rozpoznającego wniosek, pozwoli na partycypację w kosztach niniejszego postępowania nawet po poniesieniu innych, nie wymienionych przez skarżącego wydatków, takich jak koszt zakupu żywności, środków higieny czy ubrań. Należy wszak zaznaczyć, że wpis sądowy od skargi, który co do zasady determinuje wysokość opłat sądowych ponoszonych w związku z udziałem strony w postępowaniu, wynosi w tym postępowaniu zaledwie 100 zł i jest najniższą opłatą stosowaną w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie uzupełniająco do części wniosku, w której skarżący wniósł o ustanowienie adwokata, należy zaznaczyć, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). W tym kontekście należy zaakcentować, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego w części dotyczącej ustanowienia adwokata w żaden sposób nie ogranicza jego uprawnień do skorzystania z drogi sądowej, o których mowa w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Bez względu bowiem na wynik niniejszego wpadkowego postępowania w przedmiocie prawa pomocy, skarga wniesiona przez Z. P. zostanie rozpoznana przez Sąd. Obecność profesjonalnego pełnomocnika, o którego wyznaczenie wnosił skarżący, nie jest zaś wymagana na tym etapie postępowania (o braku potrzeby wyznaczania profesjonalnego pełnomocnika w takiej sytuacji procesowej licznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny; przykładowo można wskazać na postanowienia z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 970/12 i z dnia 29 listopada 2012 r.; oba dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej www.nsa.gov.pl). Reasumując, w wyniku wszystkich podniesionych wyżej okoliczności, przyjęto, że skarżący nie wykazał, iż nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.